De aankondiging van een snelle monetaire unie ...

De aankondiging van een snelle monetaire unie tussen de twee Duitse staten heeft de financiele wereld op zijn kop gezet. Vrees voor inflatie, hogere rente in de Bondsrepubliek en uitholling van de hardheid van de D-mark haalden de koersen op de obligatie- en aandelenmarkten onderuit. De Duitse autoriteiten probeerden de onzekerheid te sussen. Karl-Otto Pohl, die begin van de week een snelle monetaire eenheid 'een fantasie en een illusie' noemde, zei na de politiek-psychologische beslissing om de D-mark als betaalmiddel in de DDR te introduceren, dat de gevolgen voor het Duitse monetaire beleid zullen meevallen. En: het gaat wel heel slecht met de Oostduitse economie, maar bankroet is de arbeiders- en boerenstaat nog net niet.

De Europese Commissie bereidt zich voor op spoedige uitbreiding van de EG met de DDR. Hoe dat moet, is nog onbekend. EG-commissaris voor binnenlandse zaken Bangemann zei dat de Bondsrepubliek 70 tot 80 procent van de extra lasten die het lidmaatschap van een herenigd Duitsland voor de EG betekent moet dragen.

Een probleem kan dat niet zijn voor de Bondsrepubliek. De kosten van de hereniging worden geschat op 40 a 60 miljard D-mark en dat is makkelijk te betalen uit het overschot op de Duitse handelsbalans van 1989. Vorig jaar had West-Duitsland een handelsoverschot van 135 miljard D-mark - en onttroonde daarmee Japan als het land met het grootste handelsoverschot ter wereld.

Door de toestroom van Oostduitse migranten nam de werkloosheid in de Bondsrepubliek toe tot 8,5 procent.

Rillingen gingen door de Japanse en Amerikaanse financiele markten. De oorzaak was hier de driemaandelijkse verkoop van Amerikaans schatkistpapier, waarbij handelaren vreesden dat de Japanners zich afzijdig zouden houden. Uiteindelijk kochten de Japanners een aanzienlijk deel van de Amerikaanse schuldbekentenissen - tegen een hogere rente.

De aankondiging dat in januari de Amerikaanse groothandelsprijzen met 1,8 procent zijn gestegen, de grootste stijging sinds 1974, zorgde voor nieuwe onrust. De oproep van het jaarlijkse economische rapport van de president voor een versoepeling van het monetaire beleid, kwam minder gelegen.

De schuld van de Sovjet-Unie aan Westerse banken is vorig jaar opgelopen tot 42 miljard dollar. De westerse banken hadden in totaal in Oost-Europa en de Sovjet-Unie 92 miljard dollar uitstaan. De vorderingen van westerse overheden zijn daarbij niet inbegrepen. Polen vroeg om verlichting van zijn schuldverplichtingen aan Westerse overheden en Roemenie devalueerde zijn munt, de lei, tot 21 voor een dollar.

Zuid-Korea heeft zich ook op de nieuwe markteconomieen in Oost-Europa gestort. Samsung, het elektronicaconcern, gaat voor $50 miljoen aan telefoonapparatuur aan Polen leveren. Wie wel eens geprobeerd heeft eentelefoon in Polen te gebruiken, weet hoe nodig dat is.

Terwijl Japanners het afgelopen jaar ter waarde van $10 miljard aan onroerend goed in de wereld hebben gekocht, werpen de Britten zich op de onroerend goed-markt in Frankrijk. De tunnel onder het Kanaal vordert, ondanks financiele problemen, en Engelsen hebben vorig jaar 12.000 buitenhuizen in Frankrijk gekocht, vergeleken met 2.000 twee jaar geleden. Schokkend zijn de bedragen die omgaan in de drugshandel. Een rapport van de Groep van Zeven onthulde dat jaarlijks 90 miljard dollar drugsgeld in het financiele circuit wordt witgewassen. Naar schatting bedraagt de omzet in de drugshandel 200 tot 400 miljard dollar per jaar, twee keer zoveel als omgaat in de grootste grondstoffenmarkt ter wereld, die in olie. Het Zweedse model, jarenlang een favoriet alternatief voor het Nederlandse sociale stelsel, is ingestort. Geplaagd door een bankstaking en stagnatie heeft Zweden een knevelwetgeving aangekondigd. Staken wordt verboden, de lonen, prijzen, huren en dividenden worden twee jaar bevroren. Als Zweden niet meer model kan staan voor gematigde hervormers in Oost-Europa, kunnen die hun blik wel eens richten op Nederland. Binnenkort zijn de eerste seminars over het 'Nederlandse model als derde weg voor Oost-Europa' te verwachten.