Van den Broek: dring biologische wapens terug

GENEVE, 6 febr. - Minister Van den Broek (buitenlandse zaken) heeft vanmorgen een internationaal initiatief gelanceerd om de produktie en verspreiding van biologische wapens aan banden te leggen en zo mogelijk terug te dringen. Van den Broek opperde tijdens de ontwapeningsconferentie van de Verenigde Naties (CD) het plan om, met een kleine groep geinteresseerde landen, een speciale conferentie in Nederland te beleggen om de bestaande internationale wetgeving te herzien. Sinds 1972 verbiedt een verdrag het bezit en het gebruik van biologische en toxine-wapens, zonder voorziening voor controle op naleving. Bovendien is een aantal belangrijke landen geen partij bij het verdrag. Nederland onderzoekt reeds de mogelijkheid van aanvullende maatregelen op nationaal niveau. Met ondernemingen 'van internationale reputatie' op het gebied van biotechnologie is contact gezocht.

De bepalingen in een ontwerp- verdrag over chemische wapens worden eind maart in Nederland getoetst aan de werkelijkheid door een onaangekondigde inspectie op een luchtmachtbasis. Eerder stond Den Haag een internationale inspectie toe van een chemisch bedrijf. Van den Broek was optimistisch over de kansen de haken en ogen in dit ontwerp-verdrag binnen afzienbare tijd weg te werken. Hij stelde Den Haag voor als standplaats van een internationale organisatie die toeziet op naleving van dit uitgebreide verdrag over chemische wapens, waar overigens al jaren aan wordt gewerkt. In dat verdrag worden behalve het gebruik van chemische wapens, dat reeds is verboden bij het Geneefse Protocol van 1925, ook de produktie en opslag onwettig. Over het algemeen slaan onderhandelaars in de CD de kans dat Den Haag als zetel wordt gekozen niet hoog aan. Parijs maakt een betere kans. Daar vond in januari vorig jaar een speciale conferentie over chemische wapens plaats. Diplomaten gaan ervan uit dat president Mitterrand zijn initiatief niet zomaar aan Nederland uit handen geeft. Van den Broek sprak tijdens de opening van de eerste zitting van de CD dit jaar. Daaraan nemen behalve veertig lidstaten ook dertig landen deel als waarnemer. Onder hen bevinden zich huidige en potentiele producenten van gifgassen en biologische wapens zoals Libie, Syrie en Irak. De Nederlandse diplomaat H. Wagenmakers, in Geneve 'ambassadeur ontwapeningszaken', is deze maand voorzitter van de CD. Onze Haagse redactie tekent hierbij aan, dat Buitenlandse Zaken in de gesprekken op ambtelijk niveau in Geneve heeft gewezen op de bijzondere geschiktheid van Den Haag als vestigingsplaats voor het bureau, gezien de aanwezigheid van het Internationale Hof van Justitie. Dat zou bij geschillen een belangrijke rol kunnen krijgen. Voor de technische begeleiding zijn bovendien de laboratoria van TNO in Rijswijk voorhanden. Buitenlandse Zaken houdt er rekening mee dat minister van buitenlandse zaken Mock van Oostenrijk de kandidatuur van Wenen voor het inspectiebureau zal aanmelden. Oostenrijk is geen lid van de CD.

    • Willem Offenberg