Trainer Dorjee: 'Een gezichtsbepalende speler is nog geen beleidsbepaler'; Vanenburg aanstichter PSV-rel

EINDHOVEN, 3 febr. - Na vier jaar van grote successen op nationaal en internationaal niveau schudde het trotse voetbalbastion van PSV de afgelopen weken op zijn grondvesten. Interne strubbelingen maakten nog eens duidelijk dat het niet meer zo soepel loopt bij de landskampioen. Aan de prestaties viel dat eigenlijk eerder dit seizoen al af te leiden. Het jarenlang oppermachtige PSV verspeelde notabene in thuiswedstrijden punten tegen BVV Den Bosch (1-1), Roda JC (3-4), Vitesse (0-1) en Volendam (2-2). Opmerkelijke uitslagen die op toeval leken te berusten, aangezien de Eindhovenaren wel goed voor de dag kwamen in het Europa Cup-toernooi en tegen Ajax (2-0).

Maar de competitiehervatting (remise tegen BVV Den Bosch en een moeizame zege op Willem II) heeft zelfs de meest fervente PSV-aanhanger aan het twijfelen gebracht. De technische leiding van de club, die op 17 januari voor twee jaar bijtekende, ziet zich bovendien voor het probleem geplaatst dat de selectie uiteen dreigt te vallen door onderlinge vetes. En deze worden niet meer binnenskamers uitgevochten. Daarnaast is er een groep ontevreden bankzitters. Muitende spelers die te pas en te onpas in het openbaar hun ongenoegen kenbaar maken over de aanpak van de trainers Guus Hiddink en Hans Dorjee. De ploeg hangt van eilandjes aan elkaar.

Commotie Een aantal incidenten zorgde in korte tijd voor veel commotie. Eerst was er de affaire met Kieft, die onmiddellijk met zijn contract zwaaide toen hij voor de bekerwedstrijd tegen Feyenoord werd gepasseerd.

Vervolgens zinspeelde Ivan Nielsen op een vroegtijdig vertrek omdat ook hij in ongenade was gevallen. Op de achtergrond mokken Michel Boerebach en Edward Linskens, die vinden dat zij te weinig kansen krijgen van het duo Hiddink/Dorjee. De rel rond de al weer enigszins gerehabiliteerde Wim Kieft blijkt achteraf symptomatisch voor de onenigheid bij PSV. Er heeft zich op de achtergrond veel meer afgespeeld dan een simpele ruzie over de opstelling. Daarbij vertolkte aanstichter Gerald Vanenburg een bizarre hoofdrol. Tijdens en kort na het trainingskamp in Portugal wordt het de balgoochelaar duidelijk dat Hiddink en Dorjee ook in de tweede seizoenhelft verder willen met drie spitsen: Povlsen, Kieft en Romario. Vanenburg vindt dat PSV - net als in de succesjaren - het best tot zijn recht komt met twee spitsen en geeft binnen dat concept de voorkeur aan het loopwonder Povlsen aan wie hij beter de bal kwijt kan. Eenmaal op de hoogte van het standpunt van de technische staf peilt Vanenburg de mening in de groep. De meerderheid blijkt ook het meest gecharmeerd van een spitsenduo Romario/Povlsen. Gesterkt door dit beeld zoekt Vanenburg contact met Hans van Breukelen, in wie hij een medestander vindt. De doelman van Oranje laat zich overhalen om over deze kwestie een gesprek aan te knopen met manager Kees Ploegsma. Later krijgt Van Breukelen spijt van dit initiatief, waarbij aanvoerder Eric Gerets en de technische staf geheel zijn gepasseerd. Vanenburg handelde echter zeer bewust. Zijn actie is ingegeven door nog een ander motief. Hij vecht binnen de selectie een prive-oorlog uit met Soren Lerby, een vriend van Kieft. Vanenburg vindt dat de 32-jarige Deen sommige medespelers, zoals zijn vriend Jan Heintze, te grof behandelt. Eerder dit seizoen noemde Vanenburg Lerby in een interview met deze krant een versleten vedette.

Consequenties Hiddink en Dorjee werden kort voor het bekerduel tegen Feyenoord door Ploegsma op de hoogte gesteld van het gesprek met Vanenburg en Van Breukelen. De twee oefenmeesters ontkennen nu dat zij zich hebben laten beinvloeden door de gang van zaken, maar feit was wel dat Kieft op 17 januari niet speelde. Dorjee, geconfronteerd met een verhaal over de voorgeschiedenis in Nieuwe Revu, bevestigt de rol van Vanenburg. 'Ik kan weinig onjuiste feiten in dit artikel ontdekken. Behalve dan de suggestie, dat Ploegsma ons onder druk heeft gezet. Daarvan was geen sprake. Hij zei juist: het bestuur zal zich er niet in mengen. En als er problemen komen van jullie aanpak dan zullen wij de consequenties dragen.'

Hiddink en Dorjee hebben zich uiteraard verbaasd over het initiatief van Vanenburg en Van Breukelen. Dorjee: 'Ik ben ervan overtuigd dat ze hebben gehandeld in het belang van het elftal. Alleen is niet de juiste weg bewandeld. Spelers met problemen moeten zich bij ons vervoegen, wij zijn de beleidsbepalers.'

Geconfronteerd met de vraag hoe de vrede ooit nog kan terugkeren binnen de selectie van PSV, zegt Dorjee na enige aarzeling: 'Deze affaire zal in de relatie tussen Vanenburg en Kieft voor littekens zorgen. Maar profs kunnen wat er binnen en buiten het veld gebeurt van elkaar scheiden. Vanenburg en Lerby gaan puur zakelijk met elkaar om. De methoden die Lerby toepast, zijn inderdaad vrij hard. Maar Gerald moet inzien dat vloeken en tieren ook zijn nut heeft voor het elftal.

Degenen die daaraan ten onder gaan, zijn ongeschikt voor de top.

Vanenburg moet zich dit toch ook realiseren? Ik dacht dat hij een stapje verder was.'

Vrijbrief Dorjee erkent dat de technische leiding de opvatting van spelersgroep over het wel of niet opstellen van Kieft onvoldoende heeft laten meewegen. 'Maar dat geeft Vanenburg nog geen vrijbrief om naar het management te stappen. Wat meespeelt is dat Gerald buiten het veld nog steeds naar waardering en erkenning zoekt.

Misschien hebben wij en het bestuur een fout gemaakt door hem, bij de ondertekening van zijn 'levenslange' contract, te presenteren als de nieuwe vaandeldrager van PSV. Daarvoor blijkt het nog te vroeg te zijn. Zolang er andere dominante spelers rondlopen in het elftal (Lerby, Gerets, Kieft, EO) kan hij die rol niet aan. Bovendien: een gezichtsbepalende speler is nog geen beleidsbepaler.'

Hoe komt het eigenlijk dat spelers als Vanenburg, Kieft, Nielsen en Boerebach plotseling de behoefte hebben hun ongenoegen te uiten? Jarenlang lag het Philips- stadion er vredig bij, nu is het plotseling veranderd in een kibbelend praathuis. Doelman Hans van Breukelen: 'De pijlers van het beleid van Hiddink en Dorjee zijn gebaseerd op het kweken van eigen verantwoordelijkheid en bezieling. Eigen verantwoordelijkheid uit zich ook in mondig zijn. Nu het wat minder gaat hebben we allemaal een mening over hoe het anders zou moeten. Daarbij wordt er volop naar de persoonlijke belangen gekeken. Verder speelt de pers een rol.

Want ik lees meer interviewtjes met reserves dan spelers die aan de wedstrijd hebben meegedaan.'

Bv'tjes Dorjee: 'Het is niet eenvoudig met toppers te werken. Het zijn toch allemaal bv'tjes. Ons probleem is dat we met spelers zitten die een status hebben. Een prof met een staat van dienst als Nielsen pikt het niet om aan de kant te worden geschoven. Daarnaast moet hij uit de kranten vernemen dat Van Tiggelen en Rutjes in beeld zijn om hem op te volgen.'

De prestaties van PSV lijden onder de conflicten; hoewel dit ook een beetje de vraag is als van het kip en het ei: Wie was er eerder? Dorjee: 'Het is waar, ons voetbal is niet glanzend meer. Toch hadden we voor het duel tegen Roda in 25 wedstrijden slechts vier keer verloren en gemiddeld drie goals gemaakt. Welk team in Europa presteert nog jarenlang constant? Liverpool heeft ook zijn ups en downs, Bayern Munchen en Werder Bremen zakken in Duitsland regelmatig weg en in Belgie zie je dat Mechelen uit zijn goede doen raakt. Ik vind het niet rampzalig dat het nu wat minder gaat, maar het verval mag niet structureel zijn.'

Hans van Breukelen geeft aan waar dit seizoen de problemen liggen bij PSV. 'Je mist de opbouw. Dat heeft toch te maken met het vertrek van Ronald Koeman. Hij bezat autoriteit. Als hij werd afgeschermd ging de bal naar Nielsen die dan weer doorspeelde naar Vanenburg. Verder is de omschakeling van de aanval naar de verdediging niet goed.

PSV verkeert in een fase dat winnen alleen onvoldoende is. De twaalf co-sponsors en de duizend bezitters van business-seats verwachten ook attractief voetbal. Daarmee is in wezen bij het aantrekken van spelers rekening gehouden, maar het komt er niet uit.'

Vrije rol Van Breukelen benadrukt dat hij een voorstander is van een tweespitsen-systeem. 'Met Vanenburg er achter en er naast in een vrije rol. Soms spelen we met vier aanvallers als over de vleugels ook nog eens de halfspelers opkomen. Daarnaast zal de verdediging gereorganiseerd moeten worden. Ik ben altijd een voorstander geweest van twee centrumverdedigers plus een verdedigende middenvelder. En dan kent iedereen mijn voorkeur voor Van Tiggelen.'

Dorjee kan niet duidelijk maken dat het spitsenprobleem voor de technische staf tot het verleden behoort. 'We zullen het van week tot week gaan bekijken', verklaart de rechterhand van Hiddink. 'Het meespelen van Kieft hangt ook af van de middenveldbezetting.

Misschien moeten we verder wat minder massaal aanvallen en achterin niet meer een op een spelen. Wat betreft de nabije toekomst zoeken we streetfighters voor de opvolging van Lerby, Gerets en eventueel Kieft. PSV moet een team hebben dat zweeft tussen het frivole van Ajax en de dokwerkers van Feyenoord.'