'Straks zijn we een dood dorp'

Volgende week behandelt de Tweede Kamer de gemeentelijke herindeling van Waterland (Noord-Holland), noordoostelijk en midden- Zuid-Holland en Midden-Limburg. In totaal zullen bij deze herindelingen 42 gemeenten worden samengevoegd tot 15 nieuwe. De inwoners van die gemeenten mogen pas aan het eind van het jaar naar de stembus voor de nieuwe gemeenteraad.

De laatste tien jaar zijn op grote schaal herindelingen doorgevoerd in Zuid-Limburg, Friesland, de Hoeksche Waard, de Krimpenerwaard, de Alblasserwaard, Utrecht, de Kop van Noord-Holland en Groningen. Ter vergelijking: ten tijde van Thorbecke telde Nederland ongeveer 1200 gemeenten, per 1 januari van dit jaar waren dat er nog 672. Belangrijkste criteria voor gemeentelijke herindeling, die geschiedt op initiatief van Provinciale Staten, is de vraag of de gemeente genoeg 'bestuurlijke en financiele draagkracht' heeft om haar taken zelfstandig uit te kunnen voeren. Gemeenten van minder dan 6.000 tot 7.000 inwoners zouden 'te kwetsbaar' zijn om zelfstandig te blijven: niet zelden zijn ze noodlijdend, ze leunen vaak zwaar op grotere buurgemeenten als het gaat om tal van diensten en hebben weinig reserves om klappen op te vangen, zo redeneert het ministerie van binnenlandse zaken. Bovendien is het voor de diverse overheidsorganen makkelijker om 20 gemeenten van besluiten te verwittigen dan 80. De Kamerfracties zijn het overigens niet helemaal eens over de schaal waarop gemeentelijke herindelingen moeten worden doorgevoerd. Het CDA wil alleen nog die herindelingsvoorstellen goedkeuren die al bij de Kamer zijn ingediend, of als zich in kleine gemeenten bijzondere problemen voordoen. De PvdA daarentegen liet weten dat de regering ' bij voortgang van het herindelingsbeleid kan rekenen op de steun van de partij', en pleitte ook voor herindeling van de provincies Drenthe, Zeeland en Noord- Brabant.