Rook, spiegels en rozige aannames. Zo is in de ...

Rook, spiegels en rozige aannames. Zo is in de Verenigde Staten de eerste begroting van president Bush begroet. Net als zijn voorganger president Reagan voorspelt Bush dat het Amerikaanse begrotingstekort spoedig verleden tijd zal zijn. Voor het komende begrotingsjaar, dat op 1 oktober begint, wil de president al een halvering van het tekort bereiken. Volgens zijn critici berust de begroting op veel te rooskleurige veronderstellingen. Stafleden op het Witte Huis bestrijden dat. De depressie die woedt op Wall Street is geen maatstaf, zeggen zij. Daar heeft de koersdaling intussen de kop gekost van Peter A. Cohen, topman van het op een na grootste Amerikaanse effectenhuis Shearson Lehman Hutton. De beurskoersen in New York kregen deze week onverwacht steun uit Moskou. Geruchten dat president Michail Gorbatsjov zijn functie van partijleider zal neerleggen, verandere Wall Street even in een vluchthaven voor beleggers. Ook de dollar steeg. Maar voorzitter Alan Greenspan van de Fed, de Amerikaanse centrale bank, ontnuchterde de financiele wereld met zijn uitspraak voor de Joint Economic Committee van het Amerikaanse Congres dat de inflatie van 4,6 procent 'onaanvaardbaar' hoog is. De markten begrepen daaruit onmiddellijk dat Greenspan de rente voorlopig niet zal verlagen. De koersen van aandelen en obligaties tuimelden weer, ondanks Greenspans geruststelling dat hij de kans op een recessie in de VS op minder dan 50 procent schat.

De onstuimige ontwikkeling in Oost-Europa die deze week weer nieuwe hoogtepunten bracht, deden Deutsche Bank, de grootste bank van de Bondsrepubliek, besluiten met een mammoet-emissie te komen van 1,66 miljard D-mark, de grootste uit de geschiedenis van de bank.

Nog geen jaar geleden kwam Deutsche bank met een aandelenemissie van 1,28 miljard D-mark. De bank zegt het geld nodig te hebben voor de expansie van haar werkterrein in Oost-Europa. Bundesbank-president Karl Otto Pohl voorspelde deze week een Wirtschaftswunder voor de DDR, mits dat land ten minste bereid is zijn economie snel te hervormen. Premier Modrow, die deze week voor het eerst in de geschiedenis van de republiek het woord Vereinigung omhelsde, schetste een akelig beeld van de economische toestand in de DDR. Tumult ontstond op het congres van de FDGB, de Oostduitse vakcentrale, toen het voorstel om de oude, corrupte leiding het kiesrecht te ontnemen, geen meerderheid haalde. De nu gevangen voorzitter Harry Tisch hield er een inmiddels geblokkeerde prive-rekening op na van 2,27 miljoen D-mark. De vernieuwde FDGB dreigde al meteen met een algemene staking als de Volkskammer niet volgende week beraadslaagt over een nieuwe vakbondswet. Massale stakingen en nieuw gevaar voor Gorbatsjov dreigen ook in de Sovjet-Unie als het Kremlin niet voor maandag, waneer het belangrijke plenum begint van de communistische partij, de prijsverhoging ongedaan maakt op diesel, elektriciteit en vervoer. De Westduitse regering wil een scherpe aanval doen op de COCOM-regels die de Westerse export van militair gevoelige technologie naar het Oostblok beperkt. De versoepeling van de restricties waartoe president Bush onlangs besloot, gaat de Westduitsers niet ver genoeg. Bonn riskeert met zijn aanval een harde botsing met Washington.

De Verenigde Staten zijn deze week met het ei van Columbus gekomen om de voortsudderende problemen rondom de verruiming van de financiele middelen van het IMF (Internationaal monetair fonds) uit de weg te ruimen. Waardeer de goudinleg van landen met betalingsachterstanden tegen een marktwaarde die bijna tien keer zo groot is als de formele waarde, en ze kunnen meer geld lenen van het IMF om hun achterstallige contributie te betalen, aldus de VS. Met roebels kunnen de Moskovieten sinds deze week terecht bij de eerste McDonald's in de Russische hoofdstad waar per dag 15.000 Russen kunnen worden doorgespoeld. Een wonder van service in de Sovjet-Unie waar je anders blij mag zijn dat een serveerster niet in je bord spuugt.

McDonald's wil nog twintig restaurants openen in Moskou.

Amerikanen eten steeds minder buitenshuis. De magnetron die in vrijwel elke Amerikaanse keuken staat en de voor Amerikaanse begrippen lange wachttijden in de fast-foodrestaurants houden de Amerikanen thuis. Het ook in de VS populaire Heineken krijgt zijn trekken thuis wegens zelfgenoegzaamheid. Er moeten 700 man verdwijnen.

Heineken verliest marktaandeel aan de speciale, vooral witte bieren uit Belgie. Alleen het alcohol-arme bier van Heineken schijnen Nederlanders nog lekker te vinden. Minister Kok van financien wil per 1 juli de beursbelasting in Nederland afschaffen. Beurs blij, Amsterdam blij, de Tweede Kamer blij. De twijfel bestaat of beursgenoteerde ondernemingen blij moeten zijn nu de speculatie door deze maatregel kan worden aangewakkerd. Nog een nieuwtje deze week uit Den Haag: secretaris-generaal Rutten van Economische Zaken, wel de machtigste ambtenaar in Nederland genoemd, treedt af. Minister Andriessen van EZ, zelf ook geleerd econoom, zou niet met Rutten kunnen opschieten. En economen die het met elkaar eens zijn bestaan niet. De wonderen zijn de wereld allang uit.

    • Paul Friese