Nieuwe leider Bulgarije belooft verkiezingen

SOFIA, 3 febr. - 'Bulgarije zal in mei vrije verkiezingen hebben in de volle betekenis van het woord.'

Dat heeft de nieuwe leider van de Bulgaarse Communistische partij, de 56-jarige Aleksander Lilov, gisteren op een persconferentie gezegd. 'Alle partijen zullen de kans hebben daaraan zonder belemmeringen deel te nemen en de Communistische partij zal ze geen strobreed in de weg leggen', aldus Lilov, die gisterochtend werd gekozen tot voorzitter van de 'Opperste partijraad'. Dit lichaam vervangt het Centrale comite. Lilov bekleedt daarmee de hoogste post in de partij. Lilov maakte bekend dat slechts tien procent van de leden van de nieuwe Opperste partijraad in het vroegere Centraal comite zitting hadden. Hij onderstreepte dat alle stromingen binnen de partij daarin zijn vertegenwoordigd en onthulde dat met het oog op de representativiteit het oorspronkelijke aantal leden van 131 was uitgebreid tot 153. De nieuwe partijleider zei dat tijdens de zitting van het buitengewone congres zeer scherp was gediscussieerd en dat veel delegatieleden vaak niet tot compromissen bereid waren. 'We konden op dit congres niet de taal van diplomaten spreken, maar we moesten zeer duidelijk zijn', aldus Lilov. Vice-voorzitters van de Opperste partijraad werden Peter Mladenov, die sinds de val van de vroegere Bulgaarse leider Todor Zjivkov op 10 november de communisten aanvoerde, minister van buitenlandse handel Andrej Loekanov, die als 'tweede man' in de partij bekend stond, en minister van defensie Dobri Zjoerov. Mladenov zal zich nu geheel richten op de functie van staatshoofd, die hij sinds de paleisrevolutie tegen Zjivkov bekleedt.

Verwacht wordt dat hij in een toekomstig presidentieel stelsel, waarvoor een plan is opgesteld dat door het parlement wordt besproken, een zeer invloedrijke positie in de Bulgaarse politiek zal innemen. Loekanov wordt, nadat hij aanvankelijk als meest aangewezen kandidaat voor het partijleiderschap was beschouwd, nu getipt als toekomstige premier. De Bulgaarse regering van premier Georgi Atanassov heeft gisteren haar ontslag ingediend. Nieuwe regering Volgens Lilov is de regering-Atanassov afgetreden omdat Bulgarije onder de huidige omstandigheden een kabinet van bredere samenstelling nodig heeft. Vandaag zal president Mladenov gesprekken voeren met politieke partijen en andere groeperingen (oppositie) over de vorming van een 'regering van nationale consensus'. De oppositie heeft tot nu toe deelneming aan een dergelijke regering afgewezen. Lilov en Loekanov wezen gisteren het idee van de hand om een regering van 'technocraten' te vormen die de verkiezingen van mei zou moeten voorbereiden. Alleen al de catastrofale toestand waarin de economie zich bevindt zou dat niet toelaten. Loekanov: 'Bulgarije heeft een competente en sterke regering nodig om de crisis in het land aan te pakken. Technocraten zijn wel competent maar niet sterk.'

Wat de buitenlandse politiek betreft beklemtoonde Lilov dat 'de deuren naar Europa en naar de industriele wereld geopend moeten worden'. 'Bulgarije zal hard werken om deel van Europa te worden en ertoe bijdragen dat een nieuw Oost-Europa zal ontstaan.' Hij merkte verder op dat 'we een democratisch en beschaafd Bulgarije willen creeren'.

Opvallend in dit verband waren de prijzende woorden die hij sprak over Georgi Markov, de Bulgaarse schrijver die onder het regime-Zjivkov bij een aanslag in Londen (de zogeheten paraplumoord) het leven liet.

Lilov noemde Markov 'een van de grootste talenten' van zijn generatie en kondigde aan datspoedig een boek van hem in Bulgarije zal verschijnen. Ook sprak hij waardering uit voor de leus 'Geen angst meer', die jongeren deze week bij een anticommunistische demonstratie in Sofia riepen.