Lubbers: beleid tegen apartheid nog niet herzien

DEN HAAG, 3 febr. - Minister-president Lubbers vindt het nog te vroeg om het boycotbeleid tegen Zuid- Afrika te herzien. Het legaliseren van het Afrikaans Nationaal Congres (ANC) en de aangekondigde vrijlating van Nelson Mandela noemt Lubbers 'verheugend'.

De regering wil echter geen eenzijdige stappen nemen, maar eerst in EG-verband de situatie in Zuid-Afrika bespreken. De gisteren door de Zuidafrikaanse president De Klerk aangekondigde hervormingen noemde Lubbers gisteren op zijn persconferentie 'echt een doorbraak'.

'Daar gaat ook een muur om, zou je kunnen zeggen.'

Hij vindt de aankondiging van hervormingen echter 'op zichzelf geen reden om op een vrijdagmiddag te zeggen dat de anti-apartheid geen enkel probleem meer is'. In het regeerakkoord hebben CDA en PvdA afgesproken in EG-verband verdere boycotmaatregelen te overwegen als de regering-De Klerk niet bereid zou blijken hervormingen door te voeren. Nu de Zuidafrikaanse president daartoe wel bereid is, geldt volgens Lubbers eveneens dat Nederland niet eenzijdig het boycotbeleid moet versoepelen, maar hierover overleg moet voeren met de andere EG-landen.

In het regeerakkoord staat dat in het geval van hervormingen 'ons land stappen zal zetten in de richting van normalisering van de verhoudingen met Zuid-Afrika'.

De vier grote fracties in de Tweede Kamer, CDA, PvdA, VVD en D66, zijn het met Lubbers eens dat het nu nog te vroeg is om het boycotbeleid geheel of gedeeltelijk ongedaan te maken. Het PvdA-Kamerlid Verspaget vindt dat 'nu nog absoluut niet kan worden ingeschat wat er in Zuid-Afrika gaat gebeuren'.

Het valt haar onder meer tegen dat de noodsituatie slechts gedeeltelijk wordt opgeheven. De PvdA drong in het recente verleden aan op verdergaande boycotmaatregelen tegen Zuid- Afrika, ook als de andere EG-landen daaraan niet mee zouden doen.

Verspaget onderschrijft nu Lubbers' opvatting dat Nederland geen eenzijdige stappen moeten ondernemen om het beleid te versoepelen.

Volgens haar zou het effect daarvan zeer gering zijn. Ook haar coalitiegenoot, het CDA-Kamerlid De Hoop Scheffer, wil eerst overleggen binnen de EG. Beide Kamerleden willen ook een in september geplande reis naar Zuid-Afrika afwachten voordat zij een definitief oordeel vellen over de situatie in dat land. Voor Verspaget betekent dit niet dat de aangekondigde evaluatie van het beleid moet worden opgeschort tot na dit bezoek. Zij vindt dat die evaluatie in de zomer rond moet zijn, zoals is toegezegd door het kabinet.