De Klerk had een sterker verhaal dan Churchill Jolobe

AMSTERDAM, 3 febr. - Churchill Jolobe (50), Zuidafrikaans balling en lid van het nu niet meer verboden ANC, jazzmusicus in Europa met als standplaatsen London en Den Haag, is verleden week voor het eerst sinds 26 jaar in Zuid-Afrika geweest. Nu viert hij feest in Amsterdam. 'Het was ongelooflijk: ik dacht de hele tijd, nu word ik opgepakt, nu is het uit met me. Maar ik werd nergens lastig gevallen, ik mocht alles hardop zeggen!' Hij had dit alles in geuren en kleuren aan zijn Nederlandse medestrijders voor de anti-apartheid willen vertellen. 'Maar De Klerk had vandaag een nog sterker verhaal', zegt hij. Is hij blij, opgelucht? 'Ik voel me zoals iemand zich moet voelen die hoort dat hij de lotto heeft gewonnen', zegt Jolobe. 'Je gelooft het pas als je het geld binnen hebt.'

Reden voor feest is er wel, zegt hij. 'We hebben samen gevochten tegen de apartheid.'

De eerste stap is met de legalisering van het ANC gezet. Als nu nog de noodtoestand wordt opgeheven en er ernst wordt gemaakt met de landhervorming komt de rest vanzelf wel, denkt hij. Het was feest gisteravond op het Amsterdamse kantoor van de Anti-Apartheids Beweging Nederland (AABN). Behalve een aantal Zuidafrikaanse ballingen zijn ook de medewerkers van bevriende organisaties uitgenodigd, waaronder vrouwen van de vrouwenconferentie 'Mali Bongwe', vertegenwoordigers van Radio Freedom, Nederlandse juristen die actief zijn in anti-apartheidsstrijd en gemeenteraadsleden van Groen Links. In hoeverre staan organisaties als AABN aan de wieg van de huidige hoopvolle gebeurtenissen in Zuid-Afrika? Fons Geerlings, secretaris en al 22 jaar actief in de beweging: 'Vijftien jaar geleden moesten we nog de straat op om de mensen duidelijk te maken wat apartheid eigenlijk inhield. Ze wilden je niet geloven. Natuurlijk heeft het land zelf de doorslag gegeven. Maar wij hebben meegeholpen het regime aan de schandpaal te nagelen, de internationale druk vergroot.' Druppeltjes Mr. W. C. van Manen, advocaat, behoort met mr. B. Dittrich, rechter, tot de aanwezige juristen die zich tegen de apartheid verzetten. 'Wat wij hebben gedaan zijn allemaal druppeltjes geweest', zegt Van Manen. De juristen hielpen hun Zuidafrikaanse collega's voornamelijk door ideeen uit te wisselen. Dittrich boog zich over kwesties van internationaal recht. Mocht bijvoorbeeld de anti-apartheidsstrijder Ibrahim, die in december 1988 door de Zuidafrikaanse politie uit Swaziland was ontvoerd, wel terecht staan in Pretoria? Ook organiseerden zij een forum in het Amsterdamse stadhuis, waar Zuidafrikaanse slachtoffers hun verhaal konden vertellen, en waar de advocaat van Mandela aanwezig was. Dittrich is verheugd dat nu een vrije uitwisseling mogelijk zal zijn tussen de juristen uit beide landen. 'Zij hoeven niet meer bang te zijn, kunnen uit het verdomhoekje komen', zegt hij. Reden voor feest? 'Vandaag zeker. Morgen gaan we goed de krant lezen om te weten te komen wat De Klerk nu precies gezegd heeft.'

Churchill Jolobe had nog een reden om blij te zijn. Zijn dochtertje van bijna een jaar was mee toen hij naar zijn vaderland terugkeerde.

'Zij heeft daar haar eerste stappen gezet.' Hij glundert.