ALEKSANDER LILOV Theoreticus

SOFIA, 3 febr. - Een 'ideoloog', een 'theoreticus', een 'intellectueel', 'iemand die het marxisme grondig kent'. Dat zijn de kwalificaties die in de Bulgaarse hoofdstad Sofia de ronde doen van Aleksander Lilov, de man die gisteren uit een nachtelijke marathonzitting van het buitengewone communistische partijcongres als voorzitter van de 'Opperste Partijraad' tevoorschijn kwam. Die omschrijvingen wekken de indruk dat de Bulgaarse communisten niet de meest dynamische man onder hen tot partijleider hebben gekozen. Dat is juist, maar daaruit mag niet worden afgeleid dat de 56-jarige Lilov een vertegenwoordiger is van de behoudende stroming in de partij. Hij maakte deel uit van de zogeheten 'heilige drie-eenheid', die de partij na de paleisrevolutie van 10 november vorig jaar tegen de autoritaire, al 35 jaar aan de macht zijnde Todor Zjivkov, heeft aangevoerd. Samen met Petar Mladenov en Andrej Loekanov, probeerde Lilov de Bulgaarse communisten de ogen te openen voor de uitdagingen van het huidige tijdsgewricht. Hervormen of ondergaan was de keuze die zij aan de kameraden voorlegden. Het congres besloot tot hervormen en aan Lilov valt nu de taak toe zijn partij een nieuw tijdperk in te leiden. Lilov was de minst opvallende van het driemanschap. Mladenov werd partijleider en staatshoofd. Loekanov werd 'tweede man' en stond in de schijnwerpers als onderhandelaar met de oppositie. De wetenschapsman Lilov daarentegen bleef op de achtergrond.

Toch was hij het die van de drie wellicht het meest onder het regime van Zjivkov had geleden. Lilov raakte in september 1983 wegens meningsverschillen met de toenmalige leider zijn lidmaatschap van het politburo en zijn post als secretaris van het Centrale Comite kwijt. Sindsdien was hij directeur van het Instituut voor hedendaagse sociale wetenschappen in Sofia. Hij droeg deze tegenslag volgens een ingewijd partijlid 'met grote waardigheid'.

Lilov is van zeer eenvoudige boerenafkomst. Hij behaalde een graad in de studie van de Bulgaarse taal en literatuur en promoveerde later in de filosofie.

De in 1983 onderbroken partijcarriere werd op 10 november vorig jaar weer opgenomen. Lilovs grote opgave is nu een partij overeind te houden die haar almachtige positie in de Bulgaarse samenleving zal moeten opgeven.