Vakbonden in Sovjet-Unie dreigen met massale staking

ROTTERDAM, 2 febr. - Aan de vooravond van het belangrijke plenum van de communistische partij, aanstaande maandag, wordt staats- en partijleider Michail Gorbatsjov met een nieuw gevaar geconfronteerd dat dit keer komt van de vakbonden die met een massale staking dreigen.

In een brief aan de ministerraad schijven de bonden deze week dat, als niet voor maandag de prijsverhoging op diesel, elektriciteit en vervoer ongedaan wordt gemaakt, 'sociale spanning' dreigt en veel bedrijven 'gedwongen zulen worden de wet toe te passen die de procedure regelt voor het oplossen van arbeidsconflicten', Sovjet-jargon voor 'staken'. Dit meldt vandaag de Financial Times. De prijsverhoging dateert van 1 januari jongstleden. De bonden hebben een speciale commissie gevormd, die gisteravond het onmiddellijk oprichten van een stakingscomite heeft besproken.

Volgens de vakbonden zullen door de prijsverhoging op grote schaal bedrijven bankroet gaan, de winsten scherp dalen en de lonen voor de arbeiders als gevolg daarvan omlaag gaan. De gewraakte prijsverhogingen mogen niet worden doorberekend in de prijzen voor de consumenten.

De vakbondskrant Trud meldde gisteren dat de vakbonden worden bestookt met boze brieven van arbeiders in de hout-, metaal-, chemische en cementindustrie. Volgens Trud dreigen 42 van de 73 cementfabrieken in het land zware verliezen te lijden of regelrecht af te stevenen op een faillissement.

Een staking kan de vakbonden in conflict brengen met de nieuwe stakingswet die na de mijnstakingen afgelopen zomer door het Sovjet-parlement is aangenomen. Deze wet verbiedt stakingen in vitale sectoren van de economie.

Vakbondsleiders zouden met hun radicale opstelling proberen de geloofwaardigheid te herwinnen die zij hadden verspeeld door tijdens de mijnstakingen aan de kant te blijven staan.

Rabochaya Tribuna, de vakbondskrant van de communistische partij, citeerde gisteren een vakbondsleider uit Pskov die zei: 'We moeten ons er altijd van bewust zijn wat we winnen en wat we verliezen met zulke resoluties (de prijsmaatregel, red.) en wat we in dit geval winnen is duidelijk - meer sociale onrust'. De weerstand tegen de prijsmaatregel geeft aan hoe groot in de Sovjet-Unie de weerzin is tegen elke prijsverhoging in de zwaar gesubsideerde Sovjet-economie.