Roemeens Front en partijen in 'nationale raad'

BOEKAREST, 2 febr. - De alleenheerschappij van het Roemeense Front van Nationale Redding is doorbroken. De diverse politieke groeperingen hebben gisteren een akkoord bereikt over de vorming van een 'voorlopige Raad van Nationale Eenheid', bestaande uit aanhangers van zowel het Front als de dertig geregistreerde partijen.

Het nieuwe lichaam zal tot aan de verkiezingen op 20 mei de wetgevende bevoegdheden op zich nemen en komt in de plaats van de Raad van het Front van Nationale Redding die na de revolutie in december de macht overnam en geheel uit aanhangers van het Front bestaat.

Het akkoord blijkt voorlopig een oplossing voor een deze week met demonstraties en tegendemonstraties uitgevochten conflict dat volgens Roemeense waarnemers 'de burgeroorlog gevaarlijk dicht naderde'.

Of vertegenwoordigers van andere partijen ook zitting zullen nemen in de Roemeense regering bleef gisteren nog onduidelijk.

Een stralende president Ion Iliescu schudde gisteren na afloop de hand van alle deelnemers aan het overleg dat, volgens ooggetuigen 'soms heftig, maar over het algemeen in een constructieve atmosfeer is verlopen'. In afwachting van de verkiezingen zullen de zogenoemde historische partijen (boeren, liberalen en sociaal-democraten), die de afgelopen weken demonstraties tegen het Front hadden georganiseerd op grond van gelijkheid met de andere, nieuwe partijen deelnemen aan het bestuur.

Het Front zal zich gaan gedragen als een 'politieke groepering' aldus Iliescu, in plaats van als een overkoepelend orgaan. Ook dit was een van de eisen van de demonstranten.

Over de precieze inhoud van het akkoord heerste gisteren onder politici in Boekarest nog grote verwarring. Volgens zegslieden van het Front zal de nieuwe, wetgevende raad 90 leden van het Front tellen, alsmede drie leden voor elk van de 30 partijen, waarbij het Front ook als partij wordt beschouwd en aldus de meerderheid, 93 zetels, krijgt.

Vertegenwoordigers van de liberale partij meenden op een persconferentie dat de niet voor de partijen bestemde helft van de raad zal worden ingenomen door vertegenwoordigers van verschillende maatschappelijke groeperingen, die niet noodzakelijkerwijze door het Front worden benoemd. Het totale aantal leden van de voorlopige Raad voor Nationale Eenheid staat niet expliciet in de slotverklaring die na de besprekingen niet vastgelegd, wel is voorzien dat de raad zal worden uitgebreid met vertegenwoordigers van 'nationale minderheden' in Roemenie.

De leider van de Nationale Boerenpartij, Corneliu Coposu, stelde na afloop van de besprekingen vast dat 'het Front zichzelf heeft opengesteld om een begin te maken met democratie'.

Coposu wees erop dat de politieke partijen nog steeds in hun activiteiten worden beknot: ze krijgen nauwelijks televisie-zendtijd, hebben weinig faciliteiten in hun bureaus en mogen geen geld uit het buitenland ontvangen.

De Nationale Liberale Partij heeft er gisteren bezwaar tegen gemaakt dat ze slechts drie zetels in de raad krijgt, evenveel als alle andere, ook kleine partijen. Maar overigens toonde woordvoerder Radu Campanu zich tevreden. 'In essentie hebben we bereikt wat we wilden: het politieke monopolie van het Front doorbreken.' De Sociaal-democratische Partij was het meest positief. Partijleider Mircea Stanescu sprak van 'een historisch akkoord waarmee de revolutie wordt voltooid'. De nieuwe raad, die volgende week donderdag voor het eerst bijeenkomt, zal het land leiden tot aan de verkiezingen van 20 mei en daarna plaatsmaken voor een parlement. Over de structuur daarvan heeft nog nader overleg plaats.

    • Raymond van den Boogaard