Britse premier weigert onderzoek naar rol vaninlichtingendiensten

LONDEN, 2 febr. - De regering-Thatcher staat onder toenemende druk om een onderzoek in te stellen naar de rol van de Britse inlichtingendiensten in de jaren zeventig, maar weigert voorlopig aan die druk gehoor te geven. Premier Thatcher zei gisteren in het Lagerhuis dat er geen bewijs is gevonden voor de beschuldiging van een voormalig legervoorlichtingsofficier in Noord-Ierland, Colin Wallace, dat er in het begin van de jaren zeventig een van hogerhand gesanctioneerde 'dirty tricks'-campagne bestond om politici in diskrediet te brengen. Maar parlementariers, ook uit haar eigen partij, zeggen dat de regering er niet op hoeft te rekenen dat het onderwerp daarmee van de baan is.

Premier Thatcher en minister van defensie Tom King moesten zich gisteren honderd minuten lang aan vragen over de Wallace-affaire onderwerpen. Het spoeddebat volgde op de verrassende erkenning van de regering, eerder deze week, dat Colin Wallace achteraf toch gelijk heeft in zijn beschuldiging dat er tot 1975 sprake was van een desinformatie-project - 'Clockwork Orange'- bij het Britse leger in Noord-Ierland. Wallace maakte deel uit van dat project, maar werd in 1975 ontslagen. Zijn beschuldiging, dat de binnenlandse veiligheidsdienst de legervoorlichtingsdienst voedde met informatie om eerst de IRA, maar toen ook haar onwelgevallige politici onder druk te zetten, is door de achtereenvolgende Labour en Conservatieve regeringen altijd ontkend. Tom King moest gisteren toegeven dat al een jaar geleden op zijn departement was ontdekt, dat Wallace het bestaan van Clockwork Orange niet heeft verzonnen. Maar de regering houdt vast aan de redenering, dat het boven water komen van een stukje bewijs niet hoeft te betekenen dat alle beweringen van Wallace dan ook waar zijn. Ze gaat daarom niet verder dan de toezegging van een onderzoek naar de rechtmatigheid van Wallaces ontslag.

Wat Lagerhuisleden, onder wie Thatchers partijgenoot Rupert Allason (de spionnenschrijver Nigel West) en de voormalige Labourminister voor Noord-Ierland, Merlyn Rees, zo ongerust maakt, is dat Wallaces claims in een patroon lijken te passen. De Labourregering van Jim Callaghan liet in 1977 een onderzoek instellen naar de beschuldiging dat de inlichtingendiensten gepoogd hadden de regering van zijn voorganger, Harold Wilson, te destabiliseren. Dat onderzoek, waarop premier Thatcher zich nog steeds beroept, leverde niets op. Harold Wilson zelf blijft echter overtuigd van de illegale activiteiten van MI5. De beschuldigingen van illegale zelfwerkzaamheid van de inlichtingendiensten zijn herhaald door voormalige medewerkers, van wie de prominentste de schrijver van Spycatcher is, Peter Wright. Merlyn Rees vestigde er gisteren de aandacht op dat premier Thatcher niet weet waarover ze het heeft, wanneer ze zich op het Callaghan-onderzoek beroept, omdat ze daarvan als aanvoerster van een opponerende partij volgens Brits parlementair gebruik alleen het resultaat en niet de inhoud kent. Rees: 'De enige die de inhoud van dat rapport kent, ben ik en ik verzeker u: het is geen onderzoek naar een 'dirty-tricks'-campagne'.

    • Hieke Jippes