Spanning in Likud escaleert

TEL AVIV, 1 febr. - 'De PLO staat in het centrum (van de diplomatieke ontwikkelingen)', aldus Likud-vice-premier David Levi, een vooraanstaand opposant van de Likud-premier Yitzhak Shamir. Hij zei dat in een gisteravond uitgezonden tv-debat met partijgenoot minister Roni Milo over de snel escalerende spanningen binnen Likud over het vredesproces.

Eerder op de dag meldde radio Israel dat een in de Gazastrook dienende opperofficier een afvaardiging van de parlementscommissie van buitenlandse zaken en defensie had uitgelegd dat geen enkel politiek proces mogelijk is zonder inspraak van de PLO. 'De instanties van de intifadah maken de dienst in de Gazastrook uit. Wij (het leger) oefenen slechts controle uit over de wegen', zei de officier.

Hoewel tussen de opmerking van Levi en de opperofficier geen rechtstreeks verband bestaat weerspiegelen beide uitlatingen het inzicht dat de PLO ten koste van Israels traditionele standpunten winst boekt. Dat is, afgezien van de sterke persoonlijke animositeit, precies de kritiek van de door minister Ariel Sharon aangevoerde oppositie in Likud tegen Shamir. De opposanten (Sharon, Levi en Modai) beschuldigen Shamir er van met de lancering van het vredesplan van 14 mei, waarin het houden van verkiezingen in de bezette gebieden centraal staat, het idee van de ondeelbaarheid van Erets-Israel, het land van Israel, op het spel te hebben gezet, alle retoriek ten spijt. De woede van de opposanten is nog gegroeid omdat zij, zoals Levi gisteravond zei, door Shamir in het duister worden gelaten over de diplomatieke ontwikkelingen achter de schermen. Zij vrezen dat Shamir door de manoeuvres in Washington en Kairo van de socialistische ministers van defensie en financien Rabin en Peres wordt meegesleept in een diplomatieke draaikolk waarin ook de PLO meedraait. Om dit te voorkomen hebben zij voor 7 februari de 3.000 leden van het centrale comite van Likud opgetrommeld voor een bijeenkomst die voor de eenheid van Likud, het voortbestaan van de regering van nationale eenheid en het vredesproces van cruciaal belang zal zijn.

Gisteren suggereerde Sharon dat Shamir er verstandig aan zou doen uit eigen beweging zijn handen af te trekken van het verkiezingsvoorstel. Als Shamir dat niet doet zullen zij proberen hem daartoe te dwingen. De opposanten twijfelen aan Shamirs capaciteit leiding te geven aan een diplomatiek proces dat de PLO buiten de deur houdt. Hun twijfels worden gevoed door Shamirs tactiek hen van het beslissingsproces uit te sluiten. Levi riep Shamir op het vredesproces onmiddellijk te stoppen.

Hoe later Israel 'nee moet zeggen' des te zwaarder zal een dergelijke Israelische beslissing zijns inziens op de relaties tussen Jeruzalem en Washington drukken. Hij waarschuwde Shamir dat wat nu tijdwinst lijkt wel eens een zware verliespost zou kunnen worden indien Israel door Washington verantwoordelijk wordt gesteld voor het falen van het vredesproces. Daarentegen zullen de Amerikanen er volgens hem begrip voor hebben als Israel vervroegd naar de stembus gaat om van het volk een duidelijke uitspraak te vragen over de toekomst van Erets-Israel.