'Onderkoning van Arnhem' verlaat na gemeenteraadsverkiezingede politiek 'Ik ruil geen principes voor Akzodrome'

ARNHEM, 1 febr. - 'Ik ben niet van plan mijn principes in te ruilen voor een Akzodrome. Als ik de middelen zou hebben om een economisch anti-apartheidsbeleid toe te passen, zou ik niet aarzelen om die ook in dit geval te hanteren.'

Voor de Arnhemse PvdA-wethouder drs. M. van Meurs gaan principes nog altijd voor prestige. Hoewel de laatste dagen herhaaldelijk, ook in eigen partijkring, getwijfeld is aan die instelling, vindt Van Meurs zelf dat hij nog steeds met opgeheven hoofd het vice-voorzitterschap van de LOTA kan vervullen. 'Er zit een emotionele knik in deze hele kwestie. Iedereen wil iets doen, maar niemand kan me vertellen wat. Ik sta met lege handen.'

Dat de gemeente Arnhem geen legale middelen ten dienste staan om de financier van het Akzodrome, het Westduitse bouwbedrijf Philip Holzmann, te weren, omdat dat belangen in Zuid-Afrika heeft, vindt hij uitgesproken spijtig. 'Onze relatie met Holzmann is dezelfde als met iemand die hier in de stad een stukje grond koopt om een huis op te bouwen en dat huis vervolgens laat financieren door een bank die relaties met Zuid-Afrika onderhoudt. Daar kunnen wij eenvoudig niets aan doen.'

In een onderhoud dat hij dezer dagen met de directie van Holzmann zal hebben, zal de wethouder deze wel op het hart drukken hoe de raad van Arnhem over de kwestie denkt. 'En misschien wordt men wel kopschuw van al die publiciteit. Ik kan het me voorstellen.'

Van Meurs is dus 'van goede wil' en de beslissing die het gemeentebestuur van Arnhem dinsdag nam om niet met het Duitse bedrijf AEG in zee te gaan voor de bouw van een magneetbaan in de stad, mag daarvan getuigen, vindt hijzelf. AEG viel af omdat het eveneens belangen in Zuid- Afrika heeft. 'Dat is beleid zoals het door de gemeenteraad is uitgesproken en door de LOTA (Lagere Overheden tegen Apartheid-red.) is bedoeld. We gaan als gemeente bij voorkeur niet winkelen bij bedrijven die een relatie met Zuid-Afrika hebben.

Daarom hebben we dit afgeblazen.'

Winkelen Dat ruikt toch naar het voorkeursbeleid dat door het kabinet verboden is. Van Meurs beaamt dat. 'De formulering is dan ook dat wij, gelet op het gevoelen van de raad ten aanzien van de Zuid- Afrika-problematiek, er verstandig aan menen te doen van de zaak af te zien. We zijn tenslotte nog niet in het stadium van winkelen aangekomen. En niemand kan ons natuurlijk dwingen om met AEG om te gaan.'

De schorsing van het voorkeursbeleid vraagt behoedzaam optreden van de mede-oprichter en vice-voorzitter van de LOTA. Maar dat hij staat voor de principes ervan wil hij niet verhullen. 'Juristerij zal uiteindelijk ondergeschikt worden aan de politieke wens', verwacht hij, 'ik ben ervan overtuigd dat we, ook al hebben we deze slag verloren, de oorlog zullen winnen. Het partijbestuur van de PvdA staat achter ons en het CDA is in beweging. Je kunt dus hooguit nog zeggen dat de helft van een van de twee regeringspartijen tegen is. De helft van Nederland is inmiddels vertegenwoordigd in de LOTA, dat moet toch een duidelijk signaal zijn.' 'Ayatollah' en 'Onderkoning van Arnhem' wordt hij in het Arnhemse wel genoemd, gezien zijn verregaande invloed in het stadsbestuur, dat alweer enige maanden alleen uit PvdA'ers bestaat, sinds de twee CDA-wethouders wegens discussies over het gemeentelijk voorkeursbeleid het college verlieten. 'Macht klontert', zegt hij, 'het komt op je af en je verzamelt het.'

Acht jaar lang is hij wethouder ruimtelijke ordening voor de PvdA geweest. In die tijd heeft hij gezichtsbepalende elementen aan het Arnhemse stadsbeeld toegevoegd of de lijnen ervoor uitgezet. Het Akzodrome, de magneetbaan, de aanpak van de Rijnoeverkades en de herstructurering van de stationsbuurt in 'Hoog Catharijne-stijl'. Als een van de eersten in Nederland ging hij zogenoemde Publiek Private Samenwerking-constructies aan met het bedrijfsleven.

Valse bescheidenheid kent hij niet. 'Ik kijk met plezier terug op wat ik achterlaat. Er staat genoeg op stapel voor de komende 15 jaar. En ik denk dat ik Arnhem goed in de landelijke nota's heb weten te krijgen.'

Van Meurs gold in die acht jaar als een van de nieuwe realisten binnen de PvdA, die contacten tussen het bedrijfsleven en de politiek niet schuwden en de partij mede een nieuw aanzicht gaven. Toch neemt hij in mei, na de gemeenteraadsverkiezingen, definitief afscheid als wethouder en PvdA-politicus. Hij is teleurgesteld in de politiek, die hij verwijt met 19-eeuwse ideologieen de problemen van vandaag aan te pakken. 'Het politiek instrumentarium moet herzien worden', vindt hij. Onlangs heeft hij een pand gehuurd in Arnhem van waaruit de nieuwe beweging die hij heeft opgericht, het land moet veroveren. In maart verschijnt het 'Holistisch Manifest' dat hij als uitgangspunt voor de beweging heeft geschreven. Full-time zal hij zich echter niet met het holisme gaan bezighouden. De komende twee jaar wil Van Meurs, historicus, ook besteden aan zijn promotie. 'Daarna ben ik weer beschikbaar voor de arbeidsmarkt.'

Hij heeft 'aanbiedingen genoeg' en zal waarschijnlijk kiezen voor iets in het projectmanagement. 'Want voor tandpasta verkopen ben ik niet in de wieg gelegd.'