Om de c van nuance

EEN AANTAL VAN de grootste bedrijven in ons land is van mening dat er geen behoefte meer is aan twee werkgeversorganisaties. VNO en NCW moeten maar fuseren. Dat werkt kostenbesparend - veel bedrijven, vooral de grote, hebben een dubbel lidmaatschap - en in het kader van de Europese eenwording staan de werkgevers sterker met een organisatie, zo is de argumentatie. Het kleinere NCW voelt zich sterk onder druk gezet en dat is begrijpelijk. De pleitbezorgers van de fusie hebben immers in hun achterhoofd het beeld van een groot VNO. Voor de voormalige leden van het NCW blijft daarbinnen slechts de rol van luis in de pels, lastig maar niet van beslissende invloed op het gedrag van de grote organisatie. Machtsconcentraties zijn niet per definitie wenselijk. Kostenbesparing is mooi, maar niet het belangrijkste. Niet voor niets zijn in het economische leven bepaalde machtsconcentraties aan banden gelegd.

Van belang is vooral hoe de bepleite constructie de nationale en internationale arbeidsverhoudingen zal beinvloeden. DE WERKGEVERS kunnen in Nederland zelf genoeg kracht ontwikkelen om tegenspel te bieden aan de vakbeweging. Meer macht in Europa dan? Als werkgevers ergens sterk staan is het in Europa. De vakbeweging kan in Europees verband nauwelijks de hand opheffen die een vuist zou moeten maken. Dat zou kunnen veranderen, maar ook in dat geval hebben de Nederlandse werkgevers geen reden zich zwak te voelen. In belangrijke kwesties spreken ze reeds lang - al is dat dan soms het resultaat van een compromis - met een mond. Nationaal valt na een fusie polarisatie te verwachten, de nieuwe werkgeversorganisatie zal, zoals gezegd, het stempel van het VNO krijgen. De grootste werkgeversorganisatie stelt zich van oudsher centralistischer en harder op dan het NCW. Het NCW onderscheidt zich door een mentaliteit die niet uitsluitend stamt van de c van christelijk maar, premier Lubbers wees er al op, ook een kwestie is van een andere cultuur. Kleinere bedrijven en regio's komen er meer aan hun trekken. Er is meer aandacht voor sociale aspecten - de gedachte van sociaal ondernemerschap werd door het NCW gelanceerd al wordt die gedachte niet altijd in concreet beleid omgezet. Het NCW heeft nogal eens een matigende invloed op de besluitvorming in werkgeverskring. Het kan als kleinere organisatie in conflicten tussen werkgevers- en werknemerscentrales een bemiddelende rol vervullen. Met het oog op juist die sociale aspecten zou het jammer zijn als het NCW zijn rol niet meer zou kunnen vervullen. Maar ook meer in het algemeen kunnen - gezien de gebruikte argumenten - vraagtekens worden gezet bij de noodzaak van een fusie.