Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Onderwijs

Hoofddoekjes en vooroordelen

Op grond van het zogeheten onderwijsvoorrangsbeleid krijgen scholen in kansarme wijken sinds enkele jaren extra les- en taakuren. Zowel de onderwijsvoorrangsgebieden als de scholen zijn daarbij vrij in hun keuze van vernieuwingen en aanpassingen ten gunste van de allochtone leerlingen. Uit een geruchtmakend evaluatie-onderzoek bleek medio 1987 dat deze investeringen weinig opleverden. Veel leraren gaven blijk van onkunde, vooroordelen en discriminatie. Ouders en leraren voor het onderwijs in eigen taal en cultuur ( oetc ) werden niet geraadpleegd en de onoverzichtelijke lappendeken die het beleid inmiddels was geworden, was nauwelijks controleerbaar, zo luidde de vernietigende conclusie. In de onderwijsvoorrangswet die het ministerie thans voorbereidt en die later dit jaar aan de Tweede Kamer zal worden aangeboden, wordt deze vrijblijvende aanpak dan ook afgezworen. Binnen een onderwijsvoorrangsgebied worden alle scholen verplicht te participeren. De taken van de verschillende deelnemers (van basisscholen tot scholen voor dag— /avondonderwijs en van peuterzalen tot buurthuizen) worden duidelijk afgebakend. Gezamenlijk zuilen zij onder verantwoordelijkheid van een coördinator komen te staan. Evaluatie wordt verplicht. Voor het onderwijsvoorrangsbeleid is voor 1989 nog 19,8 miljoen gulden uitgetrokken; over de periode 1990 tot en met 1994 zal jaarlijks 53,3 miljoen gulden worden vrijgemaakt. Mooie voornemens dus, maar de vraag is of ze nog op tijd komen. Onlangs werd officieel bevestigd dat in de Amsterdamse binnenstad Marokkaanse jeugdbenden opereren. Het probleem van de leerplichtige Turkse en Marokkaanse meisjes die door hun ouders worden thuisgehouden, is al langer een issue, al lijkt het enigszins in de vergetelheid geraakt. Ingewijden wijzen erop dat steeds meer van deze meisjes uit zichzelf verzuimen. Op school ontmoeten zij veel onbegrip, te beginnen over hun hoofddoekjes. Ook staan de onderwezen vaardigheden en het idee van individuele ontplooiing haaks op de traditionele opvoedingsgewoonten van Turken en Marokkanen. "De meisjes worden schizofreen en de jongens springen je op de nek", vatte een hulpverleenster de situatie kernachtig samen. Steeds meer Turken en Marokkanen vragen zich dan ook af of ze het onderwijs aan hun kinderen maar niet beter zelf ter hand kunnen nemen. Onlangs voegde een aantal de daad bij het woord en stichtte islamitische basisscholen in Eindhoven en Rotterdam. Een gerechtvaardigde aanzet tot emancipatie, maar wellicht tegelijk een door Nederland gemiste kans op integratie.