Dit is een artikel uit het NRC-archief Dit artikel is met behulp van geautomatiseerde technieken gedigitaliseerd en voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd volledig correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Milieu en natuur

Boeren botsen met 'milieumensen' over plan herverkaveling bij Schagen Verdrogen weidegebied zou vogels verjagen

„ , 0 nze redacteur JgJcODE JONG SCHAGEN, 18 dec. — De ^hagerkogge, een 37 vierkante SLeter groot gebied bij het Snordhollandse Schagen, dreigt verdrogen als in dat gebied de ie rkavelingsplannen doorgaan. L drastische verlaging van het rondwaterpeil waar de boereninbby al jarenlang op aandringt, ,1 in de zomer uitdroging van de eiden veroorzaken en daardoor * Hen de weidevogels wegblijven. L i s de mening van een werkroep die zich al jaren verzet teen de verkavelingsplannen. Door het uitdrogen van de zwakleigronden zullen de kieviten, Scholeksters, grutto's, tureluurs n lepelaars die nu in het weideï0 gel -gebied hun voedsel zoeken, wegblijven en zullen de tienduizenden trekvogels die jaarlijks de iolders rondom Schagen aandoen, ,p zoek gaan naar een andere ileisterplaats. De kosten van dit laatste verkavelingsproject van West-Friesland worden geraamd op 46 miljoen aalden. De herindeling van het «ebied met kromme sloten en dijken en waar de meeste boeren tan verschillende stukken grond ,er uit elkaar hebben liggen, staat voor de voor- en tegenstanders niet ter discussie. De boeren eisen echter dat tegelijk met de herindeling van het gebied het grondwaterpeil wordt verlaagd zodat de grond geschikt wordt voor akkerbouw. Door een efficiëntere indeling van de polder en de hogere grasopbrengst, waardoor relatief minder grond nodig is voor het weiden van de koeien, zouden de boeren zich in de toekomst meer kunnen richten op bijvoorbeeld het verbouwen van bloembollen en koolsoorten. Tegenrapporten Het plan voorziet in het verlagen van het afwateringsniveau tot 120 centimeter onder het maaiveld. Gisteren werden op een hoorzitting in Schagen nog eens de argumenten voor en tegen het plan op een rijtje gezet. Het provinciebestuur is de laatste jaren bestookt met tegenrapporten waaruit zou moeten blijken dat de grondwaterverlaging niet nodig is.

Omdat er in de regio veel protesten zijn tegen de plannen heeft de provincie besloten een onderzoekscommissie in te stellen die moet nagaan of de grondwaterstand inderdaad zo drastisch moet worden veranderd. Voor landbouwer D.C. Schenk, lid van de Landinrichtingscommissie, is het allemaal heel simpel. „Ach, men weet er allemaal zo ontzettend weinig van. Als je goede vee- of akkerbouw wilt plegen, moet je zorgen voor diept: ontwatering. Hoe droger de grond, hoe beter. De wortels van de gewassen zoeken het water op dus hoe dieper dat water zit, hoe langer de wortels zullen worden. Dat betekent dat bij grote droogte de wortels in staat zijn het voedsel te blijven vinden. Het is waar: gras groeit overal maar als het waterniveau lager wordt, zal er meer en beter gras groeien waardoor de produktie van bijvoorbeeld de melk goedkoper wordt. En we proberen in deze slechte tijden met die superheffingen natuurlijk zoveel mogelijk de kostprijs omlaag te brengen. Als de grasproduktie verbetert kunnen we daarnaast ook nog iets anders doen.

Nu kunnen we geen aardappelen, bollen of kool verbouwen." Grote winst Voor hydroloog drs. G. Rot, lid van de werkgroep Schagerkogge die zich verzet tegen de huidige plannen voor de herverkaveling, is het onbegrijpelijk dat Gedeputeerde Staten van Noord-Holland onlangs hebben laten weten in

grote lijnen in te stemmen met de plannen van de Landinrichters. Volgens hem zijn de plannen strijdig met het streekplan waarin wordt vastgesteld dat een herindeling niet ten koste mag gaan van de natuur en het landschap. Rot bestrijdt dat de boeren grote winst uit de grondwaterpeilverlaging zullen hebben. „De plannen kosten omgerekend per boerenbedrijf 250.000 gulden", aldus Rot. „Na de herindeling zullen kleine boeren worden uitgekocht. Ze gaan uit van een rendement van 8,5 procent maar volgens onze berekeningen is dat maar 3,5 procent terwijl een herverkaveling eigenlijk alleen maar mag worden uitgevoerd als het een rendementsverhoging van minimaal vijf procent oplevert. De boeren gaan ervan uit dat ze per hectare 500 gulden meer kunnen verdienen maar volgens onze berekening is dat maar 360 gulden", aldus Rot. „Bovendien zitten de boeren hier in de polder niet in zo'n ellendige situatie dat er zo snel mogelijk moet worden verkaveld. De boeren rondom Schagen hebben gemiddeld een modaal inkomen".

De Provinciale Staten van Noord-Holland zullen begin volgend jaar moeten toetsen of de verkaveling niet strijdig is met het streekplan. „Het is complete waanzin dat Gedeputeerde Staten zich nu positief over het plan uitspreken. De boerenlobby is kennelijk effectief geweest. In '82 sprak ze zich nog tegen de voorgestelde verlaging van het waterpeil uit. De landbouw ligt op zijn gat maar is nog steeds heel erg machtig. Men wil de boeren kennelijk niet nog eens voor het hoofd stoten", aldus Rot. Maar van een compromis kan zoals Rot al voorspeld had, geen sprake zijn, meent landbouwer Schenk. „Het einde is zoek. Die milieumensen zijn bezig alles onderuit te halen en daarmee spelen ze een gevaarlijk spel. Want als de provincie toch met een compromis komt, zullen we dat zeker afstemmen en komt er geen verkaveling. Dan gaan de boeren dus zelf verkavelen en blijft er geen terp meer staan. De kromme sloten en dijken zijn dan weg voor je het weet. Dan zullen die milieumensen pas echt verbijsterd staan."

De Schagerkogge; nu nog een waterrijk gebied waar vogels zich graag laten zien. (Foto's NRC Handelsblad/ Leo van Velzen)

Hydroloog drs. G. Rot.