Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Economie

Homomonument in gebruik genomen

Door een onzer redacteuren AMSTERDAM, 7 sept. — Op de Amsterdamse Westermarkt is zaterdag het eerste monument’ter wereld gewijd aan „lesbische vrouwen en homoseksuele mannen” in gebruik genomen. Het bestaat uit drie driehoeken van grijs-rose marmer, die in het bestaande plaveisel zijn opgenomen. De eerste driehoek heeft als tekst „Naar vriendschap zulk een mateloos verlangen”, de tweede daalt trapsgewijs af naar het water van de Keizersgracht en de derde rijst als een podium op uit het. marktplein.

„Na zijn keizerskroon en zijn wapenspreuk Vastberaden Barmhartig Heldhaftig heeft Amsterdam nu ook zijn roze driehoek,” aldus Anne Lize van der Stoel, voorzitter van de stichting die na acht jaar moeizaam verlopen fondsenwerving het homomunument tot stand bracht. De roze driehoek is een uitvinding van de nazi’s, die homoseksuelen net als joden en zigeuners wilden uitroeien. In de concentratiekampen moesten homo’s (onder anderen ten minste 50.000 Duitsers en een onbekend aantal Nederlanders) roze driehoekjes van textiel op hun kleding dragen.

Lange tijd heeft de officiële geschiedschrijving deze groep slachtoffers vergeten, de pleidooien uit de homobeweging — van Niek Engelschman, Jef Last en later Jan Rogier — ten spijt. In de jaren zeventig werd de roze driehoek het symbool van de emancipatie van homoseksuelen. Ontwerpster Karin Daan nam het teken als uitgangspunt voor het monument, dat zowel de onderdrukking als de bevrijding der homoseksuelen gedenkt. De stichting Homomonument heeft de 5de september uitgeroepen als „uitkom-dag” om homoseksuelen aan te sporen „zich niet langer te verstoppen” en om de Nederlandse samenleving „met de neus op de feiten te drukken”.

Bij de openingsceremonie in de Westerkerk hekelde Anne Lize van der Stoel de laksheid van de regering bij het indienen van het wetsontwerp Gelijke behandeling. Onder anderen staatssecretaris Dees van volksgezondheid, burgemeester Van Thijn en kamervoorzitter Dolman woonden de plechtigheid bij. Te midden van een talrijk publiek op propvolle tribunes zagen zij hoe enige tientallen homo’s en lesbiennes, soms vergezeld van kinderen, zich opstelden langs de lijnen van de driehoek en vervolgens op elkaar afliepen voor een omhelzing. Er volgde een feestelijk programma van popmuziek. In het Anne Frankhuis is een tentoonstelling te zien over de geschiedenis van de homo-onderdrukking.

Een van de drie roze driehoeken van het Homomonument. (Foto Hans van Dijk)