Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Verkiezingen

v. d. Berg wekt ongenoegen politieke leiding Teleurgestelde PvdA wil toch met CDA regeren

Door onze politieke redactie — DEN HAAG, 22 mei — De PvdA heeft teleurgesteld gereageerd op het feit dat ze er niet in is geslaagd de grootste partij te blijven en de huidige coalitie haar meerderheid te ontnemen. Desondanks pleitten lijsttrekker J.M. den Uyl en tweede man W. Kok er gisteren voor de verkiezingsuitslag te „vertalen in een combinatie waarin de kiezer zich herkent". De partij wil streven naar een coalitie met het CDA.

Alleen partijvoorzitter M. van den Berg, die vanmorgen zijn vertrek uit die functie bekend maakte, erkende vroeg in de avond reeds ruiterlijk dat de winst van de PvdA „onvoldoende" was. „De grote winnaar lijkt Lubbers en ik wil hem daar nu al mee feliciteren", zei Van den Berg tot ongenoegen van de rest van de politieke leiding. Volgens Den Uyl heeft zich gisteren een „aardverschuiving" voltrokken. „De kleine linkse en rechtse partijen hebben verloren en kiezers worden nu van de buitenkant naar het midden gedrukt", aldus Den Uyl. Hij zei dat CDA en VVD de macht hebben, als ze dat willen, hun coalitie voort te zetten. Voor zijn eigen positie had de uitslag geen gevolgen zei hij. We hebben tenslotte vijf zetels gewonnen en ons blijvend in het zuiden gevestigd, aldus Den Uyl. Hij deed geen uitspraak over zijn eventueel tussentijds vertrek uit de politiek. Hij noemde de stembusuitslag „de grootste overwinning uit mijn loopbaan, uitgezonderd de verkiezingen van 1977". Lijsttrekker Nijpels van de VVD toonde zich niet erg verrast door het verlies van zijn partij. De kiezers die vorige keer uit onvrede over de koers van het CDA naar ons kwamen, zijn nu weer teruggekeerd, aldus Nijpels. Hij zei niet bang te zijn dat de VVD in

de formatie nu met huid en haar aan het CDA zal zijn overgeleverd. Dat is niet de sfeer tussen CDA en VVD, meende hij. CDA-lijsttrekker Lubbers noemde de uitslag een ondersteuning voor het gevoerde beleid. Dat moet, meende hij, niet zo vertaald worden dat de machtsverhoudingen met andere partijen nu opeens gewijzigd dienen te worden. Lubbers wilde in dit stadium nog niet ingaan op de kabinetsformatie en de vraag of er direct een CDA-formateur moet komen of dat eerst een informatieronde moet worden ingelast. De lijsttrekker van D66, Van Mierlo, zei de winst van 50 procent van zijn partij van vitale betekenis te achten voor de terugkeer van D66, al viel de winst („onze tweede wedergeboorte") hem wat tegen. Hij zei zorgen te hebben over de verkiezingsuitslag omdat het liberale element in het kabinetsbeleid nu verzwakt zal worden: „Het liberale erfgoed is nu bij D66 terecht gekomen". Hij zei vanuit de oppositie verder te zullen gaan werken aan de „andere politiek" van zijn partij. Overigens was de stembusuitslag voor de Centrumpartij zó ongunstig dat die partij de vijf zetels, die zij bij de gemeenteraadsverkiezingen van maart wist te behalen, nu niet meer zou hebben veroverd.