Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Ruimtevaart

Geologen ontdekken reuzen inslagkrater in Florida

Mede dank zij het ruimteonderzoek weten we dat op Mercurius, Venus, Mars, de Maan en vele andere satellieten in het zonnestelsel kraters voorkomen. Het merendeel hiervan is veroorzaakt door de inslag van een meteoriet of een planetoïde uit het zonnestelsel. Ook de aarde heeft vroeger een bekraterd oppervlak gehad, maar als gevolg van erosie en geologische activiteiten zijn de sporen van vooral de oudere grotendeels uitgewist. Hun ligging kan alleen nog uit secundaire kenmerken in het landschap of gesteente worden afgeleid en op die manier wordt er af en toe nog eentje gevonden. Tijdens een recente bijeenkomst van de Geological Society of America vertelde E. J. Petuch dat ook in het zuiden van de staat Florida zo'n inslagkrater moet liggen en wel in het gebied dat de 'Everglades' wordt genoemd. Dit is een moerassig, bebost gebied dat omringd wordt door een ovaalvormig systeem van aardruggen. Volgens de meeste geologen is dit gebied een instortingsstructuur die ontstond toen het grondwater het onderliggende kalksteen grotendeels had opgelost. Dit verschijnsel

hangt samen met het ontstaan van grotten en van de trechtervormige zinkputten of dolines waarin nog wel eens een huis of auto blijkt te verdwijnen. Petuch is het met deze verklaring niet eens en meent een aantal aanwijzingen te hebben voor de inslag van een groot object. In de eerste plaats zijn er de af' wijkingen van het lokale magneetveld die wijzen op compressie van het onderliggende gesteente. Verder ontbreken er de geologische formaties uit het Eoceen, zo'n 40 miljoen jaar geleden, en is er een netwerk van breuken in het gesteente ouder dan het Eoceen. Bovendien is op het eiland Barbados, 2500 km van Florida vandaan, in de grenslaag van het Eoceen en het Oligoceen een hoge iridiumconcentratie gevonden. Dit element komt zeer weinig in de aardkorst voor, maar in een veel hogere concentratie in meteorieten. • Dit alles wijst er volgens Petuch op dat er 36 miljoen jaar geleden een grote meteoriet of planetoïde in Florida is neergestort. De inslagkrater die daardoor ontstond had een diameter van ongeveer 80 km en het materiaal zou over een afstand van duizenden kilometers zijn weggeslingerd. Misschien bleef het wel in de atmosfeer hangen en werd de zon er langdurig door verduisterd. Sommige geologen zijn het echter met deze theorie weer niet eens, maar in ieder geval wordt de geologische geschiedenis van Florida nu opnieuw nauwgezet bestudeerd. (George Beekman)