Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Economie

,Beter dan vorig jaar'_ meeste Amerikanen oneens met president

Door onze correspondent SYTZE VAN DER ZEE WASHINGTON, 5 febr. — "Het verheugt mij u te kunnen meedelen dat de situatie in ons land beter is dan een jaar geleden, en elke dag beter wordt," aldus een opgewekte president Ronald Reagan gisteravond in zijn rede over de State of the Union voor het Congres. Maar volgens een opiniepeiling van de tv-maatschappij ABC denken de meeste Amerikanen daar toch anders over. Uit deze peiling blijkt dat een meerderheid de toekomst minder optimistisch tegemoet ziet dan een jaar geleden, ook al gelooft zij dat de situatie wel beter is dan toen Reagan in 1981 president werd. Terwijl 45 procent zich op het standpunt stelt dat het met de VS de goede kant uitgaat is 47 procent hiervan niet zo overtuigd; 8 procent heeft geen mening. Verder toont 48 procent zich nogal pessimistisch over de economische situatie in de VS. Naar de mening van die groep zullen in de loop van dit jaar de budgettaire problemen verslechteren. Bedoeld is het begrotingstekort dat op grond van het Gramm-Rudman-Hollings-amendement voor het komende begrotingsjaar — dit begint op 1 oktober — tot 144 miljard dollar moet worden gereduceerd. Daarentegen gelooft slechts 16 procent dat er een verbetering zal intreden. Ook op het politieke vlak overheerst het pessimisme. Niet minder dan 66 procent van de ondervraagden verwacht dat de VS in de nabije toekomst in een oorlog verwikkeld zullen raken. Bovendien gelooft niet minder dan 75 procent dat de VS het mikpunt van een terroristische aanslag zullen worden. Desondanks is 45 procent van mening dat de situatie tijdens het presidentschap van Reagan is verbeterd. Terwijl volgens 27 procent alles bij hetzelfde is gebleven verklaart een even groot percentage dat er zonder meer van een verslechtering sprake is. In deze zin hebben zich gisteravond eveneens Democratische politici uitgelaten die felle kritiek op Reagans State-of-the-Union-rede hebben geoefend. Volgens de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, de Democraat Thomas O'Neill, was de president duidelijk in gebreke gebleven, aangezien hij geen concrete voor-, stellen voor de problemen van de handel, de landbouwsector en de economisch minder bedeelden had gepresenteerd. In dit verband wees O'Neill erop dat het Amerikaanse tekort op de handelsbalans over 1985 bijna 150 miljard dollar bedroeg.

De Huis-voorzitter: "Zoals altijd waren zijn woorden optimistisch, maar zijn boodschap was teleurstellend." O'Neill kondigde evenwel aan dat hij bereid was Reagans begrotingsvoorstel aan het Huis voor te leggen. Hiermee gaf hij gehoor aan een oproep van de president die hem had verzocht zijn medewerking aan het budgettaire proces te verlenen. Bij deze gelegenheid had Reagan O'Neill, die dit jaar het Huis vanAfgevaardigden zal verlaten, uitdrukkelijk lof toegezwaaid. Social Securidy Andere Democraten hebben er evenwel geen twijfel over laten bestaan dat zij de plannen van Reagan uiterst sceptisch beoordelen en dat ze geen enkel vertrouwen in diens begrotingsontwerp voor 1987 hebben. Volgens de Democratische afgevaardigde Mary Rose Oakar zal het "een vernietigende uitwerking" hebben wanneer op Social Security — het stelsel van sociale regelingen — zal worden besnoeid terwijl de defensie-uitgaven worden verhoogd. Naar haar zeggen wil Reagan het mes zetten in de medische programma's voor arme mensen en bejaarden, respectievelijk Medicaid en Medicare, om over een periode van vijf jaar 50 miljard dollar te sparen. Ook de leider van de Republikeinse meerderheidsfractie in de Senaat, Robert Dole. heeft gezegd dat het Congres niet alle voorstellen zal slikken die het door Reagan krijgt voorgelegd, maar hij sprak de hoop uit dat men er gemeenschappelijk in zal slagen het begrotingstekort te reduceren. In hel algemeen wijzen de Democraten erop dat de toekomst van de VS van de vraag afhangt of de regering bereid is moeilijke beslissingen op het punt van het begrotingstekort en het tekort op de Amerikaanse handelsbalans te nemen. De Democratische senator George Mitchcll uit Maine: "Hel zou bittere ironie zijn wanneer we de huidige handelsoorlog zouden verliezen nadat we de Tweede wereldoorlog hebben gewonnen."