Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Muziek

Virtuoos spel Malcolm Frager Grand Piano Festival nog niet op dreef

Door RENSKE KONING AMSTERDAM, 30 nov. — Hoewel de eerste avond van het vierdaagse Grand Piano Festival, dat tot en met zondag in hotel Pulitzer en bij Cristofori aan de Prinsengracht in Amsterdam wordt gehouden, nog geen stormloop van muziekliefhebbers heeft opgeleverd, kwam er in de loop van de avond toch iets van de informele sfeer tot stand waar de organisatoren op hebben gehoopt. Eén van de deelnemende pianisten ging praten met een Conservatoriumstudente omdat haar spel op het alternatieve podium in de centrale tent indruk op hem had gemaakt. Rudolf Buchbinder, die dit weekeinde ook te horen is als solist bij het Nederlands Kamerorkest, was het halverwege een Haydn-sonate niet meer volledig eens met zijn programmakeus en vroeg aan zijn publiek wat het wilde horen. Het zijn dergelijke gebeurtenissen, die de voordelen van kleinschaligheid en intimiteit waar dit festival op is gebaseerd, kunnen aanwijzen. Het is natuurlijk van een openingsavond te veel gevraagd dat die sfeer er meteen is. De eerste mini-recitals van drie kwartier, die om zeven uur begonnen, trokken zo weinig belangstelling dat de ontspannen informaliteit toch wel zeer werd doorkruist door een gevoel van plaatsvervangende schaamte. Bovendien was er in eên van de zalen wat te veel achtergrondgedruis, leverde de mechaniek van een vleugel in de tent bijgeluiden op en hadden de vleugel-exposanten geen pianokrukken bij de hand, zodat het moeilijk was om de instrumenten even te beproeven. Maar dat zijn aanloopproblemen die betrekkelijk gemakkelijk te verhelpen zijn en niet meteen redenen om vurig te verlangen naar de grote concertzaal, waar dit festival zich overigens verbaal naar mijn smaak iets te veel tegen afzet. Daar gaan misschien inderdaad enige nuances van het piano en pianissimo verloren, maar in één van de salon-achtige ruimten in het hotel is het plafond zo laag, dat schakeringen van het forte weer problematisch worden. Ook is het niet juist, zoals in het voorwoord van het programmaboek wordt gezegd, dat recitals in grote, zalen noodzakelijkerwijs tot repertoire-versmalling

leiden: uit de praktijk blijkt het tegendeel. Men kan er beter van uitgaan, dat zowel het een als het ander bestaansrecht heeft en dat de pianisten van naam, die dit festival glans geven, die naam mede te danken hebben aan concert-organisatoren, die om voor de hand liggende redenen voor grote zalen opteren. Keuze De opzet van dit festival vraagt van het publiek een keuze: wanneer er op één avond zes pianisten optreden, ieder twee keer, kan men er ten hoogste vier beluisteren. José-Carlos Cocarelli speelde in een ruimte, die voor zijn royale pianistiek in werken van Albéniz, Granados en Samuel Barber eigenlijk niet groot genoeg was. Zijn toon is kernachtig en groot, zijn spel gespierd en energiek, maar dat alles kwam niet volledig tot zijn recht. In dezelfde ruimte had Malcolm Frager met zijn uiterst heldere, structuurbewuste spel daarentegen geen problemen. Hij is een meester in het evenwicht: hij speelde Haydn met een indrukwekkende mengeling van parmantige speelsheid en bezonkenheid, de sonate van Carl Maria von Weber klonk bij hem even virtuoos als beheerst en geconcentreerd. Overdrijving komt in zijn vocabulaire niet voor: alle aspecten zijn even zorgvuldig afgewogen en in proportie gebracht. Naast hem is Rudolf Buchbinder veel meer een bevlogen poëet, die ook in Haydn het instrument vrij royaal laat spreken maar in alle gradaties een even mooie toon handhaaft. Toch was zijn Haydn mij iets te robuust, de impromptu's van Schubert daarentegen kregen grote diepte en innigheid in een voortdurende suggestie van beweging en "gang". Nobuko Nagaoka tenslotte speelde Beethovens Sonate in As opus 110 beheerst en strak, monumentaal in de fuga, maar gaf de Polonaise in As van Chopin ondanks alle rubati en dynamische uitersten toch een zakelijkheid die de romantiek te weinig kansen gaf» Vanavond treden op Wolfgang Manz, Julia Tamamdjieva, Pierre Alain Volondat, Boyan Vodenitsjarow, Marius van Paassen en het duo Tine Dispa en Cécile de Grijs.