Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Film

Film van Engelse cineast wekt gemengde reacties op festival in West-Berlijn Petit: 'Eigenlijk haat ik regisseren'

Door JOYCE ROODNAT WEST-BERLIJN, 20 febr. — Waren de eerste dagen van het Filmfestival van Berlijn gevuld met een behoorlijk aantal op zijn minst interessante films, de films gepresenteerd in het midden van de Filmfestspiele werden gekenmerkt door gebrek aan inspiratie en conventionaliteit. Het derde en laatste deel biedt l^oop op het optrekken van de gemiddelde kwaliteit met werk van Rainer Werner Fassbinder, Werner Schroeter, Rosa von Praunheim en Het meisje met het rode haar van Ben Verbong. Een gunstige uitzondering in de saaie dagen van inzinking was de film An unsuitable job for a Woman van de Brit Christopher Petit (33), die extreem gemengde reacties opriep. Na de eerste vertoning applaudisseerde een deel van het publiek luid en hardnekkig, naar het leek om het boegeroep uit andere rijen tot zwijgen te brengen. Petit, vroeger film- en popcriticus voor het Londense blad Time Out, verwierf in kleine kring bekendheid met zijn debuut Radio On (1979), een film die hij regisseerde op aandringen van Wim Wenders. An unsuitable job for a Woman lijkt op het eerste gezicht een zogenaamde private eyemovie. Een jonge vrouwelijke detective wordt door een vader ingehuurd om de redenen tot zelfmoord van zijn zoon uit te zoeken. De dood van de jongen blijkt het gevolg van moord met een ingewikkeld motief, waar de vrouw tot het uiterste bij betrokken raakt. Wanneer de film op dat punt is gekomen, is er allang geen sprake meer van een 'whodunit', maar van een psychologisch drama. Niet de misdaad maar de detective wordt het onderwerp van aandacht. Zij is dermate geobsedeerd geraakt door de verhalen over de overledene, dat van een hopeloze verliefdheid kan worden gesproken. Ook in vorm en stijl wijkt de film allengs sterker af van die van een 'krimi'. Verwarring Chris Petit zegt over de reacties op zijn film: "Op Radio On volgde ook verwarring en dat begreep ik. Het was een moeilijke film, waarin ik geen concessies aan het publiek had

gedaan. An unsuitable job for a Woman spreekt voor een groot deel voor zichzelf. Ik waagde het alleen het verhaal zich anders te laten ontrollen dan de gemiddelde toeschouwer gebruikelijk acht. Ik weet wat de mensen verwachten", vervolgt Petit tevreden, "en dat krijgen ze lekker niet." Wat krijgen ze dan welf Petit: "Een verhaal dat van een zwart sprookje evolueert tot de geschiedenis van het ontstaan van een obsessie en eindigt in een drama van wraak. Het onderwerp van de film is typisch Engels, maar ik

heb geprobeerd de film zo weinig mogelijk Engels te concipiëren. De belangrijkste plaats van handeling, het landhuisje, ziet er bijvoorbeeld zo clichématig Brits uit dat het een ontwerp van een set-designer uit Hollywood lijkt. Engeland is in sommige opzichten provinciaals: de belangrijkste filmtraditie is die van het sociaalrealisme en het klassevraagstuk weet men zelden te vermijden. An unsuitable job is realistisch van uiterlijk noch van inhoud en smoort het idee van klasse. De Engelse cinema kent geen stérke visuele traditie.

Het ontbreekt de Engelse filmers aan gevoel voor miseen-scène, schaarse uitzonderingen als Michael Powell daargelaten." En de mise-en-scène van Chariots of Firef Petit: "Die was prachtig, maar verder is die film zo afschuwelijk Engels." Voor Radio On betekende de muziek (van David Bowie en Kraftwerk) een deel van de structuur van de film. De muziek die Chas Jankei (bekend door zijn songs voor Ian Dury) voor An unsuitable job schreef 's mooi maar schaars.

Petit: "Dit verhaal staat niet zoveel muziek toe, terwijl bij Radio On de muziek het eerst bestond. Een dergelijke totale omslag zie ik vaak bij tweede films. Pas met een derde film keert een regisseur terug naar tendensen die hem bij zijn debuut bewogen. Een andere reden voor mij om juist het detective-onderwerp te kiezen was het feit, dat sommigen mij na Radio On een epigoon van Wim Wenders hebben genoemd. Van An unsuitable job kan niemand dat méér zeggen. Verder werd het me vorig jaar duidelijk, toen een aantal plannen

was afgewezen, dat ik snel een film moest maken, ik was bang dat het er anders nooit meer van zou komen. Dit was een commercieel verhaal waar geld voor te vinden was." Kleuren Werd An unsuitable job ook een commerciële filmf Petit: "Het is geen Star Wars. Ik vind het wel een commerciële film omdat hij acht maal zoveel heeft gekost als Radio On en omdat ik nu met een producer heb gewerkt binnen de structuur van het commerciële film maken. Maar An unsuitable job zal geen kassucces opleveren. De producers waren niet gelukkig met mijn manier van werken. Ze kregen de zenuwen toen ik niet zo veel close-ups maakte en af en toe in plaats van een vloeiende camerabeweging een schokkerige prefereerde om een beetje leven te scheppen. Zij verplichtten mij de film in kleur te maken. De traditie schrijft voor dat een kleurenfilm de wereld zo natuurgetrouw weergeeft alsof je uit het raam kijkt. Ik dacht: 'Als ze een kleu'renfilm willen dan kan dat' en besloot tot artificiële donkere, drukkende kleuren alsof ieder moment onweer zou kunnen uitbreken. Meer dan ieder ander volk spreken de Engelsen over het weer, dat is een constant onderwerp van conversatie. Ik wilde dat in de film aangeven en zag de kleuren als meest geschikte manier." Waf betekent het voor een filmregisseur vroeger filmcriticus te sijn geweest? Petit: "Toen ik nog interviews maakte verbaasde ik me er altijd over hoe weinig films regisseurs, vooral uit de Verenigde Staten, hadden gezien. Terwijl je er zoveel van kunt leren. Filmkritiek als beroep is een goede basis voor het film maken. Een criticus ziet honderden films, zonder onderscheid van kwaliteit. Hij hoeft ze niet te selecteren, hij is min of meer verplicht ze te bekijken en te analyseren. Al die films blijven ergens in je onderbewuste hangen en helpen een beeld te vormen van wat je al filmmaker wilt en wat je in ieder geval wenst te vermijden. Regisseren blijft moeilijk en eigenlijk haat ik het: ik weet nooit wat ik tegen acteurs moet zeggen."

Pippa Guard in An unsuitable job for a Woman van Christopher Petit