Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Politie, recht en criminaliteit

Ontwerp VNG politiewet ramp genoemd

Door een onzer redacteuren DEN HAAG, 2 febr. — Volgens de Haagse hoofdcommissaris is het ontwerp-politiewet van de Vereniging van Nederlandse gemeenten "een ramp voor de politie". Het ontwerp zet de politie achteruit. Het grijpt terug op de vooroorlogse veldwachter die volgens de hoofdcommissaris, dr. C. N. 'Peijster, niet opgewassen is tegen de problemen van deze tijd.

De proeve van een nieuwe politiewet (alternatief voor het Ontwerp dat in de vorige kabinetsperiode is ingediend) gaat uit van samenvoeging van gemeente* en rijkspolitie tot één korps, verdeeld over een aantal gemeentelijke korpsen. Die , korpsen, bijna 300 tegen 140 thans, komen onder beheer en gezag van de burgemeester, die verantwoording van zijn beleid zal moeten afleggen aan de gemeenteraad. De VNG heeft onoverkomelijke bezwaren tegen het ontwerp dat de handtekeningen draagt van Wiegel en De Ruiter. Dat ademt, aldus de vereniging, een bureaucratischtechnische geest, bergt het gevaar van vergaande centralisatie in zich, schept ruimte voor drie soorten politie (vier inclusief de marechaussee) en is vrijwel gelijkluidend aan het voorontwerp waartegen ernstige bezwaren zijn ingebracht. Dicht bij bevolking Er moet, vindt de VNG, één soort politie komen, die zo dicht mogelijk bij de bevolking staat. De minister van binnenlandse zaken bepaalt in overleg met die van justitie en de burgemeesters en na advies van de Raad voor de politie, de sterkte van elk gemeentelijk korps. De burgemeester is verantwoordelijk voor de aanwezigheid, bereikbaarheid, huisvesting, uitrusting, sterkte en het functioneren van de politie op plaatselijke schaal. Volgens de VNG moet elke gemeente of groep van gemeenten met ten minste 25.000 inwoners een eigen politiekorps hebben. De burgemeesters van samenwerkende gemeenten vormen een beheersorgaan en stemmen hun bevoegdheden op elkaar af. Zij dragen die echter niet over, waardoor de zo gevreesde vierde bestuurslaag wordt vermeden. Ze zijn verantwoording verschuldigd aan hun eigen gemeentéraad.

De gemeenteraden kunnen algemene beheersregels opstellen die passen in de plaatselijke toestand. Daarenboven komen er algemene normen voor kleding, bewapening, uitrusting en verbindingen. De ministers kunnen gemeenten aanwijzen voor de uitvoering van bijzondere taken op grote schaal: de Porschegroep of de rivierpolitie. In 45 gemeenten moeten centrale voorzieningen komen, aangewezen door gedeputeerde staten. Luchtvaart Het ontwerp van de VNG richt de rol van de provincies op die zaken die zij uit een oogpunt van hun huidige taken (controle en coördinatie) het beste kunnen behartigen. De positie van de officier van justitie die het justitieel gezag uitoefent, wordt versterkt. Behalve de gemeentepolitie wil de VNG eigenlijk nog maar één andere politiedienst erkennen: de luchtvaartpolitie. De marechaussee bleef onder Defensie ressorteren. Verder ziet de VNG nog enkele diensten die onder Binnenlandse Zaken houden zich bezig met selectie, opleiding, advisering en centrale inkoop van materieel en uitrusting, voorlichting over het verkeer op grote wegen, bewaking van het koninklijk huis, parketdiensten en de centrale recherche-informatiedienst (Cri). De grote politiebonden zijn vierkant tegen de gedachte van Wiegel en De Ruiter de politie onder te brengen in provinciale korpsen. Zij onderschrijven in grote lijnen het voorstel van de VNG. In meerderheid zijn de provincies voor de vorming van provinciale korpsen. Alleen Noord- en Zuid-Holland en Noord-Brabant vinden dat de politiezorg een taak is voor de gemeenten.