Dit is een artikel uit het NRC-archief Dit artikel is met behulp van geautomatiseerde technieken gedigitaliseerd en voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd volledig correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Politie, recht en criminaliteit

Uitlevering sjah geëist 'Ambassade VS bezet op bevel van Khomeiny'

TEHERAN, 5 nov. — De islamitische studenten die sinds gisteren naar hun zeggen honderd Amerikanen in gijzeling houden in de Amerikaanse ambassade in Teheran, hebben ayatollah Khomeiny vandaag bericht dat „zijn orders zijn uitgevoerd". In een boodschap aan de Iraanse leider onderstrepen zij dat hun actie de consequentie is van een opdracht van Khomeiny „de Verenigde Staten te dwingen de misdadige sjah uit te leveren".

Khomeiny's zoon Ahmad is intussen van de heilige stad Qom op weg naar Teheran om zich bij de 450 studenten in het ambassadegebouw te voegen, aldus het Iraanse persbureau Pars. De bekendmaking kwam terwijl grote menigten sympatiisanten zich voor de ambassade verzamelden en riepen: „Khomeiny strijdt, Carter trilt". Ook kwamen nieuwe groepen studenten bij de ambassade aan om de jongens en meisjes af te lossen die de hele nacht de wacht hebben gehouden bij de gijzelaars. Over het lot van de gijzelaars is weinig bekend. Volgens een Amerikaanse zegsman zijn ze veilig, maar lüj had geen direct contact met hen gehad. Volgens diverse bronnen waaronder het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken zijn er overigens geen 100, maar naar schatting 60 gijzelaars. De Amerikaanse zaakgelastigde, Bruce Laingen, was op het moment van de bezetting na een schermutseling van 3 .uur - in het gebouw van het Iraanse ministerie van buitenlandse zaken en heeft daar onmiddellijk onderhandelingen geopend. Maar de studenten zeggen alleen te willen praten met Khomeiny's revolutionaire raad, en niet met de regering van premier Bazargan. De bezetters geven als motief dat deze regering "van een land dat 60.000 levens heeft gegeven voor zijn revolutie, aan een tafel is gaan zitten met de Amerikaanse wolven die voor die bloedbaden verantwoordelijk zijn." Daarmee wordt gedoeld op het gesprek in Algiers "zonder toestemming van ayatollah Khomeiny" tussen premier Bazargan en de Amerikaanse veiligheidsadviseur Brzezinski. De groep studenten, die zich "studenten die trouw zijn aan de imam" noemt, heeft vanochtend nog laten weten de gijzelaars pas vrij te laten "als de sjah (die in de VS is om voor kanker te worden behandeld) is uitgeleverd en „alle betrekkingen met Washington zijn verbroken".

Een woordvoerder van het Witte Huis heeft verklaard dat er van die zijde geen onmiddellijk commentaar is te verwachten op de eis tot uitlevering van de sjah om in Iran te worden berecht. President Carter wordt van de situatie op de hoogte gehouden door Brezezinski en de ministers van buitenlandse zaken en defensie, Vance en Brown. In New York bezetten 30 Iraanse studenten gisteren het Vrijheidsbeeld uit protest tegen de aanwezigheid van de sjah in de VS. Na enkele uren, toer) alle toeristen van het eilandje waren geëvacueerd, werd de bezetting weer vreedzaam beëindigd, nadat de politie zeven betogers die zich aan het Vrijheidsbeeld hadden vastgeketend, had losgesneden. (AFP, Reuterm UPI)