Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Religie

CSV: stempel op politiek en kerk

door F. Ph. GROENEVELD

«PEE' !T, 24 ( «•-* aug. — xict kakend wordt op het t ü f mpeerterre 'n bij «et 75-jarig bestaan t . 11 het jeugd- en JHti.c, v f n de Nederlandse D p Gn ten Vereniging jf. r ^en hierbij stil te j die viering, maar n CSV een duidefe gezet heeft op het W p 1 P°^tiek leven in >, fn J 1 ^ a t in verschillen«t nog s tee ds doet. de — Het itoM 0 ?i wikkeli ng en ke& tal van P° litie " 'niet figuren, mis■ tijd 2eer van de aller! iett'iu 1 ^ aar we l van de * voo wil begrijpen ri« v?ÜI aan aan de in. de Nclv • u ■ m ~ 5 heri k , ln hun 3°nge m« Het gaat niet Nier, Sen 111 de christe.'naar ook nm veel 'ttidp n 1S j nen > die na de terecht kwa*csv to. ivjnj s een vereniging De esi.^ r " en z °merchrisv' »aa J u War en studenNarwo Un studie, in de ^«ejw n meededen 6 air , c .?nferenties aan e.d., 6 ■Weliït. es e ' ' vra £ en over or4T en maatschappij de Wa men. De ande> ^°merchristenen — 'felW z °merkampen re scholieren; tussen

beide soorten activiteiten van de NCSV bestond dikwijls een vrij grote afstand . Vroeger — voor 1960 t—. was de NCSV een plaats, waar vooral studenten uit de toen nog florerende corpora, zich in ernstiger zaken verdiepten dan waartoe gewoonlijk gelegenheid bestond. Voor de traditionele student was het bon ton bij de NCSV te horen en zomers aan het kampwerk mee te doen. Niet braaf Door nauwe en toen nng vanzelfsprekende contacten met het studentenleven had vooral het zomerwerk van de NCSV veel van de stijl en de studentikositeit van de studentenverenigingen overgenomen. Later is daar veel kritiek op gekomer, maar eerlijkheidshalve moet worden geconstateerd dat die stijl meestal alleen het uiterlijk van de NCSV-zomerkampen bepaalde; van binnen en naar haar intentie was de NCSV allerminst studentikoos. Wel werd in die

kring eertijds minder radikaal gedacht dan nu. Natuurlijk waren die zomerkampen christelijk, maar allerminst op een brave manier. Ze bestonden niet alleen en zelfs niet in de eerste plaats uit echte gelovigen; eerder uit half-gelovenden, twijfelaars, kritische studenten die zekerheden trachtten te vinden. Staf en officieren Het volgende citaat van ds. J. J. Buskes uit diens levensgeschiedenis „Hoera voor het leven", zal velen vreemd in de oren klinken, maar de bovendertigjarigen, die de oude NCSV hebben meegemaakt, vinden er herinneringen in terug. Buskes schrijft: „Het was, ver weg van de grote wereld, een wereldje op zichzelf. Het kamp bestond uit de staf — de hoofdofficier, de, kampcommandant en de veldprediker — de officieren, de adjudanten en de jongens. De staf, de officieren en de adjudanten hebben hun voordagen, waarin het kamp wordt voorbereid. De avond voor het kamp wordt er een bidstond gehouden. En dan komen de jongens uit alle kringen van de maatschappij: aristocratenzoontjes. en doodgewone burgerjongens, jongens uit

christelijke en kerkelijke gezinnen en jongens uit volslagen niet kerkelijke en soms zelfs uit bepaald niet-christelijk milieu. Tien dagen leven wij met elkaar. Het doel van het kamp is, de jongens, die later in alle mogelijke verhoudingen ons volksleven zullen leiden en bouwen, in deze dagen in aanraking te brengen met 't evangelie van Jezus Christus. Na een dog van genieten zitten we 's avonds aan lange tafels in de eetbarak. Na de maaltijd worden de olielampen aangestoken, de bijbels worden rondgedeeld en één van de officieren houdt een avondtoespraak van een kwartier. Ze worden zorgvuldig voorbereid, maar voor de vuist weg uitgesproken. De inhoud is belangrijker dan de vorm...". Oecumenische beweging Zo dik zouden mensen, jonger dan Buskes, hun jeugdherinneringen waarschijnlijk niet opschrijven, maar als je Buskes' taal wat vereenvoudigt, is hij niet ver van de kern van de zaak af. Wel moet men zich realiseren dat de kampen natuurlijk niet alleen uit bidden en avondsluitingen bestonden; gewoonlijk voerde natuurlijk het gewone plezier de boventoon.

Anders zouden de NCSV-kampen natuurlijk ook nooit zo vreselijk populair zijn geweest. Van de NCSV — hoe ouderwets en gezaghebbend haar kampen ons nu ook lijken — is veel vernieuwing uitgegaan. Via NCSV-figuren is de wereldse theologie van Karl Barth tot Nederland doorgedrongen; via de NCSV bovendien werden sterke impulsen gegeven aan de oecumenische beweging en tot de oprichting van de Wereldraad van Kerken. Dr. Visser 't Hooft is een van die vernieuwers die uit de NCSV voortkomen. Ook bij de doorbraakbeweging — ontstaan aan het eind van de jaren '30 — vindt men veel NCSV-ers; in de PvdA is de invloed van de NCSV op het denken niet te miskennen. Na 1967 is de NCSV veranderd en radicaal geworden: Alle tradities, alle autoritaire "erhoudingen moesten toen met wortel en al worden uitgeroeid. De kampen, die de NCSV nu organiseert, lijken niet veel meer op die van vroeger; zij zijn minder kerkelijk-christelijk; de deelnemers krijgen geen bijbel meer uitgereikt; minder elitair. NCSVkampen nu hebben zich ontwikkeld tot een jeugdwerkprojekt, waarin de maatschappijkritische benadering