Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Psychologie

boeken De ontdekkingsreizen

In de New York Review of books van 18 november noemt J. H. EUiott, de auteur van Imperial Spain, Europa divided 15591598, de Europese ontdekkingsreizen een van de grote raadsels van de geschiedenis. De verklaringen, die er tot nu voor gegeven zijn, zijn voor hem niet meer dan tage verwijzingen naar ondernemingszin en moed. Maar het is waar dat hij geen blijk geeft O. Mannoni's Psychologie de la colonisation te kennen, dat in elk geval een belangwekkende poging is om het verschijnsel op een minder versleten wijze te verklaren. Bepaalde aspecten van de ontdekking van Amerika worden, volgens de Londense hoogleraar, door enkele recente geschriften goed belicht. Studies van prof. Verlinden van de universiteit van Gent, nu ook in Amerika vertaald, hebben aangetoond hoezeer de ontdekkingsreizen een Europese aangelegenheid waren. Het aandeel van de Portugezen bijvoorbeeld wordt vaak overschat, dat van Italianen en Fransen onderschat. Admiraal Morrison heeft er in zijn The European discovery of America op gewezen dat de Portugezen, die voor 1500 in westelijke richting over de Atlantische oceaan voeren, geen succes hebben gehad. Zijn twijfel spreekt hij ook uit over de Vinland kaart, waaruit zou blijken dat de Noormannen al goed bekend waren met Noord-Amerika. De werkelijke ontdekker van Noord-Amerika is voor hem de in Lyon geboren Florentiin Giovanni da Verrazzano, gezagvoerder van het Franse schip Dauphine. Elliott noemt Verrazzano de meest ontwikkelde van de zestiende-eeuwse ontdekkingsreizigers op het noordelijk halfrond. Het relaas van zijn reis in 1524 van het tegenwoordige Carolina tot Newfoundland, is uitgegeven in wat Elliott een meesterlijke studie noemt: The voyages of Giovanni da Verrazzano, door Lawrence C. Wroth (Yale U.P.) H.v.G.L.