Dit is een artikel uit het NRC-archief Dit artikel is met behulp van geautomatiseerde technieken gedigitaliseerd en voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd volledig correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

ICT

Ramp bedreigt wereld

door A. de KOOL Als alles en iedereen doorgaan op de manier waarop dat nu gebeurt, aan komt er binnen enkele tientallen jaren een geweldige catastrofe. De enige vraag daaromtrent is of de catastrofe wordt veroorzaakt door honger, door uitputting van essensiële grondstofof door de vervuiling van de aarde. Er zijn — nu! — ingrijpende maatregelen nodig om dat onheil te voorkomen. Dit is te lezen in een ontwerprapport dat enkele mensen van het Massachusetti Institute of Technology hebt en opgesteld voor de zg. Club v an Rome. naar aanleiding van een jaar, door de Volkswagenstichti ig gefinancierd. zoeken naai computermodellen waarin alt ■ bedreigingen van ons huidige t onderlinge samei worden weergegeven. estaan in hun hang moeten De computer model dat de be de computer hebbsn toegevoerd) heeft ook mogelij geven om dreiging. Die zouden evenwel b lijk te verwezenlij Binnen de CluJ> omstreeks veertig of beter, het rokkenen aan cheden aangete ontl :omen aan de mogelijkheden jzonder moeiten zijn. van Rome, vooraanstaande Europenanen v an allerlei herkomst, bestaan v >orlopig nogal wat bezwaren teg^n de redactie van het ontwerp, en het ziet ernaar uit, dat het uiteindelijke rapport aanzienlijk voorzichtiger

zal worden gesteld dan dit ontwerp. In dit ontwerp wordt als een van de mogelijke wegen tot de oplossing aanbevolen een stel maatregelen die het volgende behelzen: 1) Alle gezinnen ter wereld zullen vrij toegang krijgen tot effectieve, veilige methoden voor beperking van de gezinsomvang. 2) Elk echtpaar zal niet meer dan twee kinderen mogen hebben, en dat onafhankelijk van het inkomen. 3) De gemeenschap zal veel waarde moeten hechten aan de produktie van voedsel voor iedereen. Om dat te bereiken zal er veel in voedselproduktie worden geïnvesteerd, zelfs wanneer dat „oneconomisch" is. Het transport en de verdeling van het voesel komen in het rapport nauwelijks ter sprake. Voor wat de verdeling betreft wordt slechts opgemerkt dat een ongelijkmatige verdeling wordt bescgouwd als een onvolkomenheid in het sociale systeem, en als randvoorwaarde wordt gegeven dat er voor iedereen genoeg moet zijn om in zijn primaire behoeften te voorzien, zodat de kans op strijd op grond van het enkele bestaan wordt verkleind. 4) De voorkeur van de samenleving zal meer uitgaan naar sociale behoeften zoals opleiding en gezondheidszorg en minder naar luxe goederen die in fabrieken worden gemaakt. 5) De gemiddelde produktiviteit van landbouwgronden en potentiële landbouwgronden zal

enigszins worden verhoogd. 6) De gemiddelde levensduur van alle vormen van kapitaal (zowel in de industrie als in de landbouw en in de dienstensector) zal veel oger moeten worden. Dit vereist dat er meer zal worden ontworpen op duurzaamheid en op de mogelijkheid van reparatie, en dat er minder afval zal ontstaan door snelle technische veroudering (het ip de markt komen van nieuwe modellen etc.). 7) Milieu-aantasting en het gebruik van natuurlijke reserves zullen aanzienlijk worden verminderd doordat die samenleving besluit veel kapitaal te investeren in verontreinigingsbestrijding en het opnieuw gebruiken van oude materialen, zelfs als dit tot gevolg heeft dat de totale jaarlijkse produktie daardoor daalt. Omdat dit programma tamelijk progressief leek hebben we de (nogal linkse) Bond van wetenschappelijke arbeiders gevraagd om commentaar op dit stel maatregelen, die voorkomen in een ontwerp-rapport van de Club van Rome. waarvan de leden allen tot de zg. establishment zouden kunnen worden gerekend. De Bond van wetenschappelijke arbeiders had tegen deze zeven programmapunten geen enkel bezwaar. Vier ervan waren, zo zei men ons, zelfs vrijwel letterlijk in overeenstemming met het eisenprogramma van dezé organisatie. (Voor een uitvoerige beschouwing over het ontwerp-rapport, zie pag. 7)