branded content
branded content XTR branded content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.

Pensioenstelsel-dilemma’s: collectief, individueel, transparant?

De nieuwe Pensioenwet geeft bedrijven vanaf 1 januari 2023 de keuze tussen het aanbieden van collectieve of individuele pensioenopbouw voor hun werknemers. Die vrijheid stelt de pensioensector voor een aantal grote dilemma’s, constateren Frank Schooneveldt en Frank Verkade van IT-uitvoerder Topicus.

De trend in CBS-cijfers is overduidelijk: we blijven niet meer ons hele leven trouw aan één werkgever. Slechts 1 op de 3 werknemers werkt 10 jaar of langer bij dezelfde baas. Intussen zet de tendens naar flexwerk steeds verder door én stijgt de levensverwachting. Dat vraagt om ingrijpende aanpassingen in onze oudedagsvoorziening. Pensioenen zijn nu nog grotendeels collectief georganiseerd, maar steeds meer werkenden willen op hun eigen manier invulling geven aan hun vermogen voor hun oude dag. De nieuwe Pensioenwet, die uiterlijk op 1 januari 2023 ingaat, voorziet in die transitie.

Individualisering

Doel is dat pensioenen na de metamorfose transparanter en persoonlijker zijn, aldus Frank Verkade, productontwikkelaar Pensioen & Vermogen bij IT-specialist Topicus. “Aanbieders moeten kiezen of ze voor een voornamelijk solidaire premieregeling gaan – het zogeheten Nieuwe Pensioen Contract of NPC – of dat ze een meer individuele premieregeling aanbieden – de verbeterde premieregeling oftewel WVP+.”
Dat klinkt als een formaliteit maar het heeft grote consequenties. “Met een totaal belegd vermogen van zo’n 1700 miljard euro wordt dat een monsterklus, waar bovendien een aantal fundamentele keuzes te maken zijn. Pensioenfondsen moeten zichzelf opnieuw positioneren, al het ingelegde kapitaal herverdelen over de twee premieregelingen én elke individuele volledig transparant inzichtelijk maken.”

Volgens zijn collega Frank Schooneveldt, Manager Technologie en Innovatie, is dit voor de pensioenfondsen en -uitvoerders een enorme struggle. “Ze zijn erg op zoek naar hoe ze die gewenste flexibiliteit vorm kunnen geven in hun aanbod. In de huidige structuur werken ze met één collectieve pot geld en één doel: dekkingstekorten voorkomen. Straks moeten ze als een vermogensbeheerder rekening houden met de wensen van elk individu, en moeten ze elke verzekerde op ieder moment online volledige openheid kunnen geven.”

“Technisch kan het, ‘de deelnemer aan de knoppen’. Maar hoe ver wil de sector gaan?”

Transparantie
Die transparantie heeft een groot voordeel. Als verzekerde zie je dan precies hoe jouw pensioenopbouw ervoor staat en of er bijvoorbeeld een tekort dreigt. Tegelijkertijd legt die transparantie alle radertjes achter de pensioenopbouw bloot. Verkade: “Bij economische tegenwind zie je je verwachte uitkering direct slinken. Dat kan onrustig maken. Bovendien is straks glashelder welk deel van je inleg opgaat aan transactiekosten, beheer of solidariteit. De steeds mondigere consument kan dan snel denken: Wil ik dat wel?”

Dat roept nadrukkelijk de vraag op hoeveel transparantie gewenst is, en of verzekerden wel in staat zullen zijn om zelf verstandig aan de knoppen te draaien. Schooneveldt: “Zelf pleiten wij altijd voor volledige transparantie. Maar een tussenvorm – waarbij je schommelingen beperkt zichtbaar maakt – kan ook verstandig zijn.” Verkade sluit daarbij aan: “Van elke honderd mensen op straat weten er hooguit een paar precies hoe hun pensioen straks uitpakt. Het is hoog tijd dat de bewustwording over pensioenopbouw groeit. Meer transparantie gaat daar zeker bij helpen.”

Totaalplaatje
Als je straks als werkende wat meer mag sturen in je pensioenopbouw, dan moet je ook de juiste middelen hebben om er invloed op uit te kunnen oefenen, vindt Schooneveldt. Hij ziet dat pensioenfondsen al werken met projecties. “Je kunt als deelnemer steeds beter zien welke richting de pensioenopbouw opgaat.” Net als Verkade streeft hij naar één (digitaal) dashboard dat een compleet totaaloverzicht geeft van de persoonlijke financiële situatie. “Met niet alleen het werkgeverspensioen maar ook andere vermogenscomponenten zoals beleggingen en de eigen woning. Als communicerende vaten die je kunt beïnvloeden, om zo te komen tot een goed vermogen voor later.”

Ruim 300 parameters
Als softwareontwikkelaar met specialisatie in producten voor pensioenfondsen en vermogensbeheerders heeft Topicus de techniek voor de aankomende WVP-premieregeling al paraat. “De NPC start pas in 2026, maar ook daarvoor staan we al vrijwel klaar”, aldus Verkade. We kunnen dan data verwerken én leveren voor meer dan 300 verschillende parameters, waarmee pensioenfondsen hun verzekerden tot in detail realtime kunnen informeren over hun persoonlijke situatie. Van inleg en portefeuille tot waarde-opbouw en verwachte uitkeringen, ook op de langere termijn. Straks kun je zelfs de duurzaamheid zien van alle fondsen waarin wordt belegd en niet-duurzame fondsen eenvoudig ‘uitzetten’. Zo komt het individuele pensioen, waarbij de deelnemer zelf aan de knoppen zit, snel dichterbij. Technisch kan het; de vraag is welke keuzes de sector straks maakt.”

Over Frank Verkade en Frank Schooneveldt

Frank Verkade
Sinds 1998 is Frank actief in de financiële dienstverlening en heeft zich al snel gericht op vermogensopbouw, waar hij in diverse rollen werkzaam is geweest bij zowel financiële dienstverleners als Solution providers. In 2018 start hij als Director Product Management & Delivery bij Topicus Pension & Wealth. Met zijn diepgaande inhoudelijk kennis op het vlak van vermogensopbouw en uitgebreide ervaring met integratie van solutions binnen de complexe systeemlandschappen en processen van financiële dienstverleners, werkt hij dagelijks samen met de klanten en specialisten van Topicus, om hét platform voor pensioen & vermogen verder uit te bouwen binnen Nederland en daarbuiten.

Frank Schooneveldt
Frank is Director Technology & Innovation bij Topicus Pension & Wealth. Met een studie Informatica & Informatiekunde als basis deed hij in de beginjaren van zijn loopbaan bij verschillende grote financiële instellingen zo veel mogelijk inhoudelijke kennis op van bancaire processen. Met de unieke combinatie van kennis er ervaring op zowel het gebied van IT als dat van ‘business’ op zak, zette hij daarna een bedrijf op in IT consulting voor de financiële sector. Deze periode vormde Frank als ondernemer. De behoefte om meer impact te kunnen maken met IT in de financiële wereld leidde in 2015 tot een logische vervolgstap voor hem als directeur bij Topicus Pension & Wealth. Binnen die rol ontwikkelde Frank samen met zijn teams een innovatief, functioneel rijk en schaalbaar platform dat succes heeft in de markt en impact maakt bij de consument die zijn financiële situatie wil begrijpen.

Over Topicus

Topicus (opgericht in 1998) is een softwareontwikkelaar met een sterk maatschappelijk gerichte doelstelling. Met inmiddels ruim duizend medewerkers maakt het binnen het onderwijs, zorg, gemeentelijke overheid en financiële dienstverlening positieve impact met IT. Topicus is sterk in het aanpakken van traditionele en gedateerde (werk)processen met oog voor het verbindende karakter. Door het ontwikkelen van gebruiksvriendelijke platformen bundelt en structureert Topicus complexe datastromen en creëert het maximaal overzicht, inzichtelijkheid en handelingsruimte voor de gebruiker. Lees verder op Topicus.nl.

XTR branded content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.