Coachartikel

Een nieuwe richting in je loopbaan start met een opleiding. Of toch niet?

Vaak is alles ingewikkeld, behalve beginnen aan opleiding.

Op zoek naar ander werk, “iets heel anders”, lopen veel mensen vast. Begrijpelijk, want het is een behoorlijk complex project. Met ingewikkelde vragen over wat je nu eigenlijk écht belangrijk vindt en waar je mogelijkheden liggen. Het vergt vaak allerlei spannende acties: anderen bevragen, solliciteren. Dan kun je gemakkelijk de verkeerde afslag nemen. En vaak is die afslag een opleiding. Lees hier hoe je kunt voorkomen jouw schaarse geld en tijd te steken in iets dat best interessant is, maar je niet verder bij je doel brengt.

Opleiding als escape in een te complex project
Er valt zoveel uit te zoeken als je iets anders wilt gaan doen. Misschien heb je al wat opties (globaal) helder, maar twijfel je of ze echt geschikt voor je zijn en of er niet andere banen zijn die nog veel beter passen. Je hebt in ieder geval zicht nodig op:

  • De kwaliteiten die jij hebt en waarmee je zaken voor elkaar krijgt.
  • Wat je beter niet kunt doen, omdat het je niet goed ligt.
  • Je verlangens en hoe die zich ontwikkelen.
  • Waar jouw kansen liggen, welke beroepen, sectoren, vormen (ZZP, in dienst?).
  • Of je een reële kans maakt en hoe je je daar aantrekkelijker voor kunt maken.
  • Of die banen/rollen/ bedrijven echt zo leuk zijn.


Waar te beginnen? Alleen al echt goed zicht hebben op je kwaliteiten is geen sine cure. We krijgen in ons werk in het algemeen weinig systematisch feedback. En als we die al krijgen, is die vaak gericht op wat we nog te ontwikkelen hebben. Bovendien zijn we vaak ook zelf niet zo goed in het horen van positieve feedback, met onze calvinistische wortels. Voordat je het weet, heb je het alweer gebagatelliseerd; of heb je iets geroepen in de trend van “ja maar, wat kan ik nog beter doen?’ Dus wie weet nu echt goed, wat maakt dat je dingen voor elkaar krijgt?

En dan nog naar buiten
Nog lastiger is het om informatie van buiten te krijgen. Te netwerken. Hoe benader je, bijvoorbeeld, die tweede lijn van je LinkedIn en wat vraag je dan eigenlijk? Met wie ga je een ‘digitaal kopje koffie’ drinken om scherper te krijgen hoe het echt is om te werken in die sector/functie. En of je kans maakt met jouw achtergrond. Allemaal zaken waar je mogelijk tegenop ziet en waar jouw project zou kunnen stagneren. Op zoek gaan naar een richting die jou beter past, is een organisch project: vooraf niet te stroomlijnen. Met allerlei hobbels onderweg: functies die in werkelijkheid tegenvallen (‘dit was het dus niet, maar wat dan wél?’). Mensen die niet terugbellen. Gebrek aan zicht op organisaties waar je bepaalde rollen kunt vinden.

Een opleiding met een servicegericht loket voor informatie
Ergens in het zoeken naar wat je nog meer past, komen veel mensen ook bij een opleiding terecht. En opeens is daar weer een loket met heldere informatie, een enthousiast verhaal, kansen. Het zijn veelal commerciële instellingen, dus opeens ben jij weer klant. Er zitten natuurlijk ook nog andere aantrekkelijke kanten aan de keuze voor een opleiding: je hoeft nog geen onomkeerbare stappen te nemen (van baan veranderen), maar bent wel al bezig. Het geeft het bevredigende gevoel dat je in de actiestand staat. Maar er kleven nogal wat risico’s aan deze keuze.

De risico’s van de laagdrempelige instap
Veelal bieden opleidingen je geen realistisch beeld over je kansen en hoe er je geld mee te verdienen. Ik kom dat vaak tegen. Wat voorbeelden: opleidingen als coach, in de natuurgeneeskunde, in de creatieve sector: vaak vallen de kansen er je brood mee te verdienen tegen. En is dat erg? Ja. In veel gevallen wel. Je hebt maar beperkt budget en beperkte tijd. De keuze die je maakt zorgt er misschien dus wel voor dat je niet echt een stap kunt maken en vastzit aan die baan die je minder past. Je kunt er te gemakkelijk instappen, en vaak wordt pas onderweg duidelijk wat het je niet biedt.

Dus ook bij een opleiding, maak het jezelf een beetje moeilijk
Stel jezelf vooraf vragen als:

  • Waar gaat het mij vooral om, wat wil ik ermee bereiken? (Een andere baan, me verdiepen in iets nieuws náást mijn baan?).
  • Is een overstap reëel en vergroot deze opleiding mijn kansen? Met andere woorden hebben veel mensen in de praktijk deze opleiding? Staat deze opleiding vermeld in vacatures?
  • Is dit mijn meest aantrekkelijke optie waaraan ik mijn geld en tijd wil besteden, of kwam het gewoon nu op mijn pad en heb ik andere opties die me ook erg leuk leken (door toeval) dus nog niet onderzocht?
  • Is die mogelijke carrière die ik ermee kan krijgen ook wel echt zo leuk?
  • Spreekt de opleiding mij ook echt aan? Het materiaal dat gebruikt wordt? De achtergrond van de andere deelnemers en de docenten: pas ik daar?


Hoe overzichtelijk je plan, des te groter de kans dat je je doel bereikt
Dit is een pleidooi om zuinig om te gaan met je geld en tijd. Om echt goed te luisteren naar je verlangens. Om er vooral tijd in te steken en jezelf over drempels te duwen om uit te zoeken op welke plek jouw beste kansen liggen. Door je te realiseren dat je dit ingewikkelde project niet perfect kunt doen, heb je meer kans op een bevredigende oplossing. Begin met het uitzoeken van de meest voor de hand liggende, meest eenvoudig uit te zoeken, alternatieven. Ergens onderweg krijg je er anders namelijk vaak genoeg van en wordt de kans groter dat je stopt. Een ondoordachte stap zet. Of, inderdaad ja, maar aan een opleiding start, die op je pad kwam. En die je uiteindelijk toch niet helpt bij het maken van een switch.

Over Ester de Bruine (@esterdebruine)
Onderwijskundige en psycholoog Ester de Bruine (1961) werkte als HR professional, docent aan de Hogeschool, consultant en manager. In 2012 startte zij de Loopbaanonderhoudsgroep. Vanuit haar kantoor tegenover Rotterdam CS coacht zij managers en professionals bij het werken aan hun eigen onderhoud. Doel is hen te helpen nú op hun best te zijn en ook in de toekomst met plezier en succes te werken. Zij is gespecialiseerd in stress-en burn-outklacten. Daarnaast werkt zij als vrijwillig arbeidscoach voor Vluchtelingenwerk. Zij schreef meerdere loopbaanboeken in een down-to-earth stijl.

XTR branded content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.