Coachartikel

Als je na tien jaar nog steeds de gretige junior bent

Acht vragen om stil te staan bij je loopbaan als je loyaal, bescheiden, leergierig, succesvol én vrouw bent.

Of dit nu je eerste baan is, of dat je misschien al meerdere overstappen hebt gemaakt: het kan je overkomen dat je te lang bent blijven steken op een juniorniveau. Niet omdat het niet goed gaat, maar omdat het zo gelopen is. De organisatie vindt het prima zo en jij bent over het algemeen ook best tevreden. Je gaat misschien wel te gemakkelijk voorbij aan nieuwe behoeftes van jezelf. Behoeftes die je mogelijk niet helemaal scherp hebt. Maar soms wringt het: verlang je naar meer of voelt het niet meer eerlijk.

Juist dus als je dat opgewekte, meegaande in je hebt, is het zaak om jezelf regelmatig te bevragen. Om te voorkomen dat je behoeftes ongemerkt steeds meer in de knel komen. En je je talenten onvoldoende benut. Vragen die je jezelf kunt stellen:

1. Klopt jouw salaris nog? Past het nog bij de taken die je doet? Klopt het in verhouding tot wat je collega’s verdienen? En wat wordt er op de markt betaald? Ben je tevreden over de groei?
2. Klopt je functietitel nog? Veel mensen (meer vrouwen dan mannen) geven aan dat het niets uitmaakt hoe hun functie heet. Maar feit is dat anderen wel degelijk naar jouw functietitel kijken; dat dat je geloofwaardigheid kan bepalen als je zaken intern voor elkaar wil krijgen en je positie naar buiten toe. En ook dat als je een stap naar buiten zet, het bepalend is voor je instroomniveau. Check bij jezelf of je de discussie over de titel niet uit de weg gaat uit angst om gek gevonden te worden, of een negatief antwoord te krijgen. Bedenk dat degene met wie je dat gesprek moet voeren, hoogstwaarschijnlijk zelf ook dit soort gesprekken heeft gevoerd om daar te komen.
3. Heb je helder wat je eigen behoeftes zijn? Weet je wat je wilt ontwikkelen het komende jaar? Wat er belangrijk voor je is? Zou je graag eens willen onderzoeken of een leidinggevende rol je past? Benoem het, wellicht is er mogelijkheid om iemand te vervangen of een project te leiden. Maar ook: sta eens stil bij wat er nu belangrijk voor je is in een organisatie. Past de dynamiek je nog, het management, de inhoud van het werk? Om jezelf te helpen kun je jouw ideale wereld proberen te schetsen door eens te filosoferen op de deze vraag: stel je werd wakker en alles was ideaal, hoe zou je werkdag er dan uitzien? En ook je salaris kan daar zomaar een deel van uitmaken.
4. Ben je het afgelopen jaar aan je trekken gekomen? Heb je genoeg geleerd? Heb je de werkzaamheden gedaan die je graag wilde doen? Ben je aantrekkelijker geworden op de arbeidsmarkt?
5. Is er oor voor jouw verlangens? Is er in de organisatie ruimte voor jouw wensen? Wellicht heb je alle kansen al benut, of zijn alle leuke plekken al vervuld. Of wordt jouw verlangen een beetje weggewimpeld.
6. Heb je genoeg (zelf)vertrouwen om je verlangens aan te kaarten? Of ben je jezelf aan het afremmen? En wellicht ook tegelijkertijd aan het goedpraten dat je dat doet door je voorzichtigheid loyaliteit te noemen, of door vooraf al in te vullen dat dat nu eenmaal niet zo werkt binnen de organisatie. Misschien heb je, een of meer onbewuste, overtuigingen, die je afremmen om actie te nemen. Ideeën die je soms met de paplepel hebt meegekregen: over loyaliteit en dankbaarheid dat je überhaupt werk hebt. Over het voorkomen dat je op je werk een conflict krijgt of ooit ontslagen zult worden. Over het met respect behandelen van mensen die hoger in de hiërarchie in de organisatie staan. Goed om die overtuigingen af en toe nog eens tegen het licht te houden: helpt dit denken mij? En: sta ik hier nog achter of denk ik inmiddels anders?
7. Heb je zicht op alternatieven buiten? Als je in gesprek gaat over jouw wensen, zeker als je dat lang niet zo hebt gedaan, zul je mogelijk stuiten op verbazing of irritatie. Het helpt als je het gevoel hebt ook elders aan de slag te kunnen, om een stevig gesprek over jouw verlangens aan te kunnen gaan. Wellicht heeft jouw werkomgeving te leiden onder de coronacrisis, begrijpelijk dat je dan wat voorzichtiger bent, en je misschien kijkt of je elders meer kans hebt.
8. Wat heb jij toegevoegd aan de organisatie? Waarom zullen ze je graag willen houden? Goed om stil te staan bij het gegeven dat niet alleen jij wat te verliezen hebt, maar zij ook. Dat maakt gesprekken gelijkwaardiger.

Maar ik ben best tevreden zo
Misschien heb je het gevoel dat je juist minder tevreden wordt, door er zo mee bezig te zijn. Vind je het gewoon fijn met je collega’s en ben je blij met het feit dat anderen zo tevreden over je zijn. Maar oog hebben voor veranderingen in je verlangens, ze serieus nemen en niet automatisch doorgaan op het pad waarop je succesvol bent en de organisatie je graag ziet, dat voorkomt ook dat ongemerkt de frustratie erin sluipt. Je kunt heel bewust besluiten dat je dit voorlopig nog prima vindt. Maar mogelijk zie je er tegenop om het gesprek aan te gaan: ben je op allerlei moment prima zelfverzekerd, maar als het aankomt op het opkomen voor je eigen belang, net wat minder. Soms moet je jezelf gewoon een beetje ontremmen om junior-af te worden.

Over Ester de Bruine (@esterdebruine)
Onderwijskundige en psycholoog Ester de Bruine (1961) werkte als HR professional, docent aan de Hogeschool, consultant en manager. In 2012 startte zij de Loopbaanonderhoudsgroep. Vanuit haar kantoor tegenover Rotterdam CS coacht zij managers en professionals bij het werken aan hun eigen onderhoud. Doel is hen te helpen nú op hun best te zijn en ook in de toekomst met plezier en succes te werken. Zij is gespecialiseerd in stress-en burn-outklacten. Daarnaast werkt zij als vrijwillig arbeidscoach voor Vluchtelingenwerk. Zij schreef meerdere loopbaanboeken in een down-to-earth stijl.

XTR branded content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.