Sponsored content
Sponsored content
Haal het beste uit internet

Bouw je eigen internet-der-dingen

In het Internet of Things hebben alle elektrische apparaten een verbinding met internet en kunnen ze op afstand worden bediend. Wat is al mogelijk en hoe leg je dat aan in je eigen huis?

In de basis is het internet-der-dingen een draadloos netwerk waaraan elektrische apparaten hangen die elkaar via dat netwerk data sturen. Op basis van die data ondernemen ze acties: als dit, dan dat. Bijvoorbeeld: als mijn rookalarm thuis afgaat, dan krijgt mijn smartphone onderweg een berichtje.
Het netwerk is verbonden met internet, waardoor apparaten en data op afstand toegankelijk zijn via een app of een website. Wat het internet-der-dingen zo boeiend maakt, is dat we nog maar aan het begin staan. Binnen een paar jaar wonen en leven we nog slimmer, duurzamer, efficiënter, gezonder en veiliger. We kunnen niet alleen ons hele huis op afstand verwarmen en verlichten (efficiënter en duurzamer). Bij onraad (vermeende brand of inbraak) worden we direct gewaarschuwd. Onze gezondheid wordt met sensoren voortdurend gemeten, zodat we gelijk actie kunnen ondernemen als we niet genoeg bewegen of onze hartslag chronisch hoog blijkt.
Een kritische kanttekening: al deze nieuwe mogelijkheden, waarbij apparaten aan het netwerk zijn verbonden, kunnen een potentieel beveiligingsrisico zijn. Het is daarom momenteel een belangrijk aandachtsgebied voor security experts.

De belofte die het internet-der-dingen inhoudt is groot

Thuisnetwerk
Het meest voorkomende internet-der-dingen thuis is op dit moment waarschijnlijk de slimme thermostaat, zoals Toon of Nest. In combinatie met een app is het – onder meer – mogelijk om onderweg de temperatuur thuis te bekijken en aan te passen. Wie altijd zijn locatiebepaling aan heeft staan op zijn telefoon, kan gebruik maken van geofencing. Dit betekent dat zo’n slim ding dan weet wanneer jouw mobiel in de buurt is en in de ‘welkom thuis’-modus gaat nog voordat je over de drempel bent.
Apps zoals die van Toon en Nest functioneren ook als commandocentrum voor apparaten die aan hetzelfde netwerk hangen. Zo maakt Nest nu ook een webcamera die bij beweging of geluid automatisch een foto verstuurt naar jouw e-mailadres. Toon communiceert met slimme rookmelders en verstuurt bij onraad meldingen naar jouw mobiel. Niet alle apparaten kunnen probleemloos met elkaar praten. Kijk bij aanschaf altijd voor welke netwerken ze geschikt zijn, want dat hoeft niet altijd wifi te zijn.

Z-Wave, DECT, Bluetooth en Zigbee

Op de wifi-frequentie is het vaak druk, niet alleen omdat consumenten steeds meer apparaten met wifi-verbinding aansluiten op het internet, maar ook omdat het wifi-netwerk van de buren op die frequentie zit. Bedrijven kiezen daarom geregeld voor Z-Wave of ZigBee, een frequentie voor korte afstanden die minder stroom kost dan wifi. Wil je echt aan de slag met je eigen internet-der-dingen, dan is het handig een eigen DECT, Z-Wave of ZigBee-netwerk aan te leggen. Dat kan eenvoudig door een extra router (een klein kastje) met een kabel aan te sluiten op je bestaande internetmodem. BeNext levert kastjes voor ZigBee-netwerken. Het FritzBox-modem van XS4ALL gebruikt al DECT. Het Duitse AVM levert een reeks aan producten die op deze frequentie werken, zoals schakelaars en thermostaatkranen. En ook DECT-telefoons zijn ook eenvoudig te verbinden met het FritzBox-modem. Voor de liefhebber staat hier in het Engels een overzicht van de elf meest voorkomende verbindingstechnologieën.

What’s next?
De belofte die het internet-der-dingen inhoudt, is groot. Zorgverleners kijken verlekkerd naar de mogelijkheden van domotica, technologie die van gewone huizen slimme huizen maakt. Het aantal ouderen groeit en door die vergrijzing moeten we allemaal zo lang mogelijk thuis blijven wonen. Dat betekent niet alleen automatische verlichting en raambekleding die reageert op het weer. Maar bijvoorbeeld ook voor iedereen een communicerende zorgrobot en geavanceerde valdetectie en wearables die automatisch medische data versturen. Bij afwijkingen krijgt de hulpverlener dan vanzelf een melding. Sensoren die vitale functies monitoren maken fysieke controles overbodig en besparen tijd en geld. Maar ook buiten de zorg gebeurt genoeg. Lokale overheden koppelen afvalcontainers aan het netwerk. De containers kunnen zo doorgeven of ze vol zijn of niet, zodat vuilniswagens efficiëntere routes kunnen rijden. Het is wachten op echt slimme stoplichten, die real-time reageren op verkeer waardoor het sneller doorstroomt. De automotive-industrie kan al zelfrijdende vrachtwagens technisch aan elkaar knopen, zodat ze in karavaan dicht op elkaar over Europese wegen kunnen rijden (truck platooning). Het enige dat de chauffeur doet is af- en aanhaken. De tijd ertussen kan hij aan andere zaken besteden dan rijden. In agricultuur wordt ‘meten is weten’ ingezet voor effectievere landbouw: hogere opbrengsten door nauwkeuriger planten, zaaien en oogsten en effectievere irrigatie. Dat is ook nodig, want in 2050 wonen naar verwachting negen miljard mensen op deze planeet en die moeten allemaal worden gevoed. Het aantal sensoren groeit overigens veel harder. Eind 2015 waren er zo’n 5 miljard verbonden met internet. Sommige deskundigen verwachten dat dit over vijf jaar is vertienvoudigd.

Sensoren die vitale functies monitoren maken fysieke controles overbodig en besparen tijd en geld.

Ingenieuze oplossingen

Slimme stekkers
‘Domme’ apparaten worden met slimme stekkers (zoals die van WeMo) alsnog verbonden met het netwerk, zodat ook zij kunnen meedoen met het internet-der-dingen. In een app zie je dan of de apparaten aanstaan en wat het elektriciteitsverbruik is. Let op dat de stekkers kunnen ‘praten’ met jouw bestaande wifi-, ZigBee- of Bluetooth-netwerk. Combineer de slimme stekkers met sensoren. Die zijn gewoon online te koop. In de app kun je zaken eenvoudig combineren. Bijvoorbeeld: als iemand tussen 7 en 9 uur ’s morgens langs de sensor in de woonkamer loopt, dan gaat het koffiezetapparaat aan.

Sesam open u
Slimme sloten zijn te bedienen met een app. Hele slimme sloten zoals die van Sesame zijn ook digitaal versleuteld, zodat ze niet reageren op iedereen. Een echte sleutel is niet meer nodig en toch komt niet zomaar iedereen binnen. Handig als je altijd de handen vol hebt of minder begaafd bent in fijne motoriek of in het donker thuiskomt. Doorbird is een slot in combinatie met video. Zo kan je de postbode op afstand vertellen dat hij het pakje moet afleveren bij het café op de hoek. Of je laat hem even binnen zodat hij het op tafel kan zetten.

Alles spraakgestuurd
Vooralsnog alleen te bestellen in de VS: Amazon’s Echo. Een zelflerende huisgenoot met internetaansluiting en spraakherkenning. De metalen koker met forse luidspreker heeft via Bluetooth toegang tot de eigen muziekbibliotheek, streamingdiensten als Spotify en Pandora, maar ook Google, Wikipedia en Google Calendar. Iedereen in huis kan vragen een bepaald nummer af te spelen, de weersverwachting voor te dragen of de tandartsafspraak in de agenda te zetten. De lijst aan diensten en functionaliteiten groeit met de dag. Amazon werkt inmiddels ook met Nest en met Philips Hue. Je hoeft dus niet meer op te staan om de kachel hoger te zetten en de verlichting lager. Je vraagt gewoon Amazon’s Echo om dat voor je te doen. Chill.

Babysok
Je kunt je gloednieuwe kind 24 uur per dag in de gaten houden met een webcam, maar waarom verbind je de baby niet met het netwerk met de Owlet Smart Sock? Sensoren in het sokje monitoren onder andere hartslag en ademhaling. De slimme sok is verkrijgbaar in drie maten, voor de allerkleinsten tot baby’s van ongeveer een jaar oud.

Doe het zelf

Een waarschuwing. Wie van knutselen houdt, gaat heel veel plezier beleven aan het bouwen van zijn eigen internet-der-dingen. Het kan uren speelgenot opleveren en eindigen in een interessante verzameling elektronica. Kijk bijvoorbeeld op de site If This, Then That met kant-en-klare logische scriptjes voor het verbinden van de dingen. Donar Alofs, technisch expert bij XS4ALL kan het weten. Hij probeert in zijn eigen leven al jaren alles aan elkaar te knopen. Donar: “Wat mij intrigeert zijn de mogelijkheden die ontstaan doordat je data verzamelt en samenvoegt. Op basis van die data kun je analyses maken (of laten maken) die de wereld en je leven kunnen verbeteren. Wat dat is, verschilt per mens. Misschien voel je je veiliger als jouw robotstofzuiger is uitgerust met een webcam, een bewegingssensor en afstandsbediening. Mocht je dan niet thuis zijn en een melding krijgen van beweging, dan kun je de stofzuiger op onderzoek sturen.”
Donar regelde dat collega’s een starterspakket van BeNext in hun kerstpakket kregen, zodat ook zij aan de slag konden met een Z-Wave netwerk. Mocht je nou nog geen slimme koelkast of stofzuiger hebben, dan zijn er home automation kits en chipjes op de markt waarmee je makkelijk zelf aan de slag kunt. Donar noemt bijvoorbeeld de ESP8266 chip, die nog geen tientje kost. Het is een wifi-ontvanger en -zender en kan als microprocessor worden gebruikt. Met andere woorden, je kunt die chip met een elektrisch apparaat verbinden waardoor het met het wifi-netwerk kan communiceren. De processor is vervolgens te programmeren om acties uit te voeren. Bijvoorbeeld: als mijn bewegingssensor afgaat, stuur dan een mailtje naar mijn mobiel. Of: als mijn bewegingssensor afgaat, start dan mijn robotstofzuiger.

Heeft u een vraag over het internet-der-dingen?
Mail mij dan op: NRC-lezersvragen@xs4all.net
Naam: Donar Alofs
Functie: technisch expert