Branded Content
Branded Content XTR Branded Content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.

Wat levert flexibel werken nou echt op?

Wat draagt flexibel werken bij aan een organisatie? Een hogere productiviteit? Minder tijdverlies door files? Een nieuw model brengt het gehele plaatje in kaart: de kosten en baten voor werknemer, organisatie én maatschappij.

Slim of flexibel werken – het is in de loop der jaren vaak onderzocht. De resultaten zijn vaak positief: mensen waarderen de vrijheid om te werken waar zij willen, variabele werktijden verlagen de filedruk en de productiviteit van gelukkige werknemers neemt toe. Maar in alle onderzoeken werd slechts naar één van de aspecten van flexibel werken gekeken. Dan ging het alleen over de sociale kant, bijvoorbeeld, of er werd uitsluitend gekeken naar de voordelen voor het milieu.

Een gemiste kans, dacht Vodafone. Daarom schakelden zij EY in om daarin verandering te brengen. “We gingen op zoek naar een manier om alle effecten van flexibel werken in dezelfde eenheid uit te drukken”, legt Roel Drost, Senior Manager Cleantech & Sustainability Services bij EY en een van de makers van het nieuwe model uit. “Dit maakte het mogelijk om verschillende domeinen en onderzoeken aan elkaar te knopen en overkoepelende conclusies te trekken.”

Tijdswinst voor de werknemer

Binnen het model en bijbehorend rapport werd gekeken naar de uitkomsten voor drie groepen: werknemers, de organisatie en de maatschappij in het algemeen. “Het grote voordeel voor werknemers is tijd”, legt Drost uit. “De sociale impact van meer tijd hebben – bijvoorbeeld om de kinderen naar school te kunnen brengen of te gaan sporten – weegt vele malen zwaarder dan de extra kosten die het werknemers mogelijk maken thuis te kunnen werken, zoals energiekosten. De investering in werkplek en apparatuur wordt doorgaans gedragen door de werkgever. De uitkomst voor werknemers is dus overduidelijk positief. Dat komt ook tot uitdrukking in de baten: meer dan de helft van de baten van flexibel werken komen ten gunste van de werknemer.”

Milieuwinst en veiligheid voor de maatschappij

Voor de factor ‘maatschappij’ verwachtte Drost eenzelfde beeld. Dat bleek ook te kloppen: “Denk aan aspecten als minder drukte op de weg tijdens de ochtendspits, waardoor er minder files zijn en minder ongelukken. Maar ook: lagere emissies van CO₂ en fijnstof omdat er in totaal minder auto’s op de weg zijn. Ongeveer eenvijfde van de totale baten komen ten gunste van de maatschappij.”

Hogere productiviteit voor de organisatie

Dan blijven er ongeveer een kwart van de baten over voor de organisatie. Dat vond Drost een opvallende uitkomst. “Vooraf waren we nieuwsgierig of het per saldo wel positief zou uitpakken voor de organisatie. Die moet immers investeren in ICT-infrastructuur en ICT-diensten om flexibel werken mogelijk te maken. Maar de stijging van de arbeidsproductiviteit blijkt die kosten ruimschoots te dekken. Bepaalde activiteiten – bijvoorbeeld werk waarvoor creativiteit vereist is – blijk je veel beter op een andere locatie dan je vaste werkplek te kunnen doen.”

Enorm potentieel

Alle partijen hebben dus profijt van flexibel werken. Is dat de conclusie die we mogen trekken? Drost vindt van wel. “Het doel van het model en het rapport was om een overkoepelend beeld te creëren, op basis van wetenschappelijk onderzoek dat al gedaan was. Natuurlijk: het model is nooit helemaal compleet te maken en er zijn uiteraard aannames gemaakt. Maar het model zoomt wel in op de meest relevante impactcategorieën en richt zich dus op de belangrijkste zaken. Daarnaast is het uiteraard zo dat je sommige banen eenvoudigweg niet op een andere locatie dan het bedrijf of kantoor kunt uitvoeren. Denk aan een productiemedewerker of receptionist.”

Maar volgens Drost kan flexibel werken wel een optie zijn voor veel meer banen dan nu het geval is. “We hebben ook gekeken naar het potentieel, naar banen die nu nog traditioneel worden ingevuld maar waar flexibel werken ook prima zou kunnen. Denk bijvoorbeeld aan medewerkers van een call center. Zo laat VodafoneZiggo tweehonderd call center medewerkers ook vanuit huis werken. Als deze naar schatting twee tot drie miljoen werknemers ook flexibel zouden werken – één dag per week thuis en één dag reizen buiten de spits – dan zou dat jaarlijks een enorme baat opleveren. Verreweg het grootste deel daarvan is sociale winst.”

Passend bij de tijdsgeest

Het model dat EY ontwierp kan toegepast worden op tal van verschillende situaties. Drost denkt dat het ook gebruikt zou kunnen worden om besluitvorming omtrent flexibel werken met cijfers te onderbouwen. “Dat past in de tijdsgeest. Organisaties communiceren steeds transparanter over de waarde die zij creëren: niet alleen over de financiën, maar ook over hun sociale en ecologische impact.” Martin de Jong, Directeur Maatschappelijke Waarde van VodafoneZiggo, is het daarmee eens: “Wij willen Nederland inspireren om maatschappelijke waarde te creëren met het ‘vrije’ werken. Dit doen we door middel van onderzoek naar de effecten van het vrije werken maar ook door zelf te experimenteren en men te stimuleren.”
“Het is mooi dat er nu ook een model is om de totaalprijs van flexibel werken in beeld te brengen”, zegt Drost tot besluit. “Daarmee kunnen klanten ook werken aan het verbeteren van hun (niet-)financiële waardecreatie, door slim werken te implementeren.”

Vrijheid werkt – voor iedereen

Van werken waar en wanneer je wilt, heeft iedereen voordeel: werknemers, organisaties en de maatschappij. Dankzij het model dat EY in samenwerking met Vodafone ontwierp, wordt dat ook wetenschappelijk onderbouwd en uitgedrukt in euro’s. Vodafone maakt het model binnenkort beschikbaar voor klanten, zodat iedereen zelf de winst van flexibel werken kan berekenen. Wil je in de tussentijd meer weten over de baten van flexibel werken voor jouw organisatie? Kijk op www.vodafone.nl/vrijheidwerkt