Branded Content
Branded Content XTR Branded Content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.
Eerste subsidievrije windparken in aanbouw

Achter de schermen bij nieuwe Noordzee-windparken

Het grootste offshore windpark ter wereld komt op de Noordzee. Het park zal 3 miljoen mensen voorzien van duurzame stroom. Wat komt er kijken bij de exploitatie van zo’n enorm project? Over uitdagende reparaties, beukende golven en neerdalen uit helikopters.


De komende jaren zullen windparken verschijnen voor de Nederlandse kust. Vattenfall, een van de grootste producenten van windenergie, zal de parken bouwen zonder overheidssubsidie. Ze komen in zee te liggen op zo’n 20 kilometer afstand van de kust van Den Haag en Noordwijk en zullen voor miljoenen mensen stroom produceren.
Voor Vattenfall passen de windparken in de strategie om stevig te investeren in honderd procent fossielvrije energie uit wind en zon. Dankzij het internationale karakter van het bedrijf heeft Vattenfall de ervaring en slagkracht om voor efficiënte exploitatie te zorgen, onder meer door beheer en onderhoud te optimaliseren.

Slim en veilig onderhoud

Slim plannen speelt daarin een grote rol. “Het onderhoud van een windpark op zee is een grote logistieke onderneming”, legt Erik Hiensch, directeur Offshore Operations & Maintenance bij Vattenfall, uit. “Daarvoor zijn grofweg twee benaderingen. De keuze hangt onder andere af van de afstand van het windpark tot de kust. Als het park relatief dichtbij de kust staat, kan er elke dag met kleinere vaartuigen heen en weer gevaren worden vanuit de haven. Als een windpark verder weg ligt, wordt gekozen voor een andere aanpak: een groot schip fungeert dan als uitvalsbasis op zee en de serviceteams werken twee weken op, twee weken af. En als de golven te hoog zijn om per vaartuig op een turbine te komen, kunnen monteurs ook per helikopter er naartoe worden gebracht.”
Veiligheid staat voorop. Werken op zee brengt immers blootstelling aan diverse gevaren met zich mee. Denk aan het overstappen van een boot naar een turbine, het werken op hoogte bovenin een windturbine of het neerlaten van monteurs vanuit een helikopter. Alle monteurs zijn daarom getraind volgens een internationale standaard en er worden regelmatig oefeningen gehouden. Hiensch: “In alles wat we doen heeft de veiligheid van onze mensen altijd prioriteit.”

Oliepeilen in een turbine

Er wordt een jaarplanning gemaakt voor het onderhoud, dat wordt uitgevoerd door circa twintig monteurs. Zij gaan in teams van drie tot vier personen de turbines in. Hiensch: “Iedere windturbine krijgt een jaarlijkse onderhoudsbeurt. Dan worden, net als bij een auto, de vloeistoffen gepeild en zo nodig bijgevuld, settings gecheckt, lagers gesmeerd en filters vervangen. Daarnaast zijn er regelmatig inspectiecampagnes, bijvoorbeeld om alle rotorbladen van het windpark te controleren op beschadigingen. Dit wordt gedaan met drones en camera’s. Kleine reparaties aan een rotorblad hebben meer voeten in de aarde: de monteurs moeten met touwen vanaf 100 meter hoogte vanaf de turbine langs de rotorbladen naar beneden. Natuurlijk zijn er ook af en toe grote reparaties, als een onderdeel stuk gaat en vervangen moet worden. Hiervoor moet soms zelfs een kraanschip worden ingezet om een onderdeel naar boven te hijsen.”

Bepalend: weer én marktprijs

Het aantal werkbare dagen is beperkt en hangt af van windsterkte en golfhoogte. Verder dan een tot twee weken kan men niet vooruitkijken. En soms moet het zelfs van dag tot dag bekeken worden, ook om het meest gunstige moment voor werkzaamheden te bepalen.
“Voor onderhoud moet soms het windpark of een deel ervan worden stil gelegd”, legt Hiensch uit. “Bij bestaande windparken doe je dat niet als het heel hard waait en je optimaal kunt produceren, maar juist als er minder wind is. Als windparken zonder overheidssubsidie worden geëxploiteerd, is naast het weer ook de marktprijs van de opgewekte stroom van belang. Onderhoud zal dan moeten worden ingepland wanneer het weer het toelaat én de energievraag – en dus de marktprijs – laag is. In Nederland heeft Vattenfall de primeur met het nieuw te bouwen, subsidievrije park Hollandse Kust Zuid.”
(De tekst gaat verder na de foto)

Zonder overheidssubsidie

Een windpark zonder overheidssubsidie is een nieuw fenomeen, ook voor Vattenfall, maar er is binnen het bedrijf ruime ervaring met tal van complexe omstandigheden. “We kunnen putten uit een enorme hoeveelheid kennis en expertise op het gebied van windenergie en het beheer van windparken”, zegt Hiensch. “En met de uitbreiding van het aantal windparken, nemen ook praktische voordelen toe, zoals inkoopvolumes, uitwisseling van onderdelen en zelfs het combineren van onderhoud van parken met dezelfde windturbines. Binnen een grote, internationale organisatie als Vattenfall valt dus veel synergie te behalen.”
Slimmer beheer en onderhoud leiden tot kostenefficiëntie, waardoor de kostprijs van groene stroom van wind op zee verder daalt. En dat is uiteindelijk ook winst voor de consument.

Primeur: de nieuwste generatie windturbines

Met het winnen van de tender voor Hollandse Kust Zuid 3&4 in juli 2019 na de in 2018 gewonnen tender voor het aangrenzende project Hollandse Kust Zuid 1&2, is Vattenfall in één klap eigenaar van het grootste (subsidievrije) windpark op zee. Ook leidt het bundelen van deze projecten tot verdere optimalisatie in ontwikkeling en onderhoud. In totaal zal het windpark Hollands Kust Zuid 1-4 duurzame stroom produceren voor zo’n 3 miljoen huishoudens. Daarmee zet Vattenfall een volgende stap naar een fossielvrije samenleving binnen één generatie.
Bij het windpark Hollandse Kust Zuid 1&2 zullen 76 superkrachtige windturbines worden geplaatst, die een vermogen van maar liefst 10 MW per stuk leveren. Ter vergelijking: windturbines in de huidige Nederlandse windparken hebben een vermogen van 3 tot 4 MW.
Hoe groter het vermogen, hoe minder turbines je nodig hebt om evenveel stroom op te wekken. En dus zijn er ook minder kosten voor beheer en onderhoud.
Meer weten? Kijk op vattenfall-hollandsekust.nl