Branded Content
Branded Content XTR Branded Content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.

Onderwijs bereidt Syrische kinderen voor op nieuwe toekomst

Miljoenen Syrische kinderen verblijven al jaren als vluchteling in het buitenland, wachtend op meer veiligheid in hun eigen land. Een verhaal vanuit Libanon waar volop wordt ingezet op onderwijs als voorbereiding op hun toekomst.

Momenteel wonen er 630.000 Syrische kinderen van 3 tot 18 jaar in Libanon, waar een leerplicht geldt voor kinderen van 5 tot 15. Violet Speek, adjunct-directeur namens UNICEF in Libanon: “Driekwart van de Syrische leerplichtigen volgt nu een vorm van onderwijs. 65 procent gaat naar de Libanese openbare school en de rest volgt informele vakkenpakketten met steun van UNICEF. Veel vakken op de Libanese scholen worden in het Engels of Frans gegeven. Voor de kinderen die deze talen niet kennen, hebben we speciale bijscholingsprogramma’s.”

Technische opleiding

Voor jonge vluchtelingen is onderwijs onmisbaar voor een beter toekomstperspectief. Maar toch volgen 250.000 Syrische kinderen in Libanon nog geen onderwijs. Vooral de groep van 15 tot 18 jaar herbergt veel kinderen die niet naar school gaan. Speek: “Kinderen vertegenwoordigen de nabije toekomst van het land, en zijn dus een enorme zorg. Velen van hen werken al, in banen die vaak slecht worden betaald of illegaal zijn. Zij hebben geen goed toekomstperspectief. Onze inzet is dat meer van deze jongeren naar school gaan of bijvoorbeeld een technische opleiding kunnen volgen om zo een toekomst op te bouwen.”

Libanese loyaliteit onder druk

Van de Libanese kinderen gaat 80 procent naar een privéschool en 20 procent naar een openbare school. Op die openbare scholen zitten de armere Libanese kinderen en daar zijn veel Syrische vluchtelingen bijgekomen. Zo veel zelfs, dat meer dan de helft van ruim 500.000 kinderen op de openbare scholen Syrisch is.
Hoe de Libanezen met de Syriërs omgaan, verschilt erg per gemeente, geeft Speek aan. “De arme dorpen waar de Syriërs verblijven, gaan er door hun aanwezigheid op achteruit. Dat daar nog geen grote problemen zijn, is eigenlijk verbazingwekkend. De Libanezen zijn tot nu toe redelijk loyaal en sociaal geweest – vooral ook omdat de internationale gemeenschap ze erbij heeft geholpen. Als dat zou wegvallen, wordt het spannend hoe ze ermee omgaan.”

Kleine opvangkampen

Van de 8,4 miljoen Syrische kinderen zijn er ruim 2,5 miljoen (ongeveer 30 procent) gevlucht naar buurlanden als Libanon, Turkije en Jordanië. “We hebben hier geen grote opvangkampen zoals we die in andere landen hebben”, vertelt Violet Speek. “Alle vluchtelingen zijn in de dorpen terechtgekomen waar ook voornamelijk arme Libanezen wonen. Van de gevluchte Syriërs leeft 80 procent daar in half afgebouwde woningen, in een garage of bij andere families in huis. De rest – dat zijn zo’n 220.000 mensen – woont bij boeren op het land, in kleine, informele kampen met tien tot vijftig tenten. Er zijn 2020 van die kampjes en de meeste zijn niet aangesloten op de watervoorziening of de riolering.”

Geen permanente opvangplekken

De regering probeert de kampen in Libanon klein en overzichtelijk te houden. Het land ondervindt immers nog steeds de gevolgen van de Arabisch-Israëlische Oorlog in 1948, toen ongeveer 100.000 Palestijnen in grote Libanese vluchtelingenkampen terechtkwamen. De kampen van toen zijn achtergestelde Palestijnse woonwijken geworden. Speek: “In de hoop dat de vluchtelingen snel naar Syrië terug zullen keren, hebben de Libanezen geen permanente opvangplekken opgezet. Hun aanwezigheid maakt het vooral moeilijker voor de arme Libanezen, die alles – water, scholen, medische voorzieningen – met de Syrische vluchtelingen moeten delen.”

Child friendly spaces

Veel gevluchte kinderen dragen bovendien trauma’s en schokkende ervaringen met zich mee. “Ze weten niet of ze ooit zullen terugkeren en het volgen van onderwijs is vaak erg onzeker. 70 procent leeft onder de armoedegrens. Er is daardoor veel stress in de families en dat heeft veel impact op een kind.”
Hulporganisaties bieden daarom speciale opvangplekken, waar de kinderen hun verhalen kwijt kunnen en de ellende kunnen verwerken door met anderen te spelen. “Deze child friendly spaces zijn vooral op plekken waar kinderen niet of nauwelijks naar school gaan”, vertelt Speek. “Het is een middel dat erg belangrijk is na het uitbreken van een crisis. We richten ons vooral op programma’s met psychosociale zorg om kinderen de belangrijkste basisvaardigheden, zoals lezen en schrijven, te leren.”

Basisbehoeften hard nodig

Na bijna acht jaar crisis is de situatie nog niet verbeterd voor Syrische gezinnen die het land hebben moeten ontvluchten. Voor veel gezinnen zijn de kosten te hoog om hun kinderen naar school te laten gaan. “In die families is het uithuwelijken van jonge dochters een soort financieel beschermingsmiddel geworden”, zegt Speek. “Ook vanuit de hulporganisaties is er niet genoeg geld meer om al die kinderen naar school te krijgen. We kunnen kinderen hier trainen en leren overleven, maar kunnen ze niet een betere toekomst beloven. En dat komt door wat er in Syrië gebeurt. Zonder politieke oplossing blijven we in deze situatie. De basisbehoeften zijn nog steeds heel hard nodig. En een kind dat onderwijs krijgt, heeft betere kansen voor de toekomst.”
Fotografie: UNICEF Lebanon

UNICEF

Kinderen vluchten met hun familie of alleen voor de oorlog en het geweld in Syrië. Oorzaken waar ze niets aan kunnen doen, maar waarvoor ze wel de hoogste prijs betalen. Leren, spelen, gezond opgroeien in een veilige omgeving: dat is waar UNICEF hulp bij biedt. Help je mee? Kijk op unicef.nl/basics en help de kinderen van Syrië met UNICEF Basics mee de winter door.