Branded Content
Branded Content XTR Branded Content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.

‘De veerkracht van Syrische kinderen is echt bijzonder’

In Syrië staan de rechten van kinderen continu onder druk. Hoe vergaat het hun op weg naar de winter?

Het begon in Syrië allemaal bijna acht jaar geleden, met vreedzame demonstraties voor meer rechtvaardigheid en minder honger. Ze hadden een averechts effect: uit angst voor een volgende Arabische lente reageerde het regime met harde hand en namen de gevechten met, maar ook tussen rebellerende groeperingen steeds verder toe. De Syrische burgeroorlog was losgebroken.
Het extreem gewelddadige Islamitische Staat (IS) profiteerde, net als eerder in Irak, van de chaos en bezette verschillende steden. Vooral de meest onschuldigen werden slachtoffer: de Syrische kinderen.

Veiliger zonder IS

De invloed en aanwezigheid van IS zijn sinds 2015 langzaam maar zeker afgenomen. “De situatie in het land is daardoor veiliger“, vertelt Fran Equiza, directeur UNICEF Syrië. “Vergeleken met circa drie jaar geleden leven veel kinderen nu in gebieden waar geen dagelijkse bedreigingen meer zijn. De angst om aangevallen te worden, niet meer naar school te kunnen of te moeten vluchten, is afgenomen.
Maar in veel gebieden liggen nog mijnen. Kinderen zijn daarvan vaker het slachtoffer dan volwassenen, omdat ze spelen en rondrennen. En er zijn gebieden waar het conflict toch weer escaleert, zoals in Idlib. Daar wordt nog steeds gebombardeerd, hebben kinderen bijna alles verloren en is de situatie dus nog lang niet onder controle.”

Syrische veerkracht

Kunnen de kinderen die veel geweld hebben meegemaakt nog wel kind zijn en zorgeloos spelen? Volgens Equiza heeft de oorlog op alle Syrische kinderen psychosociale impact. “Bij sommigen een heel zware. We zien de laatste tijd meer vechtende en agressieve kinderen op de scholen. Dat komt vaak doordat ze zijn blootgesteld aan conflicten die met geweld of de dood zijn beslecht. De rol van de leraren is daarom ongelofelijk belangrijk.
Gelukkig zien we ook dat kinderen altijd kinderen blijven. Ongeacht waar ze vandaan komen, willen ze spelen en leren. Zo ontmoette ik een meisje uit Raqqa, dat vijf jaar op IS-territorium leefde en vreselijke dingen had meegemaakt. Ze was schichtig en stil, maar toen ze naar school mocht, werd ze direct weer speels, nieuwsgierig en vrolijk. De veerkracht van Syrische kinderen is echt bijzonder.”

Educatie biedt toekomst

Er zijn echter nog steeds 5,6 miljoen Syrische kinderen die bescherming nodig hebben, benadrukt Equiza. “Dat zijn kinderen die in onveiligheid leven en niet naar school kunnen. Sinds het begin van de oorlog is één op de drie scholen in Syrië verdwenen. Veel andere zijn beschadigd. Terwijl alle kinderen en hun ouders vooral educatie willen. Overal waar ik kom is dat het eerste waar mensen over beginnen. Ze zijn ervan overtuigd dat je met educatie kinderen een toekomst biedt.
Toen ik in Homs was, bezocht ik een school die je volgens onze standaarden nauwelijks een school kunt noemen; een leeg gebouw, zonder ramen, deuren of speelplaats. Er waren honderden kinderen tussen de 12 en 15 jaar oud. Alle leerlingen die ik sprak, hadden één duidelijke boodschap: we willen leren. Daardoor geloven ze in een mooie toekomst.” (Tekst gaat verder na de foto.)

Opvangkampen

Intussen wonen 2,8 miljoen Syrische kinderen niet meer thuis. Veel gevluchte kinderen zitten in opvangkampen in Jordanië, Libanon en Turkije.
“Wij helpen met onderdak, water, eten en onderwijs, om ervoor te zorgen dat ze terugkeren met voldoende vaardigheden en middelen voor een kansrijk leven”, zegt Equiza. “Veel families willen terugkeren naar hun huis, maar op dit moment is de situatie in veel gebieden in Syrië nog onvoldoende veilig. Overal loeren voor kinderen gevaren, zoals misbruik, kinderarbeid en uithuwelijking op zeer jonge leeftijd.”

Kind centraal

Kinderen hebben basisvoorzieningen nodig. Sterker nog, daar hebben ze recht op. Hoe kunnen we vanuit Nederland invloed uitoefenen op de rechten van kinderen? “Het is onze taak kinderen te beschermen zodat ze kunnen opgroeien. Dat moet centraal staan in de politieke discussies die over Syrië worden gevoerd. Kinderen betalen altijd de hoogste prijs in conflictsituaties. Het belangrijkste is dat een kind niet verantwoordelijk kan worden gehouden voor wat volwassenen doen.
En hoewel het beter gaat, is er nog erg veel te doen. Er is nog veel ondervoeding, tekort aan schoon water en er is een inhaalslag nodig met vaccinaties tegen besmettelijke ziekten, zoals polio en mazelen. Bovendien is de winter in aantocht.”
Door zijn grote betrokkenheid is het werk van Equiza zowel stressvol als dankbaar, geeft hij aan. “We zijn allemaal mensen en het is hartverscheurend om te zien hoe kinderen onder de oorlog lijden. Maar elke dag zien we meer kinderen naar school gaan en ingeënt worden. Ondanks alles hebben de mensen in dit land een erg sterke wil en hoop.”
Fotografie: Delil Souleiman en Khalil Ashawi

Help je mee?

Sinds het uitbreken van de oorlog is de extreme armoede in Syrië verdubbeld, van 34 naar 70 procent van de bevolking. Om kinderen basisbehoeften te kunnen geven, hun rechten te beschermen en ze toekomstperspectief te bieden, is geld nodig. Help je mee? Kijk op onze website hoe wij de kinderen van Syrië de winter doorhelpen met UNICEF Basics.