Branded Content
Branded Content XTR Branded Content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.

‘Kunstmatige intelligentie moet taal burger leren spreken’

Big Data en kunstmatige intelligentie hebben ook in de gezondheidszorg veel te bieden. Hoe kunnen we dat potentieel optimaal benutten en tegelijkertijd de privacy van gegevens garanderen?

Het was groot nieuws: een zelflerend computersysteem bleek tijdens een test huidkanker beter te kunnen herkennen dan 58 ervaren dermatologen. In 95 procent van de gevallen had het algoritme het bij het rechte eind, tegen een score van 86,6 procent van de dermatologen.
Dit is slechts een van de vele voorbeelden van de kracht van deep learning en machine learning. Systemen die gebruikmaken van deze vorm van kunstmatige intelligentie of Artificial Intelligence (AI) zijn namelijk veel beter dan de mens in staat om grote hoeveelheden data te analyseren en daarin patronen te herkennen. Dat is een groot voordeel. De hoeveelheid data in de samenleving verdubbelt ieder jaar en leidt tot datasets die te groot zijn om door reguliere programma’s bewerkt te worden: Big Data.

Data veilig delen

AI helpt om schaalbaar en slimmer om te gaan met deze grote hoeveelheden data. Tegelijkertijd is Big Data brandstof voor AI: lerende computersystemen hebben grote datasets nodig om zich te ontwikkelen. Zo had het zelflerende computersysteem dat de dermatologen versloeg meer dan 100.000 afbeeldingen van huidkanker bestudeerd.
Maar data zijn – zeker in de gezondheidszorg – vaak te gevoelig om zomaar te delen. Hoe kan AI leren van Big Data zonder de privacy te schenden? “Een manier om privacy te waarborgen is het versleutelen van data. Daarbij is het belangrijk dat er zo min mogelijk informatie verloren gaat”, legt dr. Stephan Raaijmakers, senior scientist AI bij TNO, uit. “Gelukkig wordt er gewerkt aan technologische oplossingen hiervoor, zoals Secure Multi Party Computation (MPC), een onderwerp waarbij TNO betrokken is. Je kunt het zien als een ‘gereedschapskist’ met dataversleutelingstechnieken. Met MPC kunnen meerdere partijen gezamenlijk met data rekenen alsof zij een gedeelde database hebben. Maar alle data blijft veilig binnen de eigen organisatie. Nationale initiatieven als de Personal Health Train werken deze benadering verder uit.”

Leefstijladvies op maat

Big Data is ook de basis voor een ambitieus gezondheidsproject waarbij TNO betrokken is: het ontwikkelen van een digitaal diagnose- en coachingsysteem gericht op het inzetten van gepersonaliseerde leefstijladviezen om de gezondheid te verbeteren, bijvoorbeeld van de één miljoen Nederlanders met diabetes type 2. “Veranderen van leefstijl kan medicatie overbodig maken en de kwaliteit van leven verhogen”, aldus dr. Heleen Wortelboer, senior scientist integrator bij TNO. “Maar om tot een gepersonaliseerd advies te komen, is veel data nodig, van de juiste kwaliteit en van verschillende bronnen. Van onderzoekers en zorgprofessionals, maar ook van patiënten en gezonde burgers.”

Een systeem als MPC kan alle data op een veilige en overzichtelijke manier delen en integreren, mét waarborging van de privacy. AI kan vervolgens helpen om de data om te zetten in bruikbare informatie om de diagnose, interventies en coaching te verbeteren, toegespitst op de persoonlijke profielen van al die patiënten. “Adviezen moeten de juiste snaar raken om echt effectief te zijn”, zegt Wortelboer. “Hoe gepersonaliseerd advies gepresenteerd wordt, is heel belangrijk.”

Begrijpelijkheid van AI

En daarover valt nog veel te leren, zegt Raaijmakers. “Wat zijn effectieve en begrijpelijke vormen van uitlegbaarheid? Wat wil een arts weten, wat overtuigt een patiënt? Het experimenteel vaststellen wat een effectieve uitleg van de conclusie van een algoritme is, zal de komende jaren steeds meer in de aandacht staan. Ook bij TNO, waar we voortgang boeken bij het openen van de blackbox van AI.” (Tekst gaat verder na de video.)

“AI biedt enorme kansen voor de gezondheidszorg”, zegt Wortelboer. “Het kan helpen om de twee belangrijkste uitdagingen aan te pakken. Hoe houden we mensen veel langer vitaal en gezond? En hoe houden we daardoor de zorg betaalbaar? “Als het vertrouwen in AI groeit en onderzoekers, zorgprofessional, patiënt en gezonde burger als
team leren hoe we algoritmen kunnen gebruiken, vinden we met behulp van Big Data de antwoorden op die vragen.”

Lees hier verder over AI, Big Data en de gezondheidszorg.

Innovation for life

Kunstmatige intelligentie is een van de belangrijkste ontwikkelingen van onze tijd. Daarom is het een van de aandachtsgebieden waarop TNO zich richt. TNO verbindt mensen en kennis om innovaties te creëren die de concurrentiekracht van bedrijven en het welzijn van de samenleving duurzaam versterken. Zo wordt aantoonbare meerwaarde geleverd voor overheid en bedrijfsleven op de grote maatschappelijke en economische vraagstukken.
Meer weten? tno.nl