Branded Content
Branded Content XTR Branded Content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.

De psychologie van beleggen: lessen van een Nobelprijswinnaar

Mensen zijn irrationele wezens, en al helemaal als het om geldzaken gaat. Psycholoog Daniel Kahneman heeft dat in zijn publicaties overtuigend aangetoond. Zo overtuigend zelfs dat hij er in 2002 de Nobelprijs voor de Economie voor kreeg. Zijn belangrijkste advies voor beleggers: houd emoties in bedwang.

Toen er nog geen geld was en mensen nog zelf op jacht gingen voor hun eten, hoefden ze zich niet druk te maken over stijgende of dalende aandelen. En dat was maar goed ook, want er waren destijds al genoeg redenen voor stress. Een onhandig geworpen speer kon al een omkering van de voedselketen veroorzaken en de mens tot prooi degraderen. Ook verstoting van de groep kon het eind van je leven betekenen. Als oermens had je echt een probleem als je er alleen voor stond. Dus kon je maar beter het voorbeeld van de anderen volgen. Wat destijds een zeer effectieve overlevingsstrategie was, staat vandaag de dag bekend als kuddegedrag.

Hoe angst het rationele verstand overruled

Ook de moderne mens vertoont nog regelmatig kuddegedrag. Op de beurs is dat ook duidelijk te zien. Wordt een specifiek aandeel massaal gekocht of juist verkocht? Dan moet een belegger sterk in zijn schoenen staan om zich daar niet door te laten meeslepen. Vooral het vooruitzicht op een mogelijk verlies maakt hem angstig. En angst is een krachtige emotie. Gevolg: een nerveuze belegger voor wie het lastig is om rationele beslissingen te nemen.

De prijs van verliesaversie

Iets verliezen heeft een veel grotere emotionele impact dan iets van dezelfde waarde winnen. Een teleurstelling over een verlies is zelfs zo’n twee keer groter dan de vreugde bij winst. Dit principe is wetenschappelijk aangetoond. Samen met zijn collega Tversky introduceerde Kahneman al in 1979 het begrip ‘verliesaversie’. In zijn bestseller ‘Thinking Fast and Slow’ geeft hij enkele voorbeelden van hoe dat principe in de praktijk werkt. De conclusie is keer op keer dat mensen vooral bereid zijn om risico’s te nemen als het gaat om het voorkomen of terugdraaien van verlies. Een risico nemen om een mogelijke winst te realiseren, is minder populair.

Op de automatische piloot

Als psycholoog begrijpt Kahneman heel goed waarom wij mensen soms irrationele keuzes maken. In bepaalde situaties reageren we intuïtief, op de automatische piloot, zonder er bewust over na te denken. Dat heeft met de werking van onze hersenen te maken. Maar hij ziet ondertussen wel een enorme hoeveelheid gemiste kansen. Op de lange termijn levert verliesaversie namelijk een stuk minder op dan een strategie waarbij mensen op een rationelere manier omgaan met risico’s.

Zelfoverschatting, confirmation bias

Naast verliesaversie vertonen mensen nog veel meer emotioneel geladen gedrag dat beursavonturen nadelig kan beïnvloeden. Zelfoverschatting bijvoorbeeld. Of confirmation bias, waarbij mensen alleen waarde hechten aan informatie die bij hun denkkader past. Stuiten ze op tegenstrijdige informatie? Dan bestempelen ze dat al snel als ‘niet correct’. Dat kan ernstige vormen aannemen, waarbij mensen blind worden voor kansen of risico’s. En dat is nog maar een topje van de ijsberg. Op websites als www.behaviouralfinance.net is te zien dat de door gedragseconomen opgestelde lijst nog veel langer is.

Emotionele triggers vermijden

Het loont dus om tijdens het beleggen je emoties goed in bedwang te houden. En dat is dan ook precies wat Kahneman particuliere beleggers aanraadt. Hij pleit voor een brede blik, gericht op de langere termijn. Daarbij is het zaak om emotionele triggers zoveel mogelijk te vermijden. Dagelijks de beursberichten bijhouden, werkt volgens Kahneman averechts. De pijn van de veelvoorkomende kleine verliezen overschaduwen namelijk het plezier van de eveneens veelvoorkomende kleine winsten. “Eén keer per kwartaal is genoeg”, schrijft hij, met betrekking tot het bijhouden van de beurs. “En meer dan genoeg voor individuele beleggers.”

De rol van ETF’s in de gedragseconomie

Een brede blik, beleggen voor de langere termijn en emoties buiten beschouwing laten. Dat zijn precies de zaken waar passief beleggen zich op richt. Wie met ETF’s belegt, spreidt de risico’s, volgt de index en richt zich op de lange termijn. Beurssentimenten en fluctuaties raken hem daardoor minder snel of zelfs helemaal niet. Geen onnodige stress dus over beurszaken. En dat is maar goed ook, want voor mensen zijn er momenteel al genoeg andere dingen om zich druk over te maken.

Think ETF’s

Think ETF’s is de eerste Nederlandse aanbieder van Exchange Traded Funds (ETF’s), ook wel indextrackers genoemd. ETF’s kenmerken zich door een brede spreiding en relatief lage kosten. Beleggen brengt altijd risico met zich mee. Klik voor meer informatie op www.thinketfs.nl en voor een disclaimer op thinketfs.nl/disclaimer