Branded Content
Branded Content XTR Branded Content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.

Laat maar waaien: 9 dingen die je nog niet wist over windenergie

Op de fiets voel je hoeveel energie er in wind zit. Met de windenergie van ‘onze’ Noordzee kunnen we heel Nederland van stroom voorzien. En dan houden we nog energie over voor de export ook. Maar hoe werkt dat eigenlijk, windenergie?

1. Hoe werkt een windturbine?

De wind brengt de wieken – de rotorbladen – aan het draaien. De rotorbladen drijven de generator aan, die de beweging omzet in stroom. De opgewekte stroom wordt omgezet naar een hoog voltage om het transportverlies klein te houden. TenneT, de netbeheerder voor windenergie, transporteert de stroom via kabels naar land. Aangekomen bij de woningen wordt het voltage teruggebracht naar 220 volt. De energieleveranciers zorgen vervolgens voor de stroomvoorziening aan huishoudens.

2. Verschillende typen

Er bestaan verschillende typen windturbines. Landturbines zijn kleiner dan zeeturbines. In de nieuwe offshore windparken bij Borssele komen turbines met torens van mogelijk 120 meter hoog en rotorbladen van 77 meter lang. Het totale bouwwerk is dan 197 meter hoog. Deze turbines hebben een vermogen van 8 MW.

3. Windkracht

Het type windturbines dat al ruim tien jaar in het offshore windpark bij Egmond aan Zee staat, gaat draaien bij circa windkracht 3. Bij circa windkracht 5 tot 10 leveren ze hun maximale vermogen. Waait het nog harder, dan worden de turbines met het oog op veiligheid ‘afgeschakeld’: de rotorbladen worden zo gedraaid dat ze geen wind vangen en tot stilstand komen.

4. Weinig wind

Als een windpark stilstaat – omdat het niet waait of te hard waait – kunnen huishoudens toch hun elektrische apparaten gebruiken, met stroom afkomstig uit elektriciteitscentrales die op kolen of aardgas draaien. Het bestaan van verschillende bronnen is nodig om vraag en aanbod in balans te houden en altijd aan de elektriciteitsvraag te kunnen voldoen.

5. Veiligheid voor scheepvaart

De nieuwe windparken worden gebouwd op de ‘middenbermen’ van de scheepvaartroutes voor grote schepen. Kleine schepen (tot 24 meter) mogen straks dwars door het windpark varen. Alleen voor grotere ‘kleine schepen’, zoals sommige vissersboten, betekent de aanleg van een windpark dat zij daar niet meer mogen varen. Dat heeft te maken met het risico op ongelukken en schade.

6. Bescherming van de natuur

Ook de natuur speelt een rol bij de bouw van de windparken. Voor het welzijn van de bruinvis in de Zeeuwse wateren gelden geluidsbeperkingen tijdens de bouwfase van de windparken voor de kust bij Borssele. Tijdens de exploitatiefase gelden maatregelen ter bescherming van vogels en vleermuizen. Zo komt er een systeem dat real-time vogelmigratie waarneemt en voorspelt. Bij een hoge vogeldichtheid worden de windturbines stilgezet; de inschatting is dat dit ongeveer 30 uur per jaar zal gebeuren.

7. Nieuw leven

Stichting Noordzee en Natuur & Milieu werken samen aan plannen voor natuurversterking in windparken, net als het Wereld Natuur Fonds. Rondom de palen van windturbines zit steen: hard materiaal waaraan oesters houvast vinden. Als het lukt om oesters te herintroduceren, trekt dat weer nieuwe organismen en nieuw leven aan: een verrijking van de natuur en biodiversiteit op zee.

8. Export

De potentiële productie door wind op het Nederlandse deel van de Noordzee is ongeveer 34 GW (bron: Energierapport; Transitie naar Duurzaam, 18 januari 2016). Er is 25 GW nodig om in de volledige elektriciteitsvraag van Nederland te voorzien. Nederland zou met dit potentieel – een overschot van 9 GW – een belangrijke elektriciteitsexporteur kunnen worden.

9. Opslag

De reden dat naast windparken vooralsnog fossiele elektriciteitscentrales nodig zijn, is het nog ontbreken van grootschalige opslag van windenergie. Dit is momenteel onderwerp van onderzoek. Ook internationale samenwerking kan de leveringszekerheid van windenergie vergroten. Zo kan een windpark op zee als stepping stone dienen: als energiecentrale en ‘interconnector’ tussen landen tegelijk. Op een windstille dag zou Nederland dan gebruik kunnen maken van windenergie uit Groot-Brittannië of Denemarken: een duurzame oplossing waar geen fossiele brandstof meer aan te pas komt.

Is stroom uit een windturbine eigenlijk meteen bruikbaar voor je koffiezetapparaat?