Branded Content
Branded Content XTR Branded Content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.
Minder suiker betekent niet altijd minder calorieën

Zo weet je écht wat je eet

Fabrikanten maken steeds meer producten met minder of geen suikers. Dat klinkt goed, al betekent het niet altijd dat het aantal calorieën daalt. Toch denken veel consumenten van wel. Leer hier hoe je écht weet wat je eet.


In navolging van het Akkoord Verbetering Productsamenstelling uit 2014, is eind 2018 het Nationaal Preventieakkoord getekend door ruim zeventig organisaties. Door onder meer overgewicht en obesitas aan te pakken, kan de gezondheid van veel Nederlanders verbeteren. Verbetering van het productaanbod in supermarkten is daarbij een prioriteit. Er wordt toegewerkt naar een aanbod met minder zout en energie (kilocalorieën; kcal).

Smaak en volume

Veel fabrikanten herformuleren daarom hun producten. Ze verlagen bijvoorbeeld de hoeveelheid suiker in voedingsmiddelen. Veel consumenten denken: minder suiker, dus minder calorieën. Maar dat is niet altijd zo. Dat komt doordat suiker meerdere functies heeft. Het maakt voedingsmiddelen zoet, maar geeft ze ook volume en structuur. Haal je de suiker uit een cake, dan ben je én de zoete smaak én het volume kwijt.
Fabrikanten moeten dus een ander ingrediënt gebruiken om die cake hetzelfde volume te geven. En dan kan het zomaar zijn dat een plakje van die ‘cake met minder suiker’ vanwege dat nieuwe ingrediënt zelfs meer calorieën bevat dan de originele variant met suiker. Kortom, minder suiker is niet per se de oplossing als het gaat om het bestrijden van overgewicht.

Minder suiker, meer calorieën’

De ‘minder suiker’-claim zorgt voor verwarring bij consumenten, merkt Joris de Jongh, senior marktonderzoeker bij Ruigrok Netpanel. Voor Kenniscentrum suiker & voeding heeft Ruigrok Netpanel onder bijna twaalfhonderd Nederlanders van 18 jaar en ouder – (mede)verantwoordelijk voor de dagelijkse boodschappen – de kennis, houding en het gedrag rond suikerverlaging in levensmiddelen gepeild. “We hebben de deelnemers zeven producten voorgelegd en ze gevraagd het verschil in calorieën tussen een gewone en een in suiker gereduceerde variant in te schatten”, legt De Jongh uit.

Verwarrende mayonaise

Uit het onderzoek blijkt dat met name de caloriereductie van vaste producten (voedingsbiscuit, ontbijtkoek, winegums en muesli) wordt overschat. De muesli uit het onderzoek bevat 45% minder suiker dan vergelijkbare producten, de andere producten 30% minder dan de gewone varianten. De caloriereductie bedraagt echter gemiddeld maar 3 tot 5%. Ook suikervrije mayonaise zaait verwarring met 20% méér kcal dan de gewone variant.
“Het lijkt erop dat Nederlanders niet goed op de hoogte zijn dat suikerreductie niet altijd gepaard gaat met een evenredige caloriereductie en dat hun kennis over suiker en vet niet altijd klopt. Zo denkt een derde dat suiker meer calorieën bevat dan vet, terwijl het juist andersom is: 1 gram suiker bevat 4 kcal en in 1 gram vet zitten 9 kcal. Dit lijkt mij een signaal voor onder andere de voedingsindustrie dat hier duidelijker over gecommuniceerd moet worden.”

Hoe lees je een etiket?

Fabrikanten zijn verplicht om naast een ingrediëntenlijst ook een voedingswaardetabel op de verpakking te zetten. Beide lijsten zijn waardevol en vullen elkaar aan. De ingrediëntenlijst, waarin de fabrikant moet vermelden wat er allemaal in een product zit, is handig als je bepaalde ingrediënten niet wil of kan eten.
Maar over bijvoorbeeld de hoeveelheid suiker zegt die lijst weinig. Niet iedere consument weet namelijk welke ingrediënten suikers zijn of bevatten. Bij sommige ingrediënten is duidelijk dat het om suiker gaat. Voor andere, zoals lactose en vruchtenconcentraat, geldt dat wellicht niet.

Per 100 gram

Daarom is de voedingswaardetabel een goede aanvulling op de ingrediëntenlijst. Daarin staat de hoeveelheid van alle suikers onder één noemer, namelijk onder ‘waarvan suikers’. Zo is, bijvoorbeeld voor mensen die letten op hun inname van suikers of calorieën, altijd terug te vinden hoeveel het product in totaal bevat van een betreffende voedingsstof. Van zeven voedingsstoffen moeten fabrikanten de voedingswaarde per 100 gram of 100 ml vermelden. Dit maakt dat je twee producten met elkaar kunt vergelijken. Als je op calorieën, suikers, verzadigd vet of zout let of meer vezels wilt eten: pak de ingrediëntenlijst en de voedingswaardetabel erbij. Samen leveren ze alle informatie die je nodig hebt.

Laat je niet in verwarring brengen

Als consument kun je wel eens op het verkeerde been gezet worden. Bijvoorbeeld door aanprijzingen zoals ‘rijk aan vitamine C’ of ‘bron van vezels’. Maar ook door verschillend gebruik van de term ‘light’. Hoe prik je daar doorheen?
Er mag ‘light’ op een product staan als er minimaal 30% minder calorieën, vet of suiker in het product zit, vergeleken met het gewone product. Light betekent dus niet altijd minder calorieën. Wanneer er bijvoorbeeld minder vet in een product zit is dit vaak vervangen door koolhydraten en eiwitten die ook energie bevatten. Het product bevat dan misschien meer calorieën dan je zou verwachten. Daarom raadt onder meer het Voedingscentrum aan om naar de calorieën te kijken bij (light)producten.

Illustratie: Rhonald Blommestijn