Branded Content
Branded Content XTR Branded Content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.
Column

Innovatie vraagt bovenal moed

Schrijver Jetske van der Schaar (38) is drager van een gen dat onvermijdelijk tot de ziekte van Alzheimer leidt als ze begin vijftig zal zijn. Ze vertelt openlijk over de uitdagingen van onderzoek in een documentaire die op 21 september te zien is op NPO 2. In deze column schrijft ze: “We zijn te bang om echt voor innovatie te gaan.”

Innovatie vraagt meer dan kennis en kunde, meer dan tijd, geld en energie, meer dan de samenwerking tussen overheid, wetenschap en industrie. Het begint bij ons als samenleving met het vernieuwen van onze houding. Meer dan al het andere vraagt innovatie de moed om risico’s te nemen, om te durven falen en bovenal om te geloven dat het kan: binnen een paar jaar een middel tegen dementie.

Geen geld

Met grote ogen keek ik naar archiefbeelden van de Apollo 11 waarop te zien is hoe kort voor de lancering in alle rust door Launch Control werd omgeroepen dat een lekkende waterstofklep was ontdekt. Terwijl technici de bouten vast begonnen te draaien, ging de bemanning volgens plan aan boord, in het vertrouwen dat het goed zou komen, ook al werd het probleem pas omzeild met reeds drie nullen op de klok. Zo ging de mens naar de maan.
Waar, vroeg ik me af, waren de protocollen om dit te vertragen en tegen te gaan? Als vandaag een ruimteschip op Schiphol klaar zou staan om op te stijgen naar een wereld zonder dementie, zat er geen Nederlander in. Sterker nog, er zouden bij voorbaat al geen geld, geen draagvlak en geen vertrouwen in de mogelijkheid ervan zijn geweest.

Budget verdubbelen

Dementie is een snel groeiende doodsoorzaak. Van de top tien aandoeningen waar we massaal aan sterven, is dit de enige die niet te voorkomen, niet te genezen en zelfs niet te vertragen is. Een of de vijf landgenoten wordt vroeg of laat ziek.
En toch. In vergelijking met kanker is dertig keer zo weinig geld beschikbaar voor onderzoek naar dementie. Zelfs met het voorstel van minister Hugo de Jonge om het budget te gaan verdubbelen, lopen we het gat bij lange na niet dicht. Dat ligt niet enkel aan de overheid. Van de 25 grootste goede doelen staat Alzheimer Nederland op een schamele 23ste plaats. Blijkbaar geloven we er niet (meer) in.
Terwijl serieuze pogingen om dementie te bestrijden nog maar net zijn gestart. Pas sinds een jaar of tien is de diagnose met zekerheid te stellen.

Onverschrokken

Ook hier geldt: voorkomen is beter dan genezen. Genetische aanleg kan doorslaggevend zijn om de ziekte te stoppen voordat die start. Maar we zijn bang om onze vatbaarheid te kennen, zolang we er niets tegen kunnen doen, zelfs al kunnen we er wel iets méé doen. Wie met grote zekerheid ziek zal worden en deel wil nemen aan presymptomatisch onderzoek, strandt echter op een muur van weten regelgeving waar geen risico doorheen komt – en daarmee ook geen kans.
“Als ik zou zeggen,” sprak Kennedy in ’62, “dat we een gigantische raket naar een onontgonnen hemellichaam sturen, met apparatuur, materialen en technologieën die we nog niet uitgevonden hebben, dan moeten we onverschrokken zijn.”
Dát is wat innovatie vraagt. Het mandaat, de middelen en bovenal de moed van de hele samenleving om voluit voor een wereld zonder dementie te gaan. Als we erin dúrven te geloven en daar ook naar handelen, wordt het onmogelijke mogelijk.

Jetske van der Schaar is onafhankelijk schrijver en journalist. Ze is niet verbonden aan Roche.