Branded Content
Branded Content XTR Branded Content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.

De patiënt staat centraler dan ooit

Wat wil een patiënt eigenlijk zelf? En hoe kijkt hij of zij terug op het resultaat van een behandeling? Bij value-based healthcare moeten die vragen worden beantwoord. Zorgminister Bruno Bruins tuigde daarom het programma Uitkomstgerichte zorg 2018-2022 op. Tweegesprek met Ward Bijlsma (Menzis) en Wendy Maas (Roche). “Niet alleen de klinische uitkomst van een behandeling telt, maar ook de kwaliteit van leven.”

Ze willen nog weleens lijnrecht tegenover elkaar staan, farmaceutische industrie en zorgverzekeraars, maar in het dossier vbhc (value-based healthcare , ofwel waardegedreven – of uitkomstgerichte – zorg) hebben deze twee belangrijke spelers in de zorg elkaar gevonden.
Wendy Maas van farmaceut Roche en Ward Bijlsma van zorgverzekeraar Menzis zeggen niet dat dit het ei van Columbus is, maar door te werken vanuit het vbhc-uitgangspunt – de patiënt staat van begin tot de nazorg geheel centraal – worden de resultaten van de behandelingen op den duur beter en zullen de uitgaven deels worden beteugeld. Waardegedreven zorg is helemaal geen rocket science en soms zelfs een no-brainer, zeggen de twee.

Nieuwe generatie artsen

Waarom is het dan geen gemeengoed in onze Nederlandse ziekenhuizen? “Omdat we in de loop van tientallen jaren een ingewikkeld zorgsysteem hebben opgebouwd waarbinnen elke zorgaanbieder vooral met zijn eigen stukje bezig is,” zegt Ward Bijlsma, oud-oogarts en nu inkoopmanager bij zorgverzekeraar Menzis. “Daardoor werken de ‘organen in het zorglichaam’ te weinig samen om een gezamenlijk doel te bereiken: een gezond geheel.”
Wendy Maas, manager value-based healthcare bij Roche, vult aan: “Gelukkig zie ik nu dat het onderling samenwerken langzaam maar zeker groeit. Het vertrouwen moet door de gehele keten ontstaan door gewoon samen te werken. Overigens horen daar ook de data-analisten bij, omdat de zorg nu en in de toekomst steeds meer datagedreven zal gaan werken. De nieuwe generatie artsen zal veel meer met voorspellende modellen gaan werken.”

Beste resultaat

Kan ik na een knie- of heupoperatie weer met mijn kleinkinderen wandelen of ooit nog de marathon van Rotterdam lopen? Dat zijn vragen die patiënten zichzelf stellen en kenmerkend zijn voor waardegedreven zorg. Het gaat dus primair om het resultaat voor de patiënt. “Zorg daarom dat voor die patiënt de keten goed op elkaar aansluit,” gaat Maas verder. “Organiseer de zorg zo dat de patiënt de juiste zorg op het juiste moment en liefst op de juiste locatie krijgt.”
Bijlsma sluit zich hierbij aan en ziet ook voor de arts voordelen om zo te werken. “Er zal best een paradigma-shift plaatsvinden, maar dan krijg je uiteindelijk meer plezier in je werk en een tevredener klant. Door constant samen te werken aan het verbeteren van de kwaliteit is de zorg van morgen beter dan die van vandaag. Je krijgt door deze ontwikkeling een bundeling van zorg op de juiste plek. Je zult als consument uiteindelijk naar een behandelaar gaan die de kan best in de buurt, maar misschien moet je voor die darmkankeroperatie naar een ander ziekenhuis, omdat daar de meeste ervaring zit. Mijn wens is dat samenwerken en kwaliteit verbeteren al bij de eerstelijnszorg beginnen met uiteindelijk voor de patiënt het beste resultaat.”

Doorbraken mogelijk maken

De rollen van farmaceut en zorgverzekeraar bij het stimuleren van waardegedreven zorg zijn verschillend, maar eigenlijk ook weer niet. Het komt erop neer dat ze hun netwerken beschikbaar stellen en daar waar mogelijk een duwtje geven.
Maas: “Mijn werk voor Roche bestaat uit het creëren van draagvlak voor waardegedreven zorg door aan te jagen, ziekenhuizen te verbinden en doorbraken mogelijk te maken. Dat is een andere rol dan in het verleden.
Ook bij ons was het oude model, net als in de ziekenhuizen, gebaseerd op volume en een vergoeding hiervoor tegen een bepaalde prijs. We zijn op weg naar een model waarbij de waarde voor de patiënt centraal staat. In dat model telt niet alleen de klinische uitkomst, maar ook de kwaliteit van leven. Om dat te bereiken, stellen we onze kennis beschikbaar en als het moet een budget om mee te denken als innovator. We zien dat de zorg van massa naar maatwerk gaat. Voor ons is vbhc een stap naar personalized healthcare , gepersonaliseerde zorg.”

Prikkels inbouwen

Ward Bijlsma van Menzis heeft een extra middel tot zijn beschikking: zijn buidel met geld. Zijn uiteindelijke doel voor Menzis is het ontstijgen van de rol als ‘administratiekantoor’. “We zijn bezig om zorg in te kopen bij ziekenhuizen waar wordt gewerkt – of de wil is er om te werken – met vbhcconcepten. Hun drive om zich te verbeteren en zich te onderscheiden op kwaliteit maakt ze een logische partner voor uitkomstgerichte afspraken.
Nu bestaan er nog allerlei schotten bij de financiering, die gaan we wegnemen. Je moet dan denken aan een ‘bundel geld’ – bundled payments – voor een patiënt. Dat is een bedrag voor het hele zorgpad: van begin tot en met de nazorg van een behandeling. Zo bouwen we een prikkel in om er nog meer werk van te maken dat de operatie in één keer goed gaat.
Het systeem is nu zo dat er geen financieel nadeel kleeft aan een complicatie. Wij betalen die hersteloperatie. Maar als een ziekenhuis volgens vbhc werkt, wordt het geleverde werk telkens beter. Het ziekenhuis houdt geld over, dat kan worden ingezet om weer nieuwe technieken binnen te halen. Het is een prikkel om de kwaliteit verder te verbeteren.”
Tekst: Eduard Voorn, fotografie: Marieke Duiijsters