Sponsored content
Sponsored content

Hoe gezond is onze lucht?

Schone lucht, binnen en buiten, is onmisbaar. Helaas is het geen vanzelfsprekendheid. De lucht die we inademen – 20.000 keer per dag! – is vervuild. Dat kan grote impact hebben op onze gezondheid.


“Slechte lucht kan gezonde mensen ziek maken en zieke mensen zieker”, zegt Michael Rutgers, Directeur van het Longfonds. Deze organisatie beijvert zich voor het gezond maken van de lucht in Nederland, want dat is hard nodig, zegt Rutgers: “Jaarlijks overlijden ruim 5.000 mensen als gevolg van ongezonde lucht en melden zich 16.000 mensen bij de spoedeisende hulp met klachten die gerelateerd zijn aan vieze lucht.”

Luchtverontreiniging, binnen en buiten, staat hoog op de wereldwijde ranglijst van ziekteveroorzakers. Daar moeten oplossingen voor komen

Kanariepietjes

Natuurlijk zijn er verschillen per regio, maar in vrijwel heel Nederland is de lucht ongezond. “En toch”, zegt Rutgers, “plaatst men sportvelden naast industriegebieden of ontwikkelt men scholen en verpleeghuizen vlakbij snelwegen en voert de overheid de snelheid op de weg op, en daarmee de uitstoot van vieze stoffen. Dat is ongezond en onverantwoord.”

Nederlanders zijn zich nauwelijks bewust van het feit dat slechte luchtkwaliteit (binnen en buiten) een nadelige invloed op de gezondheid kan hebben. Rutgers: “We hebben het laten onderzoeken, hooguit 12% heeft wel eens informatie opgezocht over de luchtkwaliteit in hun buurt. De circa één miljoen longpatiënten die Nederland telt - vooral mensen met astma en COPD - kennen het probleem maar al te goed. Van hen weet circa 70% dat vieze lucht ongezond voor hen is, omdat ongeveer hetzelfde aantal er direct gezondheidsklachten van krijgt. Ik vergelijk het wel eens met de kanariepietjes die men vroeger mee de mijnen in nam om zuurstofgebrek te detecteren. Longpatiënten voelen het gelijk als de luchtkwaliteit slecht is. Hun longen zijn een soort meetinstrumenten van ongezonde lucht.”

Iemand die dat kan beamen is Arie Mulder. Hij verhuisde met vriendin en dochter van de binnenstad van Zwolle naar het Drentse platteland. Door zijn werk stond hij bijna dagelijks in de file. Hij kreeg steeds meer last van zijn astma en geregeld ook een longontsteking: “Ik heb familie in Groningen en steeds als ik daar was, voelde ik me fitter. We zijn een huis gaan huren op het Drentse platteland. Ik werk nu vooral vanuit huis en nog maar één dag per week in Zwolle. Vroeger was ik na een dag werken moe, hier voel ik me stukken beter en heb ik ‘s avonds energie over. Die verbetering is medisch aangetoond: tijdens de laatste longfunctiemeting bleek dat mijn longen voor het eerst sinds lange tijd vooruit zijn gegaan.”

Bewustwording

Volgens Rutgers moet er hard gewerkt worden aan de bewustwording over de nadelen van ongezonde lucht. Een groot probleem daarbij is alleen dat in Nederland de normen van de EU gehanteerd worden en niet die van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO): “De EU-normen zijn twee keer zo hoog en daarmee veel ongezonder en zelfs die halen we nog niet overal. Als we de EU-normen wel halen, vullen we de normen meteen weer op door bijvoorbeeld harder te rijden. Het signaal dat daardoor afgegeven wordt is: het zal wel meevallen. Als we de normen van de Wereldgezondheidsorganisatie hanteren, en dus niet naar economische haalbaarheid kijken maar naar gezondheidsschade, dan is de lucht in Nederland ongezond. Een ander feit dat het gevoel van urgentie tempert, is dat gezondheidsproblemen zich vaak langzaam ontwikkelen. Als we kinderen op een school zetten dichtbij een snelweg, bouw je gaandeweg schade op waar je meestal pas op de lange termijn last van krijgt.”

Het Longfonds gaat de komende tijd dan ook sterk inzetten op de bewustwording, vooral ook omdat er op microniveau al snel winst te behalen valt. Rutgers: “Vaker de fiets nemen, vooral geen 130 km zones, auto’s en scooters elektrisch maken, minder vlees eten, niet op hout stoken, thuis werken, op afstand vergaderen. Kleine dingen die in zijn totaliteit veel verschil maken.”

Longpatiënten voelen het gelijk als de luchtkwaliteit slecht is. Hun longen zijn een soort meetinstrumenten van ongezonde lucht

Binnenshuis

Met de kwaliteit van de lucht buitenshuis is het dus niet goed gesteld. Hoe zit het eigenlijk met de kwaliteit van de lucht binnen, thuis, op school of op kantoor? Volgens Milieu Centraal kan de luchtkwaliteit binnen slechter zijn dan buiten als er niet voldoende wordt geventileerd. Door de goede isolatie van onze woningen, is er namelijk geen sprake meer van ‘natuurlijke’ ventilatie via kieren en gaten. Ramen en ventilatieroosters moeten open om de vervuilde lucht van binnen af te voeren.

Ook binnenshuis kunnen er namelijk tal van bronnen van vervuiling zijn, legt Tim van der Graaf uit. Hij is bij Philips expert op het gebied van de ontwikkeling van luchtreinigers en luchtbevochtigers. “Grofweg gaat het om drie soorten luchtvervuiling. Fijnstofdeeltjes die je niet ziet met het blote oog maar die door inademing diep in de longen kunnen doordringen. Denk bijvoorbeeld aan stof van het branden van een openhaard of van kaarsen of van het wegverkeer buiten. Twee: deeltjes met een biologische oorsprong zoals pollen, virussen, bacteriën, huisstofmijt en schimmels. Ook die zie je zelden, maar ze dwarrelen wel in de lucht. Schimmels komen vaak voor in combinatie met vochtproblemen, als er bijvoorbeeld niet genoeg geventileerd wordt in een badkamer of keuken. En het derde probleem zijn de schadelijke gassen die uit bijvoorbeeld spaanplaat, vloerbedekking of verf kunnen komen.”

hoe-vermijd-ik-vieze-lucht

Het onzichtbare zichtbaar maken

Een slechte kwaliteit van de binnenlucht kan gezondheidsklachten veroorzaken. Het zogeheten sick building-syndroom is een combinatie van aandoeningen die gerelateerd zijn aan je werkplek of woning. Sinds 1984 wordt het door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) erkend als ziekte. Symptomen zijn onder andere hoofdpijn, spierpijn, uitputting, hoesten, duizeligheid, droge jeukende huid, neusirritatie en moeite met ademhalen.

Wie zulke klachten ervaart en twijfelt aan luchtkwaliteit van zijn woning moet volgens Van der Graaf eerst zorgen voor inzicht, het onzichtbare zichtbaar maken: “Meten is weten als je twijfelt aan de luchtkwaliteit in jouw woning. De ideale luchtvochtigheid ligt tussen 40% en 60%. Ook zijn er fijnstof- en CO2-sensoren waarmee je kunt checken of de afzuiginstallatie in de keuken goed werkt en of er luchtvervuiling van buiten binnen komt. Sommige slimme thermostaten hebben al zulke sensors.” Als je weet hoe je woning ervoor staat, dan kun je maatregelen nemen (zie kader onderaan het artikel).

Toekomst

Een goede kwaliteit van onze binnenlucht wordt in de toekomst zo mogelijk nog belangrijker. Dat stelde ook de Gezondheidsraad in een rapport uit 2013. Verstedelijking, verkeer en klimaatverandering maar ook nieuwe stoffen en technologieën, en veranderd bewonergedrag en gebruik van woningen zullen daarop van invloed zijn. Er werd gepleit voor een proactieve en geïntegreerde aanpak. Ook Philips ziet de kwaliteit van de binnenlucht als een toenemende punt van aandacht. Er wordt voortdurend gekeken hoe technologie kan bijdragen aan een betere leefklimaat. “Luchtverontreiniging, binnen en buiten, staat hoog op de wereldwijde ranglijst van ziekteveroorzakers”, besluit Van der Graaf. “Daar moeten oplossingen voor komen. Daarom werken we samen met partijen als het Longfonds om een steentje hieraan bij te dragen.”

Meten is weten

Wil je snel checken hoe het zit met de luchtkwaliteit in jouw woonplaats? Kijk op de kaart van Luchtmeetnet, een initiatief van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu, het Rijksinstituut voor Volksgezondheid (RIVM), GGD Amsterdam, DCMR Milieudienst Rijnmond, Provincie Limburg en Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB). De website toont de ongevalideerde gemeten luchtkwaliteit op meetpunten in Nederland. Gekleurde bolletjes laten zien hoe het ervoor staat: blauw is goed, geel matig en rood slecht. De data worden continu bijgewerkt voor een real-time beeld van de luchtkwaliteit in Nederland.

Vijf tips voor betere binnenlucht

  • Rook niet
  • Voorkom schadelijke stoffen: let op de materialen en meubels die je in huis gebruikt (spaanplaat, oplosmiddelen in verf)
  • Zorg voor voortdurende aanvoer van schone lucht door open ramen of ventilatieroosters, en zorg ervoor dat deze lucht door het hele huis kan stromen. Ventileer niet aan de wegkant van je huis en niet in de spits.
  • Ventileer extra als je kookt, doucht of klust in huis, of als er veel mensen in huis zijn
  • Verminder vocht in huis, bijvoorbeeld door was buiten te hangen of met de deksel op de pan te koken
    Bron: Milieu Centraal en het Longfonds

De jongen die verliefd was op zijn trompet

Het liefst wil hij de hele dag spelen, zo dol is hij op zijn trompet. Maar Tammam (9 jaar) lijdt aan obstructieve bronchitis, waardoor zijn longen en bronchiën vernauwen en zijn ademhaling beperkt wordt. Daarom is hij vaak te moe om zelfs maar heel even te oefenen. Toen hij toch het derde deel van Haydns concerto kon spelen, kwam er een droom voor hem uit. Wil jij meer weten over Tamman en het waarmaken van dromen? Ontdek zijn verhaal op philips.com/innovationandyou.

Het leven verbeteren

Philips wil het leven van mensen over de hele wereld verbeteren door middel van zinvolle innovaties. Meer weten? Ontdek de verhalen op philips.com/innovationandyou