Sponsored content
Sponsored content
Het hart

“Pijn op de borst? Laat de arts verder kijken!”

Een dotterbehandeling of bypassoperatie is vaak helemaal niet nodig, volgens hoogleraar klinische cardiologie en interventiecardioloog Jan Piek. Een kransslagader kan nog prima werken met een vernauwing. Het is de kunst om het juiste vat te behandelen, en daarvoor moeten artsen meer diagnostisch onderzoek doen.

Neem het voorbeeld van meneer Deurloo. Hij is 62 jaar en heeft een stressvol beroep. Op een nacht in december heeft hij een drukkend gevoel op de borst. Meneer Deurloo gaat naar het ziekenhuis, waar de cardioloog een hartfilmpje laat maken tijdens een inspanningstest op de fiets. Maar dat geeft geen duidelijkheid. Dan brengt de cardioloog zijn kransslagaders in beeld tijdens een katheterisatie. Een katheter wordt naar het hart gevoerd en met wat contrastvloeistof is te zien dat de kransslagaders van meneer Deurloo meerdere vernauwingen hebben. Dat is meestal een recept voor een bypassoperatie, een zware openhartoperatie waarbij de chirurg een omleiding aanlegt langs de vernauwde vaten. Meneer Deurloo krijgt een verwijzing naar het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam voor de behandeling. Maar daar twijfelt het hartteam met de betrokken artsen. De patiënt traint drie keer per week in de sportschool zonder klachten. Dat kan niet als het hart echt te weinig zuurstof krijgt. Deurloo: “Ik lag klaar op een brancard, maar toen kregen de artsen over mijn hoofd een discussie of het wel nodig was. Ik dacht nog: Hallo, ik lig hier. Wat is er aan de hand? Toen werd professor Piek erbij gehaald.”

Hoogleraar klinische cardiologie en interventiecardioloog Jan Piek doet extra metingen, en de vernauwde vaten blijken nog prima te werken. Waarschijnlijk helpen de kleine vaatjes de vernauwde kransslagaders een handje. Meneer Deurloo wordt niet geopereerd, maar krijgt nieuwe medicijnen en snel een volgende controle. Piek: “Met een bypass was deze patiënt niet geholpen. Het is beter om eerst goed uit te zoeken welk vernauwd vat zorgt voor de klachten. Vaak zijn er maar een of twee vernauwingen die de klachten veroorzaken, en bij deze patiënt dus helemaal geen.”
Met de ComboWire, een druk- en stromingsgevoelige geleidedraad, kunnen cardiologen de druk in de bloedvaten en tegelijkertijd de stroming van het bloed door de vaten opmeten. Het geeft artsen fysiologische informatie”, zegt Ronald Lindgreen, Product Specialist bij Philips Image Guided Therapy. “Stroomt er nog voldoende bloed naar het gebied achter de vernauwing? Dit wordt gecombineerd met beeld van het hart en de vaten, de zogeheten angiografie.” Deze aanvullende gegevens kunnen een groot verschil maken – in het geval van meneer Deurloo medicijnen in plaats van een zware operatie.

Bekijk hieronder de afbeeldingen en neem een kijkje in de operatiekamer.

Overbehandeling

Er zijn verschillende technieken (FFR, cFR, iFR), die verschillende informatie kunnen geven, over de druk binnen een vat en de doorstroming van het bloed. Als een vat vernauwd is maar verder goed functioneert, is opereren niet direct noodzakelijk, vindt Piek. “Jaarlijks krijgen 8000 mensen een bypassoperatie, terwijl dat vaak niet nodig is. Als de arts eerst goed uitzoekt welk vernauwd vat zorgt voor de klachten, is er meestal alleen een dotterbehandeling nodig voor een of twee kransslagaderen. Dat is veel minder ingrijpend dan een bypass.”

Bij de dotterbehandeling rekt de arts het vernauwde vat op met een ballon en plaatst een stent, een soort hekwerkje, om het vat open te houden. Vaak gebeurt dat direct als er tijdens katheterisatie een vernauwingen wordt gezien. Maar ook een dotterbehandeling is volgens Piek niet altijd noodzakelijk. “In een vernauwd vat dat goed functioneert, hoort geen stent. Dat is overbehandeling. Op de lange termijn is de patiënt slechter af, want ook stents kunnen weer dicht gaan zitten. Je moet eerst het zuurstofgebrek van het hart beter onderzoeken, en uitzoeken welk vat voor de problemen zorgt. Daar is vaak een extra scan of test voor nodig, liefst al voor de katheterisatie. Dat lijkt omslachtig, maar is uiteindelijk beter voor de patiënt.”

Minder onderzoeken, meer informatie

Philips werkt samen met cardiologen hard aan nieuwe manieren om de vernauwde kransslagaders en hun doorstroming beter in beeld te brengen. Lindgreen: “We hebben bijvoorbeeld een procedure ontwikkeld waarbij er, zonder toediening van extra medicijnen om het hart zich maximaal te laten inspannen, toch metingen kunnen worden verricht. Ook start binnenkort een pilot met zogeheten co–registratie, waarin de waardes van de metingen geïntegreerd worden in de beelden van de vaten.”
Het zou het allerbeste voor de patiënt zijn als een arts met minder onderzoeken – het liefst maar één – alle benodigde informatie kan verzamelen. Lindgreen: “Hart- en vaatklachten zijn al belastend genoeg voor een patiënt.”

De naam Deurloo is een pseudoniem, omwille van de privacy.

Zo verloopt een hartkatheterisatie

Bij hartkatheterisatie of coronair angiografie (CAG) worden door middel van een katheter en contrastvloeistof de kransslagaders van het hart in kaart gebracht. Eerst wordt de lies of arm plaatselijk verdoofd en wordt de katheter ingebracht. Daarna volgt de contrastvloeistof zodat alle vaten van het hart goed zichtbaar worden op de röntgenfoto die tijdens de procedure wordt gemaakt. Vernauwingen kunnen zo goed opgespoord worden. De sensor in de draad meet functies van de vaten, zoals druk of doorstroming van het bloed.
Als aanvullend onderzoek kan er ook nog een IVUS worden verricht. IVUS staat voor IntraVasculaire Ultrasound, een echo-onderzoek in de kransslagader. Aan het uiteinde van de katheter zit een echo-element, zodat de arts de binnenkant van het vat kan bekijken. Op deze manier kan hij de diameter en de oppervlakte van een vernauwing nauwkeurig bepalen.
Bij FFR- en cFR-metingen krijgt de klant vooraf Adenosine, medicijnen voor een maximale inspanning. Sommige patiënten ervaren dit als onprettig. Bij IFR-metingen is dit niet nodig.

Samenwerken voor een geïntegreerde, persoonlijke zorg

Philips werkt wereldwijd samen met professionals uit de gezondheidszorg om het leven van mensen te verbeteren. Bekijk de verhalen op philips.com/innovationandyou