Branded Content
Branded Content XTR Branded Content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.

Worden we straks 130 jaar?

Vitaal en gezond oud worden, dat wil toch iedereen? Hoogleraar ouderengeneeskunde Andrea Maier onderzoekt hoe we dat voor elkaar kunnen krijgen. De sleutel zit voor een groot deel in preventie: een gezond gewicht en veel bewegen. En daar kunnen we zelf een hoop aan bijdragen.

Door Florence Tonk, illustratie Van Lennep

U noemde eerder ouderdom een ziekte, die op termijn te genezen zou moeten zijn. Kunt u dit toelichten?
“Vanaf de kindertijd ontstaat er schade in onze cellen, de bouwstenen van ons lichaam, omdat we ze gebruiken. Die slijtage kan leiden tot het ‘falen van onze organen’ en uit zich in ouderdomsziekten als suikerziekte, hartfalen, COPD en dementie. Alle ziekten die vanaf je vijftigste tot je zestigste levensjaar ontstaan, worden mede veroorzaakt door veroudering.
In de geneeskunde kunnen we daar alleen iets tegen doen als we het een ziekte noemen. Maatschappelijk gezien vind ik veroudering geen probleem, ik vind het zelfs een vreugde om ouder te worden. Als individueel mens voel ik me zeker niet ziek, maar als wetenschapper zie ik dat we kunnen lijden onder veroudering, dus laten we daar iets aan doen!”

Bijna iedereen voelt het effect van het ouder worden vanaf een zekere leeftijd. Je krijgt bijvoorbeeld een slappere huid. Hoe komt dat?
“Alle organen verouderen en de huid is er daar een van. De cellen in de huid delen minder snel en zo wordt de huid dunner. De cellen zijn omgeven door collageen, een netwerk van draden, een soort elastiekjes die uitrekken na verloop van tijd. Daar is momenteel weinig tegen te doen. Dure potjes werken soms wel in een bakje met huidcellen in het laboratorium, maar in het echt blijft de huidstructuur te zwak om de rekkracht weer te vergroten en een mooi resultaat te zien. Ik smeer zelf ook, en ik zeg dan altijd dat ik daarmee mijn ziel streel. Dus doe ik het omdat het lekker voelt.”

Supplementen slikken, heeft dat zin?
“De belangrijkste wat mij betreft is vitamine D. Zeker in de wintermaanden kampen de meeste mensen op aarde met een tekort aan vitamine D door een gebrek aan zonlicht. Vitamine D, gewoon van de drogist, helpt. Daar is veel bewijs voor. Het is nodig om cellen te laten delen en is daarmee belangrijk voor botten, spieren, het hart, eigenlijk voor het hele
lichaam.”

‘Het gaat mij er niet om hoe oud we worden, maar om het aantal gezonde jaren’

Heeft u nog meer gouden tips om veroudering tegen te gaan?
“Een goed gewicht is het belangrijkst. Dat heeft het grootste effect op de levensduur, want overgewicht leidt tot versnelde veroudering en tot allerlei ziektes. Dus maak je leven fysiek uitdagend waardoor je veel moet bewegen. In deze tijd is alles ingericht op gemak, wij zijn gemaksdieren. Op korte termijn lijkt het misschien leuk om op de bank te hangen, maar op de lange termijn groeien de kilo’s eraan. In de afgelopen twintig jaar is ons gemiddelde gewicht met vijf kilo gestegen, het percentage van mensen met matig en ernstig overgewicht stijgt dan ook schrikwekkend. De consequenties zijn knie- en heupklachten, een slechter uithoudingsvermogen − je kunt die zes trappen niet meer op. Dat gebeurt nu al veel te vroeg. Ook bij kinderen zie je steeds vaker overgewicht. Het is een negatieve spiraal waar we als maatschappij in zitten. De helft van de volwassen Nederlanders heeft overgewicht en dat is een killer.”

Zelf aan de slag dus.
“Neem je eigen verantwoordelijkheid en laat het niet zover komen dat je huisarts of specialist je uiteindelijk moet oplappen. Kijk naar jezelf en reflecteer of je goed bezig bent. Iedereen kan met behulp van een weegschaal en een meetlint zijn of haar body mass index (BMI) berekenen. Zet een stappenteller op je smartphone en kijk van welke fysieke activiteit je blij wordt en integreer die vervolgens in je leven. Maak het ingewikkeld voor jezelf, neem de trap, fiets, stap een halte eerder uit – en leer ervan te genieten. Mensen zijn gemaakt om te bewegen en hoe meer je beweegt, hoe langer je (gemiddeld genomen) leeft.”

Een wondermiddel tegen veroudering zou ook fijn zijn. Is dat al gevonden?
“Het gaat rap, en als ik dat zeg worden mensen al blij. Ten eerste zullen er op korte termijn nieuwe geneesmiddelen op de markt komen om veroudering echt aan te pakken. Ten tweede zijn er nu al geneesmiddelen die normaliter worden ingezet voor ziektes die we al kennen, maar die in andere doseringen veroudering waarschijnlijk vertragen. Een daarvan is metformine, een medicijn dat bij suikerziekte de bloedsuikerspiegel omlaagbrengt. Een lagere bloedsuikerspiegel vertraagt de veroudering. Daarnaast zijn er middelen als rapamycine en rifampicine, waarbij we kijken hoe we die in een lage dosering kunnen inzetten tegen veroudering.”

Hoe oud gaan wij worden in die toekomst: 110 tot 130?
“In Nederland krijgen we er elke maand een lang weekend bij. Echter, die tijd krijgen we er vooral bij als patiënt, want we zien vanaf vijftigjarige leeftijd de eerste chronische ziektes verschijnen. Het gaat mij er niet om hoe oud we worden, maar om het aantal gezonde jaren, dat wil ik graag verhogen. Die leeftijd van 130 jaar is een mooi streven, maar laat ons eerst gaan voor 90 of zelfs 70 jaar in goede gezondheid leven. Dat is mijn persoonlijke streven.”