Branded Content
Branded Content XTR Branded Content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.

Denken we te makkelijk over een groene toekomst?

In 2050 koken en rijden we elektrisch en wordt de stroom die we daarvoor gebruiken, opgewekt uit hernieuwbare bronnen. Zijn we goed op weg naar deze groene toekomst en kunnen we achterover leunen? Uit onderzoek blijkt dat we minder ver zijn dan we denken.

Nederland staat grotendeels positief tegenover de energietransitie, zo blijkt uit de Energietransitie Monitor, een onderzoek van Motivaction in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken dat eind november 2017 werd gepubliceerd. Maar de stappen die al gezet zijn, worden veel te rooskleurig inschat. Zo overschatten we onder meer het aandeel van duurzame energie in de daadwerkelijke opwek gedurende het jaar: in plaats van de geschatte 22% ligt de werkelijke percentage tussen 5 tot 6%. En wereldwijd is het aandeel van wind, zon en geothermie in het energiegebruik zelfs maar 1,6%, zo blijkt uit een rapport van REN21. Denken we dan toch te gemakkelijk over de energietransitie?

Werk maken van duurzame energie

“Het is een feit dat we een generatielang hebben zitten slapen met betrekking tot duurzame energie”, zegt Olof van der Gaag, directeur van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE). “Sinds het Energieakkoord in 2013 wordt er echt werk van gemaakt. Destijds was het aandeel duurzame energie 4%. Nu zitten we op circa 6% en in 2023 groeit dat door tot 16%. Dat betekent een verviervoudiging in tien jaar tijd. Dat is iets om trots op te zijn voor alle partijen die een bijdrage hebben geleverd: overheid, energieproducenten, leveranciers, bedrijfsleven, milieuorganisaties en consumenten.”

De technologie staat klaar

De NVDE maakt zich sterk voor een energievoorziening die volledig is gebaseerd op hernieuwbare energie. “Van 16% naar 100% duurzame energie is natuurlijk nog een hele stap”, erkent Van der Gaag. “Maar ik ben wel positief gestemd. De urgentie van klimaatverandering is inmiddels overal in de samenleving aanwezig, zo blijkt ook uit de Energietransitie Monitor. Aan de technische kant staan tal van oplossingen klaar die de komende jaren verbeterd zullen worden voor grootschaliger inzet. En de kosten om stroom op te wekken via windparken voor de kust zijn in enkele jaren met 60% gedaald. Nu kon de overheid zelfs de eerste subsidieloze tender uitschrijven.”

Impact, ook achter de voordeur

Aan de sociale kant zijn nog wel wat stappen te zetten, denk Van der Gaag. “Het is goed om te zien dat mensen over het algemeen positief zijn over de energietransitie. Maar waar men het aandeel duurzame energie overschat, wordt de impact van de energietransitie op het dagelijks leven juist onderschat. Slechts 20% van de mensen denkt dat de energietransitie impact zal hebben op zijn directe omgeving. Maar de waarheid is dat iedereen de impact in zijn directe omgeving zal ervaren. We hebben meer zonneparken en windparken nodig, op zee en op land. En als alle huizen op termijn aardgasvrij worden, komt de energietransitie zelfs achter je voordeur!”

Oplossingen moeten inspireren

Om een sprong voorwaarts te kunnen maken, speelt communicatie volgens Van der Gaag een belangrijke rol. Vooral de vertaling van technologische mogelijkheden in praktische oplossingen is belangrijk. Maar ook het kostenaspect is een punt van aandacht. Van der Gaag: “De kosten moeten eerlijk verdeeld worden. Als burgers het gevoel hebben dat zij meer bijdragen dan bijvoorbeeld de industrie, dan komt het draagvlak onder druk te staan.”
Maar prioriteit nummer één is ervoor zorgen dat mensen geïnspireerd worden door duurzame oplossingen. Van der Gaag: “Je ziet het bij zonnepanelen: als ze eenmaal in een wijk verschijnen, lijkt het bijna besmettelijk – binnen korte tijd heeft iedereen ze! De voordelen zijn duidelijk, de stap om ze te laten plaatsen is klein. Dat moeten we bij meer oplossingen hebben. Producenten hebben hierin een rol. Zo kan een warmtepomp in een door jou gekozen kleur al voor meer acceptatie zorgen. Het is iets kleins, maar kan wel degelijk een rol spelen.”

Iedereen kan een rol spelen

Achterover leunen is er dus niet bij als we de stap van nu 6% naar straks 100% duurzame energie willen maken. Maar dat betekent volgens Van der Gaag niet dat we de toekomst somber moeten inzien. “De aandacht mag best wat meer op de leuke kanten van de energietransitie komen te liggen, op de ‘fun’ factor. Dat bereik je ook door mensen een kans te geven om zelf een rol te spelen bij projecten. Meedenken over het uitrollen van het warmtenet in je buurt of zelfs met buurtbewoners een windpark opzetten. Iedereen kan een bijdrage leveren! En groene technologie levert ook nog eens tal van nieuwe banen op, waarvoor we veel mensen moeten opleiden. Kortom: ik zie de toekomst desondanks zonnig in.”

Nuon zet vol in op nieuwe windparken

Investeren in nieuwe windparken, op zee en op land, is een van de manieren om het aandeel van duurzame energie in de totale energieverbruik te vergroten en de energietransitie te versnellen. Vattenfall, het Zweedse moederbedrijf van Nuon, investeert de komende twee jaren meer dan 2 miljard euro in duurzame opwek van energie in Noordwest Europa met als doel om binnen één generatie fossielvrij te kunnen leven. Naast uitbreiding van de opwekcapaciteit speelt ook de betaalbaarheid van duurzame energie een rol in de energietransitie. Door de ervaring met schaalgrootte in wind op zee kan Nuon/Vattenfall kostenefficiënt bouwen, waardoor een windpark zonder subsidie ook tot de mogelijkheden behoort. Daarom besloot Nuon/Vattenfall om een voorstel in te dienen voor de eerste subsidieloze tender die uitgeschreven werd voor de bouw van een groot windpark op de Noordzee-kavels van Hollandse Kust Zuid. Lees hier meer over de tender.