Branded Content
Branded Content XTR Branded Content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.

Een windpark bouwen, ook bij tegenwind

Wie een windpark op land wil aanleggen, heeft een lange adem nodig. De belangen van alle betrokkenen worden zorgvuldig meegewogen en ook de bouw is niet zonder uitdagingen. Hoe pak je dat succesvol aan?

Wind speelt een belangrijke rol in de transitie naar duurzame energie. Er verrijzen dus meer windparken, op zee en op land. “In de Structuurvisie uit 2013 heeft de overheid locaties aangewezen voor nieuwe windparken op land”, zegt Erik van Norren, Omgevingsmanager Wind op Land bij Vattenfall. “De plekken met relatief weinig omwonenden zijn grotendeels al ingevuld. Nieuwe windparken komen dichterbij de bewoonde omgeving te staan.”

Het grootste windpark op land

Dat geldt ook voor de bouw van het nieuwe windpark Wieringermeer. Van Norren: “Dit wordt met 99 windturbines het grootste windpark op land in Nederland. Daarvan zullen er 82 door Vattenfall worden gebouwd en geëxploiteerd; de overige 17 molens behoren tot het testveld van EWEF. Het windpark is gelegen in het buitengebied, met veel agrarische bedrijven maar ook een aantal privéwoningen. Van begin af aan hebben we alle betrokkenen zo goed mogelijk geïnformeerd over de plannen en zoveel mogelijk bij het project betrokken. We nemen ze bijvoorbeeld mee naar bestaande windparken om zelf het geluid te ervaren.”

Er werd daarvoor een nieuw overlegorgaan opgericht: de Omgevingsraad. Een primeur voor Nederland, die inmiddels ook in andere windprojecten navolging heeft gekregen. In de Omgevingsraad hebben naast Vattenfall en EWEF ook vertegenwoordigers van alle kernen en van het buitengebied om het windpark heen zitting. Van Norren: “Het doel van de Omgevingsraad is tweeledig. Ten eerste, mensen informeren over het proces en met elkaar erover praten. We vinden het belangrijk dat omwonenden weten wat ze kunnen verwachten. Ook willen we horen of er zorgen zijn en overleggen hoe we die gezamenlijk kunnen oppakken. Ten tweede willen we omwonenden laten meeprofiteren van het windpark in hun achtertuin. In de Omgevingsraad bepalen we samen hoe we dat regelen.”

Van weerstand naar samenwerking

Hoe belangrijk de rol van de Omgevingsraad is, blijkt uit het aantal vergaderingen: de raad kwam de afgelopen vier jaar zo’n dertig keer bijeen. Dat was ook nodig, zegt voorzitter van de Omgevingsraad Gerrit Valk: “In het begin leefde bij omwonenden vrij veel weerstand ten aanzien van het windpark en is uitgebreid gesproken over hoe zij ervan zouden kunnen profiteren. Inmiddels zijn twee belangrijke stappen gezet: er is een akkoord over de Burenregeling en de oprichting van het Windloket.”

Via de Burenregeling ontvangen omwonenden binnen 1250 meter van een windmolen jaarlijks een bedrag dat afhankelijk is van de afstand tot de dichtstbijzijnde molen én van het aantal molens in de buurt. Hiervoor wordt een bedrag van EUR 429.000 per jaar gereserveerd. De Burenregeling wordt uitgevoerd door het Windloket, een onafhankelijke stichting met een vertegenwoordiger van de Omgevingsraad in het bestuur. Het Windloket is tevens het aanspreekpunt voor vragen van omwonenden over het windpark, tijdens de bouw en na oplevering. Ook beheert het Windloket het Windfonds. Met dit fonds worden projecten en initiatieven gesteund die een algemeen maatschappelijk doel of de duurzaamheid in de Wieringermeer bevorderen. EWEF en Vattenfall maken jaarlijks €100.000,-- over naar deze Stichting.


Inzet van lokale kennis en kracht

Ook tijdens de bouw is er volop aandacht voor de omgeving. “De bouwwerkzaamheden zijn eind 2017 begonnen”, zegt Ruben Lindenburg, Projectdirecteur Windpark Wieringermeer. “Vattenfall coördineert het gehele proces vanuit een eigen kantoor in het windpark. Dat vinden we belangrijk: zo kunnen we de voortgang en de veiligheid borgen.”
Na een fase waarin de focus lag op het aanleggen van wegen, bekabeling en de fundering van de windturbines, kunnen nu ook de eerste molens worden geplaatst. Lindenburg: “We werken samen met grote ondernemingen die expert zijn op hun gebied, zoals BAM en Nordex. Maar het onderaannemerswerk wordt zoveel mogelijk uitgevoerd door lokale bedrijven. Daarvoor hebben we tweemaal een bedrijvenmarkt georganiseerd. Het is qua logistiek handiger om met lokale bedrijven te werken. Bovendien hebben zij kennis van de omstandigheden ter plekke; dat draagt bij aan de voortgang. Vooral de grondwerkzaamheden zijn maatwerk. De grondsamenstelling verschilt sterk binnen het gebied. En natuurlijk is het goed voor het draagvlak, dat lokale bedrijven betrokken zijn bij de bouw.”

Interactie met de omgeving

De omgeving blijft tijdens de bouw op de hoogte van alle werkzaamheden met een handige app. Lindenburg: “We delen daarin informatie over de vorderingen binnen het project en geven aan welke transportroutes gebruikt zullen worden voor het aanleveren van materialen en onderdelen. Handig voor omwonenden maar ook voor de transporteurs. Omwonenden kunnen de app ook gebruiken om meldingen te doen, als er bijvoorbeeld ergens een hek stuk is.”
De aanleg van een windpark vraagt om geduld en betrokkenheid. Logisch, vindt Van Norren: “Het is en blijft mensenwerk. Het is belangrijk dat je een relatie aangaat met de omgeving om samen tot het beste resultaat te komen. Dat zie je ook naderhand terug: na oplevering krijgen we bijna nooit negatieve opmerkingen vanuit omwonenden. En dat is voor ons net zo waardevol als een goed draaiend windpark.”

Fossielvrij met Vattenfall
De bouw van windpark Wieringermeer levert een substantiële bijdrage aan de ambitie van Vattenfall om binnen één generatie een fossielvrij leven mogelijk te maken.
Het windpark zal medio 2020 volledig in bedrijf zijn en levert dan groene stroom voor 370.000 huishoudens. Meer informatie: www.windparkwieringermeer.nl

Beeld: Jorrit Lousberg