Advertentie
De inhoud van deze advertentie valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.

Groningen als gezonde proeftuin

Eén universiteit, één universitair ziekenhuis, elf faculteiten met samen één doel: meer gezonde jaren voor iedereen in Noord-Nederland. Dát is de gloednieuwe Aletta Jacobs School of Public Health. Medici, juristen, economen en theologen bundelen hun krachten voor een gezonde regio.

Wat zou ze trots zijn: Aletta Jacobs. Deze eerste vrouwelijke arts in Nederland zette zich met hart en ziel in voor de zwakkeren in de samenleving. Nu, bijna anderhalve eeuw later, is zij de grote inspiratiebron voor wetenschappers die zich sterk maken voor een gezonder Noord-Nederland. Samen bundelen ze hun krachten in de gloednieuwe Aletta Jacobs School of Public Health (AJSPH), het netwerk van alle faculteiten van de Rijksuniversiteit Groningen (in totaal elf!) en het Universitair Medisch Centrum Groningen die zich samen inzetten voor één doel: meer gezonde jaren.

Bizarre verschillen binnen vijf kilometer

“Als je in Groningen van de wijk Helpman naar Selwerd of Vinkhuizen fietst, gaat de gemiddelde levensverwachting van de wijkbewoners zo een paar jaar naar beneden. Op een stukje van vijf kilometer. Dat is bizar.” RUG-onderzoeker en initiatiefnemer Jochen Mierau van de AJSPH legt het haarfijn uit. “In onze stad Groningen is vrijwel alles gelijk. Tijdens dat ritje verandert het zorgsysteem niet, iedereen kan terecht bij hetzelfde ziekenhuis en dezelfde verzekeraars. En toch zijn er grote gezondheidsverschillen tussen de bewoners van die wijken. De economische status van het gezin waarin je wordt geboren is erg bepalend voor jouw levensverwachting.”

Groningen? Daarom!

Waarom Groningen? Noord-Nederland is een kleine regio met grote verschillen. En juist dat maakt het zo interessant voor gezondheidsonderzoek. Mierau: “Wat we hier leren, is interessant voor andere delen van de wereld waar zulke verschillen ook zijn. Tussen landen, tussen continenten.” En er is nóg iets wat Noord-Nederland uniek maakt. In het programma Lifelines worden data verzameld van 167.000 deelnemers. En dan van drie generaties. Mierau: “Deze data kunnen we direct in onderzoek gebruiken. Dat is enorm waardevol. Maar wat het nog mooier maakt, is dat we het effect van onze projecten ook direct kunnen meten. Hebben ze geholpen? Met de Lifelines-gegevens krijgen we dus direct inzicht.”

Nog niet eerder in Nederland

Het bijzondere aan de AJSPH is dat de wetenschappers niet alleen medici zijn, maar ook economen, juristen en theologen. Nog nooit eerder werd dit in Nederland gedaan. Ze bundelen hun krachten voor één thema: meer gezonde jaren. Die zijn voor iedereen, vinden zij. Net als Aletta Jacobs dat ooit vond. Samen met academische en maatschappelijke partners (onder andere hogescholen, zorgverzekeraars en GGD’s) geeft Aletta richting aan het implementeren van kennis en het ophalen van kennisvragen uit de omgeving. Het idee komt van het succes van onder meer de Harvard Chan School of Public Health en de Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health. Ook zij hebben één ambitie: Savings Lives – Millions at a Time. In Nederland zijn er al kennisinstituten voor volksgezondheid. Toch is er een groot verschil: deze instituten werken vaak vanuit één vakgebied, bijvoorbeeld alleen economisch of medisch. Groningen doet dat anders; hier werken verschillende experts samen en dragen ze allemaal bij met hun eigen expertise.

 

 

Jochen Mierau in de Aletta Jacobs CANON kamer – Universiteitsmuseum Groningen (foto: Stella Dekker)

Aletta’s kloppend hart

Prachtige ambities, maar niet eenvoudig. Mierau: “We hebben eigenlijk geen flauw idee via welke tussenliggende stappen die sociaaleconomische verschillen leiden tot gezondheidsverschillen. Waarom is een armer persoon vaak ook minder gezond? Scholing, voeding, leefstijl, aardbevingen en recessies spelen daarbij allemaal een rol. Maar hoe dan? Welke dingen kunnen we beïnvloeden om de verschillen terug te dringen en hoe gaan we dat doen?” Grote vragen, maar die laten de harten van de ‘nieuwe Aletta’s’ alleen maar sneller kloppen. Juist door samen te werken hopen zij antwoorden te vinden om Noord-Nederland gezonder te maken. Hoe? Door meetings, nieuwe onderzoeksprogramma’s en events bundelen ze hun krachten. De uitkomsten zullen geïmplementeerd worden in de wijk, samen met Aletta’s partners.

Bluezone

De eerste resultaten worden al zichtbaar in de Groningse wijk Selwerd. Deze achterstandswijk is uitgeroepen tot een nieuwe ‘Bluezone’: dat zijn speciale plekken in de wereld waar mensen gemiddeld (én gezond) 90 jaar of ouder worden. In Selwerd kijken RUG- en UMCG-onderzoekers samen met gemeente en de grootste zorgverzekeraar naar het gezondheidsbeleid. Wat kan beter? Waar is behoefte aan? Door de AJSPH vinden wetenschappers en beleidsmakers elkaar. En dat is de basis voor effectief beleid. Lees hier meer over Bluezone Selwerd.

Wetenschap voor burgers

Een mooi instituut, mooie wetenschappelijke artikelen, mooie subsidies, mooie samenwerkingen. Maar uiteindelijk draait het voor Mierau om één ding: “Wat heb je voor de regio bereikt, wat heb je voor Groningen gedaan? Die vraag moet centraal staan. Kunnen we gezamenlijk met de partners in de regio en met behulp van fundamenteel wetenschappelijk onderzoek invloed uitoefenen op het verminderen van gezondheidsverschillen in Noord-Nederland; dát wordt de ultieme test. Pas als dat lukt is de Aletta Jacobs School of Public Health echt geslaagd.”

Lees hier meer over de Aletta Jacobs School of Public Health.

Groningen: City of Talent

Groningen is een stad waar het bruist van nieuw talent. Ieder jaar weer. En dat willen we graag vertellen. Want talent verdient de aandacht. Daarom voeren de Rijksuniversiteit Groningen, de Hanzehogeschool, het Universitair Medisch Centrum en de gemeente Groningen samen met Marketing Groningen de landelijke campagne ‘Groningen, City of Talent’.