Branded Content
Branded Content XTR Branded Content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.
Verslavingsarts Robert van de Graaf: “Het is zaak dat we roken minder normaal gaan vinden.”
Verslavingsarts Robert van de Graaf: “Het is zaak dat we roken minder normaal gaan vinden.” Fotografie: Dik Nicolaï
Hoe bedrijven medewerkers kunnen stimuleren

Op weg naar een rookvrije generatie

Ooit was roken op de werkvloer normaal, tegenwoordig worden steeds meer interne rookruimtes opgedoekt en staat een gezonde levensstijl van medewerkers hoog op de agenda. Hoe kunnen bedrijven bijdragen aan een rookvrije generatie?


Het rookvrijbeleid van de overheid en het bedrijfsleven van de afgelopen jaren lijkt zijn vruchten af te werpen: sinds 2015 neemt het aantal rokers steeds sneller af. In 2017 is een recordaantal van 110.000 rokers gestopt. Dat blijkt uit cijfers van het CBS, in samenwerking met het Trimbos-instituut en RIVM.

Kopieergedrag

Toch rookt nog 22,4 procent van de volwassenen en wordt ruim 16 procent van alle Nederlanders dagelijks blootgesteld aan sigarettenrook door meeroken. “Roken is voor veel mensen een relaxmomentje”, zegt Robert van de Graaf, verslavingsarts en aangesloten bij Alliantie Nederland Rookvrij. “Zonder het te beseffen is dit moment ook van invloed op anderen. Ex-rokers die langslopen krijgen misschien weer zin in een sigaret en kinderen maak je nieuwsgierig om ook te roken. Je rookt in feite vrijwel nooit alleen. Iedere keer dat je een collega vraagt om mee te lopen, verleid je diegene tot roken. Dit doe je ook als je naar rook ruikend terug komt op je afdeling. Zo beïnvloeden en kopiëren we elkaars gedrag constant.”
Het is zaak dat we roken minder normaal gaan vinden, stelt hij, anders is het dweilen met de kraan open.

Ontregelend

Voor organisaties vraagt dit om een verandering van de bedrijfscultuur waarbij roken niet meer de norm is tijdens én rondom werk. Dat proces, zegt Van de Graaf, moet je professioneel aanpakken. Het is belangrijk dat werknemers begrijpen waaróm het beleid wordt aangepast zodat het niet voelt als betutteling.
Zijn advies: maak van de rookvrije werkomgeving in elk team een serieus agendapunt. “Je moet hierover met elkaar in gesprek gaan. Anders verandert er te weinig, daarvoor is roken niet ontregelend genoeg in tegenstelling tot bijvoorbeeld drank. Rokers nemen hooguit wat vaker pauze. Dat pauzegedrag an sich – even naar buiten, ontspannen in- en uitademen – is juist heel goed, alleen dan zonder die sigaret. Niet-rokers kunnen wat pauzegedrag betreft een voorbeeld nemen aan rokers.”

Stoppen met verkoop

Om het gebruik van een bepaald product in te dammen, moet je de bekende marketingmix met de vier P’s (Product, Prijs, Promotie en Plaats) omdraaien, stelt Van de Graaf. “De overheid is wat sigaretten betreft vooral aan zet om de eerste twee aan te pakken. Bedrijven kunnen helpen om de publiciteit te verminderen en het aantal verkooppunten terug te dringen. Steeds meer horecazaken stoppen vrijwillig met de verkoop van sigaretten. Bedrijven doen interne verkoopautomaten in de ban. Als eerste supermarkt in Nederland stopt Lidl met de verkoop van sigaretten. Uiterlijk in 2022 zijn de sigaretten in alle filialen uit het schap.”
Deze maatregelen hebben volgens de verslavingsarts grote gevolgen voor de maatschappij, een effect dat je in de spreekkamer nooit kunt bereiken.

Win-winsituatie

Daarnaast is het belangrijk goede zorg te bieden aan mensen die ondanks bovengenoemde aanpak niet van het roken afkomen. Van de Graaf: “Het niet kunnen of niet weten hoe, vertaalt zich vaak naar niet willen. Toch blijkt een grote meerderheid van de rokers te willen stoppen, of ze er nu openlijk voor uitkomen of niet. Werkgevers kunnen stoppen met roken makkelijker maken door dit te faciliteren, zonder oordelende toon of wijzend vingertje. Ook bedrijven hebben er baat bij dat werknemers fitter of minder vaak ziek zijn. Als collega’s kun je elkaar stimuleren gezonder te leven.”

Routine doorbreken

Vincent van Deurzen (40), manager technische dienst bij Lidl, is gestopt met roken. Hij rookte vooral tijdens werktijd. Gemiddeld een pakje per dag, sinds zijn zestiende. “Een vastgeroeste gewoonte. Stoppen wilde ik al langer, maar iedereen is goed in het uitstellen van dit soort uitdagingen.”
Tijdens de training, die hij samen met zijn team via Lidl volgde, werd hij voorbereid op de ontwenningsverschijnselen. “Zo wist ik dat mijn nachtrust erop achteruit zou gaan. Dat is inmiddels verleden tijd. Ook ruik ik nu veel beter.”

Geen excuus meer

Achteraf beseft Van Deurzen dat stoppen zo ingewikkeld niet is. “Op een gegeven moment is er gewoon geen excuus meer. Hoe moeilijk de omstandigheden ook zijn. Zo zaten wij als team middenin een verhuizing, een stressvolle periode. Toch besloten we onder het genot van een sigaretje: we gaan het gewoon doen. Baat het niet dan schaadt het niet. Vrijwel mijn hele team heeft sinds de training in oktober geen sigaret meer aangeraakt.”
Een inspirerend voorbeeld van hoe bedrijven tegenwoordig een bijdrage leveren aan de rookvrije generatie.

Gezonde leefstijl bij Lidl
Lidl ondersteunt haar medewerkers bij het ontwikkelen van een gezonde leefstijl. Medewerkers die willen stoppen met roken krijgen kosteloos een ‘stoppen met roken’ training aangeboden. Ben je benieuwd wat Lidl nog meer doet voor haar medewerkers? Kijk dan op werkenbijlidl.nl.