Branded Content
Branded Content XTR Branded Content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.

De fine fleur van Domburg

Twee eeuwen geleden bloeide de badcultuur in Domburg op. Nederlandse en Duitse adel, toonaangevende kunstenaars, rijkelui van over de hele wereld en zelfs keizerin Sisi trokken naar de sfeervolle plaats. Wat dat betreft is er weinig verandert; nog steeds lonkt het Zeeuwse licht.

Het was in het jaar 1834, op het uiterste puntje van schiereiland Walcheren, toen twee Middelburgse families in een koetsje te water gelaten werden, op advies van geneesheren die ‘zeebaden’ tot heilzaam middel hadden verklaard. Dokter Mezger, de slagerszoon die als een van de grondleggers van de fysiotherapie wordt gezien, behandelde destijds de Europese adel in het Amstel Hotel in Amsterdam en Des Indes in Den Haag.

Via zijn Middelburgse vrouw kwam Mezger in Domburg terecht, waar zijn clientèle hem volgde. Nederlandse en Duitse adel, keizerin Sisi en rijkelui installeerden zich er voor een kuur. Af en toe dook er ook een verdwaalde Amerikaan op: de vermogende Beach Vanderpool – nomen est omen - was een trouwe badgast en wordt herhaaldelijk in de Domburgse badgeschiedenis vermeld. Een bloeiende badcultuur in Domburg was geboren.

Victoriaanse pudeur

Met koets en al ging de elite te water. Zo’n badkoets, getrokken door een paard of een badknecht, was een Victoriaanse uitvinding. Men verkleedde zich in de koets in een lichaamsbedekkend badpak, terwijl het rijtuig de zee in werd gereden. Met de ingang van de koets naar de open zee gericht konden de dames en heren onbespied te water gaan. Uit de hoogtijdagen van het kuren dateert de mooie Villa Carmen Sylva, gelegen aan de Noordstraat vlak aan de kust, met aan de strandzijde een withouten veranda.

Een Duitser die zijn fortuin had gemaakt in de eau-de-cologne liet het huis in 1885 bouwen door J.J. van Nieukerken, de architect die ook het Badpaviljoen ontwierp, en noemde het Villa Maria. Toen de volgende eigenaar van Villa Maria koningin Elisabeth van Roemenië op bezoek kreeg, die als ijverig schrijver en dichter publiceerde onder de naam Carmen Sylva, werd het huis vernoemd naar haar ‘nom de plume’. Nog steeds spreekt de villa tot de verbeelding. Een Duitse bewonderaar verzuchtte onlangs: ‘Auch damals wussten manche schon zu leben…’

Jan Toorop en Piet Mondriaan

In het kielzog van de rijke lieden en aangetrokken door het Zeeuwse licht vonden ook spraakmakende kunstenaars als Jan Toorop en Piet Mondriaan hun weg naar de sfeervolle kustplaats. Mondriaan maakte er zelfs een belangrijke artistieke ontwikkeling door; zijn schilderijen van de kerk van Domburg werden steeds abstracter. Jan Toorop woonde rond 1900 in een huisje op de Domburgse Markt. Zijn tentoonstellingslokaal stond schuin tegenover het Badpaviljoen, maar was niet bestand tegen de zeewind. In een reproductie van dit gebouwtje, gelegen aan een smal paadje vanaf hoofdstraat de Ooststraat, is nu het Museum van Marie Tak van Poortvliet gevestigd (het ‘kotje van Toorop, zo zei men vroeger).

Toen en nu

Inmiddels is het twee eeuwen geleden dat het toerisme in Domburg op gang kwam en loopt het centrum over van restaurants, cafés en lifestyle-winkels. Toch waan je je zo weer in de tijd van weleer: je hoeft maar naar het Badpaviljoen, Villa Carmen Sylva of Museum Tak te kijken en je ziet heren met hoed en langgerokte dames flaneren. De badkoetsjes hebben inmiddels plaatsgemaakt voor houten strandcabines in snoepkleuren, maar Domburg is nog altijd de parel van Zeeland.

Beeld: Jan Toorop (1858-1928) Zee en duin bij Zoutelande, 1907, collectie Gemeentemuseum Den Haag. Dit schilderij is nog t/m 18 november te zien in de tentoonstelling Aan Zee in Gemeentemuseum Den Haag.

Overnacht in Zeeland
Optimaal van Domburg en de omgeving genieten? Neem de tijd en verblijf in een van de comfortabele accommodaties van Largo op verschillende locaties in Zeeland. Just relux! Kijk voor meer informatie op largo.nl